Phê bình về tác phẩm thơ Gánh nước đêm của Trần Tuấn Khải

Đề bài: Phê bình về tác phẩm thơ Gánh nước đêm của Trần Tuấn Khải

Bài làm:

Trần Tuấn Khải, nhà thơ nổi tiếng đời Trần, cùng thời với Tản Đà, mang lại những tác phẩm sâu lắng về tình yêu quê hương và lòng yêu nước.

Tác phẩm Gánh nước đêm của Trần Tuấn Khải nói về cuộc khởi nghĩa chống Pháp, sự bất lực của những người yêu nước, và hình ảnh cô gái gánh nước đêm mang ý nghĩa biểu tượng cho sự hy sinh và cô đơn trong cuộc sống.

'Bước chân ra, con đường xa xôi, non sông mù mịt, nặng gánh trên vai, em trở ra về. Ngoảnh cổ trông sông rộng giời khuya...'

Hình ảnh cô gái gánh nước đêm khuya gợi lên nỗi cô đơn và hy sinh trong hoàn cảnh khắc nghiệt, tượng trưng cho sự đau khổ và lòng yêu nước sâu sắc.

'Vì nước cạn, nặng nề em biết kêu ai!
Nghĩ tiếc công cho bà Nữ Oa đội đá vá trời,
Con dã tràng lấp bể, đời nào xong?
Bước chân khuya, thân gái ngại ngùng,
Nước non gánh nặng,
Cái đức ông chồng hỡi có hiểu không?
Em trở vai này...!'

Dẫu có nặng nề, vất vả, cô gái không kêu ai đỡ đần hộ. Mọi người đã say giấc, cô vượt qua nặng nề, thùng nước đày nghiến, đôi vai gầy guộc, chân trần vượt con đường xa tít, bóng đêm mịt mù. Hình ảnh này gợi nhớ đến những người yêu nước, vì cách mạng, hy sinh xương máu mà không kêu than. Tấm lòng kiên trung bất khuất của những chiến sĩ không nản chí, khó khăn chỉ làm cho tấm lòng thêm sáng, thêm quyết tâm.

Hai câu cuối thể hiện sự buồn phiền, bất lực của Trần Tuấn Khải trước thực cảnh đất nước. Số người đứng lên cứu nước không đủ, những người như Phan Châu Trinh, Phan Bội Châu buôn ba công sức tìm tòi, nhưng cũng coi như công dã tràng. Còn bao người im lặng, hèn nhát, thờ ơ, làm nô lệ cho kẻ thù. Công sức của những người yêu nước cứ thấm vào đâu đó, buồn lắm, bất lực lắm, ai hiểu thấu?

'Bước chân khuya, thân gái ngại ngùng,
Nước non gánh nặng,
Cái đức ông chồng hỡi có hay?
Em trở vai này...!'

Nhắc lại lần nữa khổ sở của việc gánh nước đêm khuya, là nỗi khổ của những con người yêu nước. Buông lời trách tựa như làn điệu dân ca, trách 'cái đức ông chồng' cứ thờ ơ, không chia sẻ khó khăn buổi này. Thức tỉnh những người còn đang ngủ say, thờ ơ với viễn cảnh của đất nước, đánh thức lòng tự tôn dân tộc, lòng yêu nước, để cùng nhau đoàn kết đứng dậy cứu nước.

Gánh nước đêm là một bài thơ tự do, kết cấu đơn giản, câu từ giản dị, đời thường, mượn hình ảnh của cô gái gánh nước để diễn tả nỗi lòng tác giả, hoàn cảnh của đất nước. Đánh thức tấm lòng yêu nước, lòng tự tôn dân tộc, lòng căm thù giặc của nhân dân Việt Nam, để cùng nhau đánh đuổi quân thù ra khỏi đất nước.