Phê phán về năm khổ thơ đầu trong bài Đêm nay Bác không ngủ

Đề bài: Hãy phê phán về năm khổ thơ đầu trong bài Đêm nay Bác không ngủ

2 bài mẫu Phê phán về năm khổ thơ đầu trong bài Đêm nay Bác không ngủ

Bài mẫu số 1: Đánh giá về năm khổ thơ đầu trong bài Đêm nay Bác không ngủ

Nhiều tác phẩm thơ văn vẫn khắc họa lòng kính yêu Bác Hồ của nhân dân, và bài Đêm nay Bác không ngủ (viết năm 1951) của Minh Huệ chẳng qua là một trong những tác phẩm đó. Năm khổ thơ đầu tiên đã để lại trong tôi cảm xúc sâu sắc về tình yêu thương không biên giới đối với Bác.

Bài thơ bắt đầu với sự tò mò và câu hỏi của anh đội viên:

Anh đội viên thức dậy
Thấy trời khuya lắm rồi
Mà sao Bác vẫn ngồi
Đêm nay Bác không ngủ

Có lẽ điều gây ấn tượng sâu nhất là biểu tượng của Đêm nay Bác không ngủ. Trong cảm xúc kỳ lạ và ngạc nhiên, anh đặt câu hỏi trong trí óc: Mà sao Bác vẫn ngồi, đêm nay Bác không ngủ? Anh nghiền ngẫm và quan sát Bác giữa đêm tối, dưới mái lều tranh xơ xác, dưới trời mưa lâm thâm. Hình ảnh của Bác được nhà thơ diễn đạt với sự khám phá kỳ diệu:

Lặng yên nhìn bếp lửa
Vẻ mặt Bác trầm ngâm.

Đọc những câu thơ này, em cảm nhận lòng thương yêu Bác sâu sắc, tưởng Bác, tuổi cao yếu đuối, vẫn đứng bên các chiến sĩ, chia sẻ 'mật ngọt, gai góc'. Con người đem đến nụ cười cho đồng bào chiến sĩ, nhưng bây giờ, nụ cười ấy đâu, nhường chỗ cho sự trầm ngâm, đăm chiêu, lặng lẽ... Bác đang thức tỉnh và nghĩ suy với hàng loạt ý tưởng nấu nước, nắm vững công việc quân sự. Điều độc đáo của bài thơ là sự đề cập đến mối quan hệ an bình yêu thương giữa lãnh tụ và chiến sĩ trong khói lửa của cuộc chiến tranh. Đó là tình cha con, tình bác cháu đậm chất thiêng liêng. Anh đội viên cảm động, hồi hộp. Tình cảm chân thành của người lính trẻ cũng chính là tình cảm của mỗi con người Việt Nam, của em, của chị... đối với Bác:

Anh đội viên nhìn Bác
Càng nhìn lại càng thương.

Càng nhìn, lòng anh đội viên tràn ngập sự ngạc nhiên và xúc động. Càng thương, vì đã khuya mà Bác vẫn không ngủ. Tấm lòng thân ái, bao la của Bác khiến trái tim anh rung động. Trong đêm đông lạnh lẽo, người đội viên khám phá những điều kỳ diệu: bên cạnh phẩm chất lãnh tụ vĩ đại, Bác còn là người có nhân phẩm cao quí, giàu tình thương:

Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm

Anh đội viên nhìn chăm chú vào lửa rực sáng, 'mái tóc bạc' của người Cha, vừa gần gũi vừa thiêng liêng. Hành động đốt lửa của Bác không chỉ là để sưởi ấm cho chiến sĩ mà còn chứa đựng tình yêu thương vô bờ, tình cha con ruột thịt, tình bác cháu ruột rà. Nhà thơ ghi lại một cách chân thực, làm xúc động lòng người:

Rồi Bác đi dém chăn
Từng người từng người một
Sợ cháu mình giật thột
Bác nhón chân nhẹ nhàng...

Vần thơ như đoạn phim chân thật. Bác 'đốt lửa', 'dém chăn' cho các anh ngủ ngon, liệu rằng Bác đang cháy lên ngọn lửa tình thương trong lòng mình? Bác làm điều đó cho từng chiến sĩ hay Bác đang truyền hơi ấm của tình thương cho các cháu? Câu thơ 'từng người từng người một' lồng ghép tình thương bao la của Bác. Mỗi chiến sĩ đều nhận được sự quan tâm, sự chia sẻ của Bác, bởi Bác không chỉ là Người lãnh đạo, Bác là Cha, là Anh (Tố Hữu). Bác gần gũi với mọi người Việt Nam, vì Bác chính là Hồ Chí Minh như Minh Huệ đã tôn vinh.

Anh đội viên lạc quan, từ sự ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, từ suy nghĩ này đến cảm xúc khác, lòng anh tràn đầy tự hào. Anh mơ màng, như đang lang thang trong mộng. Tầm vóc vĩ đại của lãnh tụ vượt lên trên mọi tưởng tượng. Cảm xúc dâng trào trong lòng. Niềm kính yêu kết hợp với sự khâm phục và lòng biết ơn đối với Bác. Nhà thơ sử dụng từ ngôn ngữ tinh tế, kết hợp với hình ảnh so sánh tinh tế để tôn vinh tâm hồn cao quý và tình thương bao la của Bác đối với dân tộc. Câu thơ như bức tranh thần thoại, khiến trái tim độc giả xuyến xao:

Bóng Bác cao lồng lộng .
Ấm hơn ngọn lửa hồng.

Sống bên Bác, ai cũng cảm thấy tự hào, ai cũng nhận thức được niềm tin và sức mạnh để vươn lên trong ngày mai. Đúng như lời ca ngợi của nhà thơ Tố Hữu:

Bên Người, ta tỏa sáng như Người
Lớn lên một chút vì Người ở bên ta.
(Trích Sáng tháng năm)

Khổ thơ đậm chất dân ca Nghệ Tĩnh. Cảm xúc và suy nghĩ của anh đội viên về lãnh tụ được thể hiện qua bài thơ giàu truyền cảm. Bác thiêng liêng, gần gũi quá! Hứa học giỏi, xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ, bước theo con đường cách mạng Bác đã mở đường.

Phát biểu về năm khổ thơ đầu trong bài Đêm nay Bác không ngủ là một phần quan trọng trong SGK Ngữ Văn lớp 11. Tiếp theo, chúng ta sẽ Cảm nhận về bài thơ Đêm nay Bác không ngủ và Phân tích đoạn thơ 'Lần thứ ba thức dậy... Bác là Hồ Chí Minh' trong bài thơ Đêm nay Bác không ngủ để nắm vững kiến thức Ngữ Văn lớp 6.

Bài mẫu số 2: Phát biểu cảm nghĩ về năm khổ thơ đầu trong bài Đêm nay Bác không ngủ

Câu chuyện về Bác Hồ một đêm trên đường chiến dịch đã tạo cảm xúc mạnh mẽ cho nhà thơ Minh Huệ khi sáng tác bài thơ này.

Tình cảm sâu lắng của Bác Hồ dành cho bộ đội và nhân dân được thể hiện tốt trong bài thơ. Quan hệ chặt chẽ giữa lãnh tụ và quần chúng cách mạng được phản ánh thành công.

Trong thơ Việt Nam, bài Đêm nay Bác không ngủ sử dụng thể thơ năm chữ phù hợp với lối kể chuyện. Đây là bài thơ tự sự trữ tình, cảm động, như một câu chuyện về người thật, việc thật, với diễn biến rõ ràng và lời đối thoại giữa anh đội viên và Bác Hồ.

Tóm tắt bài thơ:

Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp, trên đường kiểm tra chiến dịch Biên giới, Bác Hồ thăm một đơn vị, đêm khuya mưa lạnh. Anh đội viên thức dậy, nhìn Bác ngồi bên lửa, dém chăn cho mọi người, năn nỉ Bác đi ngủ. Lần thứ ba, thấy Bác vẫn thức. Trời gần sáng, anh thức luôn cùng Bác.

Trong bài thơ, hai nhân vật chính là Bác Hồ và anh đội viên chiến sĩ, tập trung miêu tả qua góc nhìn và tâm trạng của người chiến sĩ.

Bài thơ phản ánh lòng yêu thương rộng lớn của Bác Hồ đối với đồng bào và chiến sĩ, thể hiện tình kính yêu và khâm phục của bộ đội, nhân dân dành cho Bác Hồ.

Hai khổ thơ đầu giới thiệu thời gian, không gian của câu chuyện và mô tả hình ảnh Bác Hồ và anh đội viên:

Anh đội viên thức dậy
Nhìn trời khuya, bác vẫn ngồi
Đêm nay Bác chẳng nằm mơ
Chợt mưa rơi lăm lăm.
Lửa ấm, mặt Bác trầm ngâm
Lều tranh xơ xác dưới mưa khuya.

Đêm khuya, gió lạnh, trời mưa... Anh đội viên thức dậy, Bác vẫn ngồi bên lửa. Ngạc nhiên chuyện khuya rồi mà Bác chẳng ngủ. Anh cảm xúc chuyển từ thắc mắc đến xúc động, hiểu rằng Bác đốt lửa vì chiến sĩ.

Anh kín đáo theo dõi biểu hiện của Bác, lòng tràn đầy tình cảm yêu thương, kính trọng:

Anh đội viên nhìn Bác
Mỗi lần thêm nỗi thương
Người Cha mái tóc bạc
Lửa sưởi ấm giấc ngủ
Rồi Bác đi bày chăn
Từng người từng người nhàn
Sợ cháu mình giật thót
Bác nhẹ nhàng nhón chân

Bác đốt lửa ấm lều, đi lòng vòng bày chăn. Bác trân trọng giấc ngủ chiến sĩ, nhẹ nhàng nhón chân. Bác như người cha, mẹ yêu thương, lo lắng con đàn.

Hành động này thể hiện tình yêu thương và chăm sóc tỉ mỉ của Bác Hồ. Bác như người cha, người mẹ chăm sóc giấc ngủ của đàn con. Sự chu đáo không chê một ai: Từng người, từng người một. Cử chỉ nhẹ nhàng của Bác không làm chiến sĩ thức giấc, đẳng cấp tình thương hiện hữu trong từng hơi thở của vị lãnh tụ.

Anh đội viên mơ màng
Như trong giấc mộng êm
Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn lửa hồng.

Hình ảnh và cử chỉ của Bác làm anh đội viên phân biệt giữa thực và mộng. Ngọn lửa soi bóng Bác tạo nên hình ảnh ấm áp, như trong tranh cổ tích. Bác như linh thần hiện hữu giữa đêm tĩnh lặng. Hơi ấm của Bác không chỉ là lửa, mà còn là tình thương bao la, cao quý như tình mẹ với con.

Bên cạnh đó, Chuẩn bị văn lớp 6 - Bác Hồ trên đỉnh núi Lênin là một phần quan trọng mà các em cần chú ý.

Ngoài những kiến thức đã học, hãy sẵn sàng cho bài học tiếp theo với phần Mô tả một người lao công đang nỗ lực làm việc để thấy rõ về Ngữ Văn lớp 6 của mình.

Trong khuôn khổ chương trình học Ngữ Văn 6, Sáng tạo câu chuyện về bác sĩ tâm huyết với trái tim yêu nghề là một nội dung quan trọng mà các em hãy tập trung chuẩn bị.