Phong ba (thực vật)

Phong ba, có tên khoa học là Heliotropium foertherianum, là một loại cây thuộc họ Mồ hôi (Boraginaceae), còn được gọi là họ Vòi voi. Loài này có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới châu Á, Madagascar, và miền bắc Australia, cũng như ở nhiều đảo thuộc Micronesia và Polynésie.

Đặc điểm

Loài cây này thường nhỏ, cao trung bình từ 3–6 m, nhưng có thể đạt tới 10–15 m. Cây thường xanh, hay mọc ở những vùng đất cát. Thân cây gỗ mềm, cong queo và có cành phân nhánh thấp. Cụm hoa hình xim bò cạp xếp thành hai hàng nhỏ màu trắng, kích thước chỉ khoảng 5 mm. Quả hạch hình tròn, đường kính khoảng 5–8 mm, mọc thành chùm. Quả tươi có màu xanh lục, nhưng có thể chuyển sang màu vàng hoặc nâu do ảnh hưởng của nhiệt độ và ánh sáng mặt trời.

Phân loại học

Loài thực vật này ban đầu được gọi là Tournefortia argentea, sau đó đã được đổi tên thành Argusia argentea. Gần đây, tên khoa học của nó đã được đổi trở lại thành Tournefortia argentea một thời gian trước khi chính thức được đổi thành Heliotropium foertherianum từ năm 2003.

Việt Nam

Ở Việt Nam, loài cây này mọc tự nhiên tại các đảo như Cồn Cỏ (Quảng Trị), Côn Đảo, Bãi Canh (Bà Rịa-Vũng Tàu), và quần đảo Trường Sa (Khánh Hoà). Ngoài ra, ở vùng biển từ Khánh Hoà đến Ninh Thuận cũng còn một số cá thể phân tán.

Phong ba là loại cây phát triển rất chậm; sau 10 năm, cây trưởng thành chỉ đạt chiều cao từ 3–4 m. Cây có khả năng tái sinh bằng hạt và chồi, tuy nhiên, việc tái sinh tự nhiên ở các khu vực ven biển (ngoài các đảo) hầu như không xảy ra.

Sử dụng

Cây này có khả năng phát triển mạnh mẽ ở nhiều môi trường khác nhau như vùng biển, đảo, có thể chịu được gió bão và nước mặn, thậm chí sống tốt trên bãi cát san hô, nên thường được trồng ven biển để giữ cát và chắn gió. Với thân và tán lá đẹp, cây còn được sử dụng làm cây bóng mát ven biển và cây cảnh quan cho các công trình. Lá cây còn có tác dụng làm thuốc chữa rắn biển cắn.

Hình ảnh

Chú thích

• Thông tin về Heliotropium foertherianum trên Wikispecies

• Trung tâm Giám sát Bảo tồn Quốc tế, 1998. Argusia argentea Lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2007 tại Wayback Machine. Sách đỏ IUCN 2006 về các loài bị đe dọa. Tải xuống ngày 20 tháng 8 năm 2007.
• Phong ba tại www.vncreatures.net
• Thực vật của Midway Atoll Lưu trữ ngày 17 tháng 2 năm 2008 tại Wayback Machine
• Hồ sơ loài cho Nông lâm nghiệp đảo Thái Bình Dương