Phòng tránh bệnh phù bạch huyết

Buzz

Ngày cập nhật gần nhất: 15/4/2026

Nội dung bài viết

Phòng tránh bệnh phù bạch huyết

Nhận biết triệu chứng bệnh

Phát hiện biểu hiện trên đầu/cổ

Xem thêm

Đọc tóm tắt

- Bệnh phù bạch huyết là hiện tượng tích tụ chất lỏng trong các mô mềm của cơ thể do sự tắc nghẽn hoặc loại bỏ các hạch bạch huyết.
- Bệnh phù bạch huyết phát sinh sau khi loại bỏ hạch bạch huyết trong quá trình điều trị ung thư, có thể do yếu tố môi trường hoặc di truyền.
- Triệu chứng thường xuất hiện sau 3 năm sau phẫu thuật, có thể xuất hiện do sự phát triển bất thường của hệ bạch huyết từ khi sinh ra.
- Phát hiện triệu chứng sớm và điều trị kịp thời là biện pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa bệnh phù bạch huyết.
- Các biện pháp phòng tránh bệnh phù bạch huyết bao gồm thảo luận với bác sĩ khi nhận thấy dấu hiệu, tránh lấy máu từ cánh tay có nguy cơ mắc bệnh, tránh tắm nước nóng quá lâu, tránh mát-xa quá mạnh ở vùng có nguy cơ bị phù bạch huyết, và duy trì cân nặng khỏe mạnh.

Bệnh phù bạch huyết là hiện tượng tích tụ chất lỏng trong các mô mềm của cơ thể do sự tắc nghẽn hoặc loại bỏ các hạch bạch huyết. Thông thường, bệnh này phát sinh sau khi loại bỏ hạch bạch huyết trong quá trình điều trị ung thư, nhưng cũng có thể do yếu tố môi trường hoặc di truyền. Đa số trường hợp xuất hiện trong vòng 3 năm sau phẫu thuật. Bệnh cũng có thể xuất hiện do sự phát triển bất thường của hệ bạch huyết từ khi sinh ra, và triệu chứng thường xuất hiện sau đó. Phát hiện triệu chứng sớm và điều trị kịp thời là biện pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa bệnh phù bạch huyết.

Bước tiếp theo

Phòng tránh bệnh phù bạch huyết

Hãy thảo luận với bác sĩ ngay khi nhận thấy dấu hiệu của bệnh phù bạch huyết. Dấu hiệu này thường bao gồm sự sưng to ở các vùng như cánh tay, chân, tay, ngón tay, cổ hoặc ngực. Nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu sưng nào hoặc các triệu chứng khác (đã được liệt kê bên dưới), hãy đi gặp bác sĩ ngay lập tức.

Phát hiện triệu chứng sớm là biện pháp tốt nhất để ngăn bệnh trở nặng hơn.
Không có phương pháp điều trị hoàn toàn cho bệnh phù bạch huyết, nhưng việc điều trị kịp thời có thể giúp giảm bớt các triệu chứng và ngăn ngừa các triệu chứng khác phát triển.
Bệnh phù bạch huyết có thể xuất hiện trong vài ngày, vài tuần, vài tháng hoặc thậm chí vài năm sau khi điều trị ung thư.

Tránh lấy máu từ cánh tay có nguy cơ mắc bệnh phù bạch huyết. Phù bạch huyết thường xuất hiện ở vị trí trên cơ thể đã qua phẫu thuật. Hãy tránh tiêm hoặc truyền tĩnh mạch ở tay có nguy cơ mắc bệnh phù bạch huyết

Khi đo huyết áp, hãy đo ở tay ít có nguy cơ bị phù bạch huyết.
Nên suy nghĩ trước khi mua vòng tay cảnh báo y tế để cảnh báo người khác không lấy máu, truyền tĩnh mạch hoặc tiêm vào cánh tay có nguy cơ mắc bệnh phù bạch huyết.

Tránh tắm nước nóng quá lâu. Không để phần tay hoặc chân có khả năng bị phù bạch huyết tiếp xúc với nước nóng, hơi nóng hoặc những nơi có nhiệt độ cao. Nếu muốn tắm bồn nước nóng, hãy tránh ngâm tay vào nước.

Không nên dùng túi chườm nóng hoặc các phương pháp điều trị bằng nhiệt khác.
Tránh mát-xa quá mạnh ở vùng có nguy cơ bị phù bạch huyết.
Nhiệt độ cao và mát-xa có thể kích thích phát triển bệnh phù bạch huyết.
Giảm tiếp xúc ánh nắng với cánh tay nếu có thể.

Tránh mang vác vật nặng hoặc đeo túi nặng trên vai. Sau phẫu thuật hoặc điều trị ung thư, hãy tránh sử dụng bộ phận bị ảnh hưởng để mang vác vật nặng. Hãy cẩn thận để tránh áp lực lớn từ vật nặng lên cánh tay có nguy cơ bị phù bạch huyết.

Khi mang vật nặng, hãy giữ cánh tay cao hơn hông.
Sau khi phục hồi, bạn có thể dần dần mang vác các vật nặng.

Tránh mặc quần áo hoặc trang sức quá chật. Nếu đồng hồ, nhẫn, vòng tay hoặc các trang sức thắt quá chặt, hãy nới lỏng hoặc tháo ra. Nên mặc quần áo rộng rãi và không cản trở chuyển động.

Tránh mặc áo cổ chật nếu có nguy cơ phù bạch huyết ở vùng đầu hoặc cổ.
Việc quấn hoặc thắt quá chặt quanh cổ, cánh tay, chân, cổ tay và các phần khác trên cơ thể có thể gây tích tụ chất lỏng.

Nâng tay/chân lên cao. Nếu có nguy cơ mắc bệnh phù bạch huyết, hãy nâng cao phần tay/chân có nguy cơ mắc bệnh lên cao nếu có thể. Biện pháp này giúp ngăn chất lỏng tích tụ về tay/chân để tránh gây sưng.

Biện pháp phòng ngừa này hiệu quả nhất trong việc ngăn bệnh phù bạch huyết phát triển ở cánh tay, bàn tay hoặc ngón tay.
Nếu nằm ngửa khi ngủ, hãy để chân cao hơn tim. Ví dụ, bạn có thể đặt một chiếc gối dưới đầu gối hoặc bàn chân.

Thay đổi tư thế. Không ngồi hoặc đứng một chỗ quá lâu. Thay đổi tư thế thường xuyên. Không bắt chéo chân khi ngồi và nên ngồi dựa lưng khi ở trên giường.

Ngồi dựa lưng ngay thẳng khi ở trên giường giúp cải thiện lưu thông dịch bạch huyết trong cơ thể.
Bạn có thể đặt báo thức trong điện thoại hoặc đồng hồ để nhắc nhở bản thân di chuyển thường xuyên. Ngoài ra, nên tận dụng những vật/sự kiện tự nhiên để nhắc bản thân di chuyển. Ví dụ, khi xem TV, bạn nên thay đổi tư thế mỗi khi đến phần quảng cáo.

Mặc quần áo bảo hộ. Vết cắt, cháy nắng, vết bỏng, vết côn trùng cắn, vết mèo cào đều có thể gây dồn chất lỏng về khu vực bị ảnh hưởng, làm tăng nguy cơ phù bạch huyết. Mặc quần áo dài, rộng có thể giúp bảo vệ da khỏi những tổn thương này.

Nên mặc quần áo rộng rãi, không quá chật.
Không đeo tay áo bảo hộ (thường dành cho các vận động viên) vì tay áo sẽ ép chặt phần cánh tay.

Bảo vệ tay chân khỏi chấn thương. Bất kỳ vết cắt, vết thương hở, vết xước, bỏng ở vùng cánh tay hoặc chân bị phù bạch huyết đều có thể gây nhiễm trùng. Nhiễm trùng sẽ ngăn dịch bạch huyết lọc vi khuẩn và vi-rút. Dấu hiệu nhiễm trùng gồm sưng, đau, đỏ, cảm giác ấm và sốt. Nếu có những dấu hiệu này, bạn cần đến ngay bệnh viện gần nhất để được điều trị và kiểm soát nhiễm trùng.

Không để các vật nhọn đâm vào da.
Sử dụng cái đế khi may vá, đeo găng tay dày khi làm vườn và thoa kem chống côn trùng khi ra ngoài.
Giữ ẩm cho da bằng cách thoa kem dưỡng ẩm dịu nhẹ để ngăn da khô và nứt nẻ.
Cẩn thận hơn khi cạo râu nếu sử dụng dao cạo râu thông thường.
Nếu làm móng, không cắt phải hoặc kéo đứt lớp biểu bì. Đi làm móng ở nơi có thợ biết rõ tình trạng sức khỏe của bạn để được lưu ý đặc biệt. Nếu thợ làm móng là người mới, hãy hỏi kỹ tình trạng sức khỏe của họ. Không làm móng ở nơi bị đánh giá vệ sinh kém hoặc nơi có khách hàng từng bị nhiễm nấm, nhiễm khuẩn hoặc nhiễm vi-rút.
Đeo găng tay khi làm việc nhà hoặc làm vườn để tránh tổn thương vùng bàn tay, ngón tay hoặc móng.
Mang giày bít ngón, thoải mái để giảm nguy cơ tổn thương bàn chân và ngón chân.

Áp dụng chế độ ăn cân bằng và ít muối. Mỗi bữa ăn nên có 2-3 phần hoa quả và 3-5 phần rau củ. Ăn thực phẩm giàu chất xơ, bao gồm bánh mì, ngũ cốc, mì ống từ ngũ cốc nguyên hạt, cơm, rau củ quả tươi. Tránh tiêu thụ thức uống chứa cồn (tối đa 1 phần mỗi ngày).

Tránh tiêu thụ thức ăn nhanh hoặc đồ ăn vặt nhiều calo, không đảm bảo dinh dưỡng. Không những nhiều calo và ít dinh dưỡng, những thực phẩm này còn chứa hàm lượng muối rất cao.
Hạn chế tiêu thụ thịt đỏ và sản phẩm thịt đã qua xử lý như xúc xích hoặc thịt hun khói.

Duy trì cân nặng khỏe mạnh. Thừa cân hoặc béo phì đều góp phần làm tăng nguy cơ phù bạch huyết. Cân nặng dư thừa sẽ tăng thêm áp lực lên vị trí trên cơ thể đã bị sưng, từ đó ảnh hưởng đến quá trình lưu thông dịch bạch huyết.

Chế độ ăn cân bằng, tập thể dục và tuân thủ đúng nguyên tắc là chìa khóa quan trọng giúp duy trì cân nặng lý tưởng.
Nếu cần sự giúp đỡ, bạn có thể hỏi ý kiến bác sĩ. Bác sĩ có thể đưa ra gợi ý dựa trên tình trạng sức khỏe của bạn.

Dưy trì lối sống sạch sẽ và thống đặc. Đạt được và dưy trì cân nặng khẻe mạnh giúp ngăn bệnh phù bạch huyết phát triển. Bạn nên tuân thủ thường quen ăn uống sạch sẽ và tập thể dục đều đặn để có lối sống khẻe mạnh.

Ngủ đủ giờ giúp dưy trì hệ miễn dịch khẻe mạnh và giảm nguy cơ mắc bệnh phù bạch huyết.
Trao đổi với bác sĩ để thiết lập chương trình tập thể dục tốt cho sức khỏe. Các bài tập thể dục cường độ mạnh không được khuyến nghị. Bạn nên cố gắng tập thể dục hàng ngày.

Không hút thuốc lá. Hút thuốc lá làm hẹp mao mạch và các mạch máu nhỏ, khiến chất lỏng khó tuần hoàn tự do trong cơ thể. Hút thuốc lá còn lấy đi lượng oxi và các dưỡng chất cần thiết khác cho tuần hoàn chất lỏng được diễn ra suôn sắc. Độ đàn hồi của da cũng bị tổn thương do hút thuốc lá.

Nếu cần sự giúp đỡ để cai thuốc lá, bạn có thể hỏi ý kiến bác sĩ về cách bỏ thuốc. Hiện có nhiều nguồn trợ giúp để giúp bạn bỏ thuốc lá.
Bỏ thuốc lá còn giúp giảm thiệt hại nguy cơ mắc các bệnh ung thư và vấn đề sức khỏe khác.

Nhận biết triệu chứng bệnh

Lưu ý vết sưng ở cánh tay, chân, vú hoặc bàn tay. Sưng mô mềm cánh tay hoặc chân là một trong những dấu hiệu phổ biến nhất của bệnh phù bạch huyết. Trong giai đoạn đầu, da vẫn còn mềm và vùng bị sưng sẽ lõm khi ấn xuống.

Bác sĩ có thể dùng thước đây để đo vùng bị sưng và theo dõi vị trí sưng.
ở giai đoạn sau của bệnh phù bạch huyết, vùng sưng sẽ trở nên chắc lại và cứng. Khi ấn vào vùng bị sưng sẽ không bị lõm xuống.

Chú ý đến cảm giác nặng cánh tay hoặc chân. Bên cạnh vết sưng hoặc trước khi thấy vết sưng, bạn có thể cảm thấy chất lỏng tích tụ gây cảm giác nặng và khó di chuyển cánh tay hoặc chân. Nếu bạn có nguy cơ mắc bệnh bạch huyết, đây có thể là dấu hiệu ban đầu của bệnh.

Nếu từng tiếp nhận phẩu thuật, xạ trị hoặc phẩu thuật loại bỏ hạch bạch huyết, bạn nên soi mình trong guơng để phát hiện vùng sưng (nếu có).
So sánh hai bên cơ thể để tìm ra sự khác biệt.

Chú ý nếu gặp vấn đề về di chuyển khớp. Cảm giác cứng ngón tay, ngón chân, đầu gối, khuỷu tay và các khớp khác có thể là dấu hiệu của sự tích tụ dịch do phù bạch huyết. Dù có nhiều nguyên nhân gây cứng khớp, nhưng áp lực ở khớp do dịch tích tụ có thể là dấu hiệu của bệnh phù bạch huyết.

Triệu chứng bệnh phù bạch huyết có thể xuất hiện từ từ hoặc xuất hiện cùng lúc.
Hiểu rõ bản thân để nhận biết dấu hiệu bất thường.

Chú ý nếu ngón chân hoặc chân cảm thấy ngứa, bỏng rát. Đó có thể là dấu hiệu của viêm mô tế bào - bệnh nhiễm khuẩn ở da và không lây nhiễm. Vì bệnh phù bạch huyết ảnh hưởng đến hệ miễn dịch nên bạn cần đi khám bác sĩ ngay khi thấy triệu chứng viêm mô tế bào.

Viêm mô tế bào có thể do vết côn trùng cắn hoặc vết trầy xước.
Bác sĩ sẽ điều trị nhiễm khuẩn bằng kháng sinh. Không được chủ quan khi có dấu hiệu nhiễm khuẩn vì nhiễm khuẩn có thể nhanh chóng đe dọa tính mạng.

Kiểm tra dấu hiệu da dày lên (tăng sừng hóa). Chất lỏng tích tụ có thể khiến da dày lên. Nếu nhận thấy vùng da dày hơn ở cánh tay, bàn tay, chân, bàn chân hoặc những thay đổi khác ở da như nổi mụn nước hoặc mụn cóc, đó có thể là dấu hiệu của bệnh phù bạch huyết.

Giữ sạch da là một bước quan trọng đối với người bị tăng sừng hóa.
Dùng kem dưỡng ẩm có tác dụng chữa bệnh hàng ngày và tránh dùng lotion chứa lanolin hoặc lotion có mùi thơm.

Chú ý khi thấy quần áo hoặc trang sức không vừa người. Người mắc bệnh phù bạch huyết thường cảm thấy không thoải mái khi mặc áo ngực, ngay cả khi không tăng cân. Ngoài ra, đeo nhẫn không vừa tay, không thoải mái khi đeo đồng hồ và vòng tay cũng có thể là dấu hiệu của bệnh phù bạch huyết.

Bạn có thể gặp tình trạng khó đưa vừa một bên cánh tay vào tay áo.
Vì triệu chứng bệnh phù bạch huyết có thể phát triển từ từ nên bạn sẽ không cảm thấy sưng ở vai hoặc cánh tay cho đến khi gặp khó khăn trong việc mặc áo. Nếu thấy quần áo chật một bên hoặc khó mặc vừa áo thun, áo khoác ôm người, bạn nên lưu ý để phát hiện dấu hiệu bệnh phù bạch huyết.

Quan sát dấu hiệu da căng, sáng bóng, ấm hoặc đỏ. Da có thể 'sáng bóng' hoặc 'căng ra'. Đó có thể là dấu hiệu viêm mô tế bào. Nếu màu sắc hoặc kết cấu của da thay đổi, bạn nên đi khám bác sĩ ngay lập tức.

Vùng da bị ảnh hưởng có thể lan rộng nhanh chóng khi quan sát.
Một số triệu chứng khác (không thường gặp) bao gồm mệt mỏi, sốt, đau nhức hoặc triệu chứng giống cảm lạnh.

Phát hiện biểu hiện trên đầu/cổ

Chú ý đến tình trạng sưng vùng mắt, mặt, môi, cổ hoặc dưới cằm. Dấu hiệu phù bạch huyết ở đầu và cổ thường xuất hiện sau 2-6 tháng điều trị ung thư đầu. Đôi khi, bệnh cũng phát triển trong thanh quản và họng. Hãy thăm bác sĩ nếu gặp bất kỳ dấu hiệu nào của bệnh phù bạch huyết ở đầu hoặc cổ.

Phát hiện dấu hiệu căng hoặc sưng ở vùng cơ thể bị ảnh hưởng. Cảm nhận là cách hiệu quả để phát hiện dấu hiệu sưng ở đầu và cổ, đặc biệt khi khó nhìn thấy. Hãy lưu ý bất kỳ cảm giác căng nào ở vùng đầu và cổ.

Chú ý nếu sưng mắt ảnh hưởng đến thị lực. Mờ mắt, chảy nước mắt nhiều, đỏ mắt, và đau hốc mắt có thể là dấu hiệu của hội chứng phù bạch huyết-lông mi kép. Hãy thăm bác sĩ nếu gặp bất kỳ triệu chứng nào.

Quan sát nếu gặp khó khăn khi nuốt, nói hoặc thở. Phù bạch huyết ở cổ và đầu có thể gây ra khó khăn trong việc nuốt, nói và thở. Đừng chần chừ, hãy thăm bác sĩ nếu gặp bất kỳ triệu chứng nào.

Mẹo

Dù có nguy cơ mắc bệnh phù bạch huyết, hãy thăm bác sĩ để loại trừ các nguyên nhân khác gây ra triệu chứng của bệnh.

Cảnh cáo

Hãy thăm bác sĩ ngay nếu xuất hiện dấu hiệu nhiễm khuẩn như sốt trên 38°C, toát mồ hôi, ớn lạnh dai dẳng, phát ban hoặc các biểu hiện khác như đau, đỏ, hoặc sưng trên da.

Nội dung từ Mytour nhằm chăm sóc khách hàng và khuyến khích du lịch, chúng tôi không chịu trách nhiệm và không áp dụng cho mục đích khác.

Nếu bài viết sai sót hoặc không phù hợp, vui lòng liên hệ qua Zalo: 0978812412 hoặc Email: [email protected]