Buzz
Một người tỏ ra thượng đẳng về gu thẩm mỹ và quan điểm của họ, thực ra lại có những tự ti thầm kín.
Phức cảm thượng đẳng, hay superiority complex, là một cơ chế phòng thủ hình thành khi con người cảm thấy tự ti, thấp kém về một khía cạnh nào đó. Biểu hiện của phức cảm này là kiêu ngạo, coi khinh người khác về xuất thân, nền văn hóa, giá trị sống hoặc sở thích của họ, cũng như 'nâng cao quan điểm' về những yếu tố trên ở bản thân.
Một ví dụ điển hình là khi một nhóm nữ nổi tiếng ở Hàn Quốc tổ chức concert tại Việt Nam và nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ cộng đồng fan Kpop. Tuy nhiên, có những người tỏ ra khinh thường và mỉa mai sở thích của người khác, đánh đồng tất cả với hiện tượng 'fan cuồng'.
Phức cảm thượng đẳng cũng thường xảy ra ở các lĩnh vực như văn học, điện ảnh, hội hoạ, v.v. khi có người coi việc theo dõi tác phẩm của một tác giả, xem một bộ phim hoặc thưởng thức tranh phong cách cụ thể là điều cần thiết để được coi là 'fan' của nghệ thuật đó.
Thuật ngữ này được bác sĩ Alfred Adler, một chuyên gia tâm lý, phát minh vào đầu thế kỷ 20. Ông đã có nhiều nghiên cứu về tâm lý, trong đó tiêu biểu là Understanding Human Nature và Superiority and Social Interest: A Collection of Later Writings.
Theo bác sĩ Adler, phức cảm thượng đẳng bắt nguồn từ nỗi tự ti của chủ thể về một khía cạnh nào đó mà họ muốn 'nâng cao quan điểm'. Để vượt qua tự ti, họ thường tự tin quá mức về tầm quan trọng của bản thân trong lĩnh vực đó, dần dần hình thành niềm tin và giả định sai lầm.
Ví dụ, bạn có thể tin rằng ăn chay có lợi cho sức khỏe và đã thành công sau một thời gian thử nghiệm. Tuy nhiên, nếu có định kiến về sự cao lớn, bạn có thể coi thường những người ưa thích ăn mặn, cho rằng họ không 'sành điệu' như bạn.
