Chăm sóc cây thông minh giúp cây phát triển khỏe mạnh và giữ cho hình dáng cây luôn đẹp mắt. Việc cắt tỉa cây là một phần quan trọng trong quá trình chăm sóc cây. Bằng cách loại bỏ các cành cây bị hư hại, kích thích mọc chồi mới và tạo ra những hình dáng độc đáo, bạn sẽ giúp cây phát triển tốt hơn. Điều quan trọng là biết cách cắt tỉa sao cho đúng và hiệu quả. Hãy tiếp tục đọc để tìm hiểu về các bước cơ bản.
Các bước
Phân biệt cành cần cắt tỉa

Đưa ra quyết định về việc cắt tỉa cây. Bạn cần xác định mục tiêu khi cắt tỉa cây như thế nào. Bạn muốn cây có bóng mát hay cao hơn? Trước khi bắt đầu, hãy suy nghĩ kỹ lưỡng về mục tiêu của mình và đặt ra các kế hoạch phù hợp.
- Mục đích cắt tỉa sẽ ảnh hưởng đến thời điểm cắt tỉa. Bạn có thể cắt nhẹ nhàng hoặc loại bỏ các cành chết bất cứ lúc nào, nhưng nếu muốn đạt được mục tiêu lớn hơn, bạn cần lên kế hoạch cẩn thận.
- Ví dụ, cắt tỉa cây vào mùa đông giúp cây mạnh mẽ hơn vào mùa xuân. Cắt tỉa cây vào mùa hè giúp kiểm soát sự phát triển của cây, đặc biệt là đối với những cành cây bạn không muốn chúng phát triển quá cao.

Đánh giá tình trạng cây. Dành vài phút để xem xét kích thước và hình dáng của cây, hãy tưởng tượng ra hình dạng mà cây sẽ có sau khi được cắt tỉa.

Xác định các cành chính để tạo 'cấu trúc cây.' Tránh cắt các cành quan trọng này.

Loại bỏ các cành bị tổn thương trước. Dù do gió, bão, hoặc nguyên nhân khác, các cành bị gãy cần được loại bỏ để cây có thể tiếp tục nhận được nước và dinh dưỡng đúng cách.

Tỉa bớt các cành dày đặc. Loại bỏ các cành cây mọc kín để không khí và ánh sáng có thể thông thoáng đến từng phần của cây. Điều này giúp cây phát triển khỏe mạnh và tránh được nấm mốc và côn trùng.
- Loại bỏ những cành mọc vào bên trong cây, chúng làm cho cây trở nên rối rắm và không khỏe mạnh.

Cắt tỉa các cành gây cản trở. Loại bỏ các cành cản trở, bất kể là cành thấp cản trở lối đi hay cành cao đe dọa đến dây điện hoặc mái nhà. Các cành cây gây phiền toái khác cũng cần phải được loại bỏ.

Tạo dáng cho cây. Nếu muốn cây có hình dạng tròn đều hoặc gọn gàng hơn, bạn có thể cắt tỉa một số cành mọc ở góc không bình thường; chỉ cần cắt tỉa vài cành là bạn sẽ thấy sự khác biệt lớn.

Tiết kiệm cắt tỉa. Mỗi cành bị cắt là một phần bảo vệ của cây bị giảm, và nguy cơ bị nhiễm nấm mốc và côn trùng tăng lên. Hãy chỉ cắt tỉa cây khi cần thiết và không bao giờ vượt quá 25% số lượng cành của cây.
Giới hạn việc cắt tỉa để giảm tổn thương

Chuẩn bị dụng cụ cắt tỉa vào mùa cây ngủ đông. Cây sẽ ít bị căng thẳng hơn khi được cắt tỉa vào cuối mùa thu hoặc đầu mùa đông vì lượng nhựa cây mất đi ít hơn. Việc cắt tỉa cây vào thời gian này cũng tốt hơn vì rủi ro nhiễm nấm hoặc côn trùng là thấp nhất.

Cắt một đường ở phía dưới cành cây. Đường cắt này không nên đi qua toàn bộ cành cây. Điều này giúp ngăn chặn cành cây gãy gọn vào thân cây khi rơi xuống.

Cắt cành cây ra xa thân cây một khoảng cách nhất định. Vết cắt thứ hai sẽ cắt qua toàn bộ cành cây và nằm ở xa thân cây so với vết cắt đầu tiên. Khi cành cây đã được cắt ra, bạn sẽ còn lại một mẩu cành cây vừa được cắt.

Cắt một đường cắt chính xác để bỏ đi mẩu cành còn lại. Bây giờ bạn có thể cắt một đường gần như sát vào gốc cành cây. Điều này sẽ giúp cây có điều kiện tốt nhất để lành lại nhanh chóng.
- Hãy nhớ không cắt phạm vào gốc cành. Phần này cần được giữ nguyên.

Vệ sinh các dụng cụ cắt tỉa cây. Dù có vẻ bạn không cần phải khử trùng nếu không cắt vào các cành bị hỏng hoặc các phần của cây nhiễm bệnh rõ ràng. Tuy nhiên, để an toàn hơn, hãy khử trùng các dụng cụ cắt tỉa cây bằng cồn hoặc các chất tẩy rửa sau mỗi lần cắt cành cây bị nhiễm bệnh. Bạn cũng nên sử dụng giẻ tẩm thuốc sát trùng để lau sạch các dụng cụ sau khi đã cắt tỉa xong một cây khỏe mạnh và trước khi chuyển sang cắt tỉa các cây khác. Bệnh có thể lây lan qua các dụng cụ cắt tỉa bẩn.
Mẹo
- Bạn có thể loại bỏ các cành cây chết hoặc bị bệnh bất cứ lúc nào.
- Hỏi các cơ quan chức năng như phòng khuyến nông địa phương về thời gian thích hợp trong năm để cắt tỉa những cây cụ thể trong khu vực bạn sống.
- Đối với các cành nhỏ, bạn có thể sử dụng kéo tỉa cây. Sử dụng kìm cắt cây (lưỡi thẳng hoặc lưỡi vòng) với các cành trung bình (đường kính khoảng hơn 2,5 cm). Sử dụng cưa để cắt các cành lớn hơn (5-7 cm). Không sử dụng kéo tỉa hàng rào để cắt cây.
- Giữ cồn isopropyl hoặc các chất tẩy rửa gia dụng trong vật đựng không dễ bị lật và đủ rộng để ngâm các dụng cụ cắt tỉa. Bệnh có thể lây lan từ cây này sang cây khác khi cắt tỉa, nhưng bạn có thể giảm nguy cơ này bằng cách khử trùng dụng cụ. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các khu vườn trồng cây ăn quả với mật độ dày.
Cảnh báo
- Hãy cẩn thận khi tỉa cây loại tùng bách, đặc biệt là cây được trồng làm hàng rào. Cây tùng bách chỉ mọc chồi mới từ các cành gỗ xanh. Nếu bạn cắt tỉa cây tùng bách làm hàng rào quá nhiều, cây sẽ không thể mọc chồi mới.
- Luôn đảm bảo an toàn khi tỉa cây. Hãy mặc áo dài tay, đeo găng tay và kính bảo hộ để tránh dị vật vào mắt.
- Đừng cắt bớt ngọn cây để làm bóng mát. Cắt ngọn cây có thể gây hại nghiêm trọng đến cấu trúc và sức khỏe tổng thể của cây. Nếu muốn kiểm soát chiều cao của cây, hãy chọn loại cây phù hợp thay vì cắt ngọn cây.
Dụng cụ cần thiết
- Kéo tỉa cây cầm tay (dành cho các cành nhỏ)
- Kìm cắt cây
- Cưa cầm tay
- Cưa cầm dài (dùng cho các cành cao)
- Thang
- Chất tẩy rửa (ví dụ: cồn isopropyl)
