Nôn mửa là hiện tượng phổ biến mà hầu hết mọi người đều gặp phải ít nhất một lần trong cuộc đời. Có nhiều nguyên nhân gây nôn mửa, từ vấn đề về dạ dày và ngộ độc thực phẩm đến việc ăn quá nhiều, tiếp xúc với mùi hương nồng nặc hoặc do thai nghén. Mặc dù không thoải mái, nhưng thường thì tình trạng này sẽ chấm dứt trong vòng 24 giờ mà không cần phải cần sự can thiệp y tế. Nếu bạn, con bạn hoặc người thân gặp phải tình trạng nôn mửa, bạn có thể thực hiện một số biện pháp để giảm bớt triệu chứng và giúp cơ thể thoải mái hơn. Trong trường hợp nôn mửa không giảm sau 24 tiếng, bạn nên liên hệ với bác sĩ ngay lập tức để được tư vấn thêm.
Quy trình
Cung cấp nước và dưỡng chất cho cơ thể

Uống 8-10 cốc nước để tránh mất nước. Nôn mửa có thể gây mất nước nhanh chóng, do đó, bạn cần cung cấp nước cho cơ thể bằng cách uống 8-10 cốc nước trong suốt ngày. Duy trì thói quen hàng ngày và mỗi 15 phút uống một ít nước khi bị nôn nhiều. Tuy nhiên, uống quá nhanh có thể làm tăng tình trạng nôn nhiều hơn, vì vậy bạn nên uống từng ngụm nhỏ thay vì uống một lúc nhiều.
- Nước lạnh sẽ giúp làm dịu dạ dày hơn nước ấm hoặc nóng. Bạn nên để nước hoặc nước trái cây ép trong tủ lạnh để mát trước khi uống.
- Nếu nước trơn khiến bạn cảm thấy buồn nôn, hãy thêm một ít nước cốt chanh vào để thêm hương vị.
- Đôi khi các loại thức uống có đường như nước soda có thể dễ chịu hơn cho dạ dày. Bạn có thể thử một ít nước ngọt có hương gừng nếu cảm thấy buồn nôn khi uống nước trơn.

Nhấm một viên đá nếu bạn không thể giữ được chất lỏng trong dạ dày. Đôi khi, các loại thức uống có thể khiến bạn cảm thấy buồn nôn hơn. Việc nhấm viên đá sẽ giúp nước tan chảy từ từ trong miệng, cung cấp chất lỏng cho cơ thể mà không làm tăng cảm giác buồn nôn.
- Đừng nhai viên đá để tránh gây hại cho răng và nuốt quá nhiều nước cùng một lúc.

Uống nước thể thao nếu bạn đã nôn trong thời gian dài. Nếu bạn đã nôn suốt một thời gian dài, cơ thể bạn có thể thiếu các chất điện giải như kali và các dưỡng chất khác. Bạn cần bổ sung lại chúng bằng cách thay thế nước lọc bằng nước thể thao trong một khoảng thời gian. Nước thể thao cung cấp các chất điện giải, giúp bạn tránh bị mất nước thêm.
- Các sản phẩm như Pedialyte cũng rất hiệu quả trong việc bổ sung dưỡng chất.
- Uống nước thể thao theo nguyên tắc giống như uống nước lọc. Hãy nhớ uống nước lạnh và uống từ từ để không làm đầy dạ dày.

Chọn thức ăn nhạt để giảm cảm giác buồn nôn. Bạn cần bổ sung nhiều dưỡng chất đã mất do nôn mửa, nhưng hãy cẩn thận với các loại thức ăn để không làm tăng cảm giác buồn nôn. Thức ăn nhạt là lựa chọn tốt nhất. Bánh quy giòn, bánh mì nướng, khoai tây và cơm là các thức ăn phù hợp. Chuối và táo cũng là lựa chọn tốt vì chúng thường không kích thích dạ dày. Hãy cố gắng ăn khi có thể để bổ sung dưỡng chất đã mất.
- Các thức ăn lỏng như súp và nước hầm cũng rất tốt vì chúng cung cấp chất lỏng cho cơ thể.
- Hãy tránh các thức ăn nhiều dầu mỡ và gia vị, thức ăn nhanh, thức ăn chiên và thức ăn ngọt. Các sản phẩm từ sữa cũng có thể làm tăng cảm giác buồn nôn.

Ăn từng khẩu phần nhỏ để giảm cảm giác quá no. Thức ăn quá nhiều trong dạ dày có thể kích thích cảm giác buồn nôn và gây nôn thêm. Thay vì ăn no, bạn nên chia nhỏ khẩu phần thức ăn trong cả ngày. Hãy ăn từ từ và không nên ăn quá nhiều một lúc.
- Chia thức ăn thành 5 khẩu phần nhỏ hơn thay vì 3 bữa lớn.
- Ngay cả khi bạn không đói, hãy cố ăn một ít để tránh các vấn đề khác do thiếu dưỡng chất.
Giảm cảm giác buồn nôn

Nằm yên và tránh di chuyển để giảm cảm giác buồn nôn. Buồn nôn sẽ trở nên nặng nề hơn nếu bạn di chuyển nhiều. Hãy nằm hoặc ngồi yên tĩnh và giữ vị trí cố định. Cảm giác buồn nôn có thể giảm sau khi bạn nghỉ ngơi một lúc.
- Tránh nằm ngửa nếu bạn gặp khó khăn khi ngồi dậy. Thay vào đó, bạn nên nằm nghiêng để giảm cảm giác buồn nôn.
- Xem TV hoặc nhìn màn hình điện thoại có thể làm tăng cảm giác buồn nôn. Hãy tắt máy khi nghỉ ngơi.

Ở yên sau bữa ăn trong 2 giờ. Việc vận động sau khi ăn có thể gây buồn nôn và kích thích cảm giác nôn. Hãy ngồi yên và giữ vị trí cố định trong thời gian hệ tiêu hóa đang hoạt động. Sau 2 giờ, thức ăn sẽ di chuyển ra khỏi dạ dày.
- Không nên nằm sau bữa ăn ít nhất 2 giờ. Tư thế nằm có thể khiến cảm giác buồn nôn trở nên nặng hơn.

Tránh các mùi hương mạnh mẽ. Bạn sẽ cảm nhận mùi hương mạnh mẽ hơn khi buồn nôn và có thể gây ra cảm giác buồn nôn. Hãy cố gắng tránh xa thức ăn và sản phẩm có mùi hương mạnh mẽ cho đến khi cảm giác buồn nôn đã giảm.
- Nếu mùi thức ăn là nguyên nhân gây ra buồn nôn, hãy nhờ người khác nấu ăn. Hiện tượng này thường xảy ra trong giai đoạn đầu của thai kỳ.
- Tránh thức ăn có mùi đặc trưng như cá.
- Những mùi hương mạnh mẽ khác như khói thuốc lá và nước hoa cũng có thể gây ra cảm giác buồn nôn ở một số người.

Dừng sử dụng tất cả các loại thuốc cho đến khi buồn nôn kết thúc. Thuốc có thể kích thích dạ dày và gây buồn nôn. Ngoài ra, nếu bạn nôn sau khi uống thuốc, cơ thể bạn không thể hấp thụ thuốc và bạn sẽ không nhận được liều lượng cần thiết. Hãy chờ buồn nôn qua trước khi uống thuốc, dù là thuốc dạng viên hay dạng nước.
- Nếu bạn cần phải uống thuốc đúng giờ, hãy liên hệ với bác sĩ để biết cách xử lý.

Hít thở không khí trong lành để giảm cảm giác buồn nôn. Không khí ô nhiễm và cặn bã có thể làm tăng cảm giác buồn nôn. Hãy thử ra ngoài hoặc ngồi gần cửa sổ mở khi ở trong nhà. Nếu bạn còn đủ sức khỏe, hãy đi dạo một chút.
- Nếu đi dạo, hãy đi chậm và tránh đứng nhìn xa. Hành động này có thể làm tăng cảm giác buồn nôn. Hãy cũng tránh đi quá xa khỏi nhà.

Thực hiện hít thở kiểm soát để thư giãn. Buồn nôn thường đi kèm với tăng nhịp tim và nhịp thở, gây ra nôn nhiều hơn. Việc kiểm soát hơi thở có thể giảm căng thẳng và làm dịu cảm giác buồn nôn. Ngồi yên trong một không gian yên tĩnh, nhắm mắt và tập trung vào hơi thở. Hít vào sâu, giữ vài giây và thở ra từ từ. Phương pháp hít thở này có thể giúp bạn giảm lo lắng và kiểm soát buồn nôn.
- Bài tập hít thở kiểm soát, kết hợp với các phương pháp thư giãn khác như thiền, cũng giúp bạn cảm thấy thư thái hơn.
- Hãy tránh các hoạt động làm tăng nhịp thở như tập thể dục. Ngay cả khi bạn cảm thấy tốt hơn, hãy đợi ít nhất một ngày trước khi bắt đầu tập luyện lại.
Sử dụng phương pháp thay thế

Thêm gừng vào chế độ ăn uống và nước uống. Gừng là một biện pháp hiệu quả trong việc kiềm chế cảm giác buồn nôn và nôn. Gừng tươi là lựa chọn tốt nhất, vì nhiều sản phẩm thương mại không có nhiều gừng. Hãy thử thêm ít gừng tươi vào thức uống hoặc nấu vào các món ăn để giảm cảm giác buồn nôn.
- Nước ngọt có hương gừng cũng giúp giảm buồn nôn, tuy nhiên không chứa nhiều gừng tự nhiên.
- Bạn có thể tự pha trà gừng, nhưng nhớ rằng nước nóng có thể làm tăng cảm giác buồn nôn. Hãy thêm đá vào trà để làm dịu dạ dày trước khi uống.
- Liều lượng gừng bổ sung tối đa là 4 gram (khoảng ¾ thìa cà phê). Nếu bạn đang mang thai hoặc cho con bú, hãy tối đa hóa liều là 1 gram mỗi ngày.
- Gừng có thể tương tác với một số loại thuốc chống đông máu. Nếu bạn đang sử dụng thuốc chống đông máu, hãy thảo luận với bác sĩ trước khi sử dụng gừng.

Thử áp dụng bấm huyệt để giảm cảm giác buồn nôn. Bấm huyệt là một kỹ thuật áp dụng lên các huyệt đạo nhất định trên cơ thể bằng cách áp đặt áp lực nhẹ. Khi kích thích, huyệt P6 (huyệt nội quan) ở phần trong của cổ tay có thể giúp kiểm soát cảm giác buồn nôn và nôn. Để làm điều này, nâng tay lên sao cho lòng bàn tay hướng về phía người và các ngón tay hướng lên trên. Đặt 3 ngón tay của tay kia ngang trên cổ tay. Sử dụng ngón tay cái để bấm vào điểm dưới ngón trỏ. Áp đặt áp lực trong khoảng 2-3 phút và massage vòng tròn. Lặp lại quy trình này trên cổ tay còn lại.
- Bạn cũng có thể sử dụng vòng đeo tay bấm huyệt, còn được gọi là vòng đeo tay chống say tàu xe, như Sea-band® hoặc ReliefBand®. Các sản phẩm này có sẵn tại các nhà thuốc hoặc trên internet.
- Vòng đeo tay bấm huyệt đặc biệt hữu ích khi đi du lịch nếu bạn bị say tàu xe.

Sử dụng tinh dầu bạc hà để loại bỏ mùi khác. Đây là một phương pháp hương liệu chiết xuất từ thảo mộc, đặc biệt là bạc hà, giúp giảm cảm giác buồn nôn. Rót 1-2 giọt tinh dầu bạc hà lên một miếng bông gòn sạch và hít vào. Điều này sẽ giúp làm dịu triệu chứng và loại bỏ mùi khó chịu có thể gây ra cảm giác buồn nôn.
- Các nghiên cứu về tinh dầu hương liệu có kết quả không nhất quán, tuy nhiên nếu bạn muốn thử, không có hại gì.
- Ngậm kẹo bạc hà cũng là một cách hiệu quả. Ít nhất, nó có vị ngon trong miệng và giúp bạn quên đi cảm giác buồn nôn.
- Phương pháp này an toàn cho phụ nữ mang thai.
- Không nên áp dụng tinh dầu trực tiếp lên da. Tinh dầu trực tiếp có thể gây kích ứng hoặc kích ứng da.
Tìm kiếm phương pháp điều trị y tế

Thăm bác sĩ nếu nôn không ngừng sau 12 tiếng. Hầu hết các trường hợp nôn sẽ giảm trong vòng tối đa 1 ngày. Gọi ngay cho bác sĩ nếu sau 12 tiếng thử nghiệm nhiều liệu pháp khác nhau mà vẫn nôn, có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng hơn.
- Trẻ em dưới 2 tuổi cần được đưa đến bác sĩ nếu nôn không ngừng sau 12 tiếng.

Tìm kiếm chăm sóc y tế nếu cơ thể mất nước. Tình trạng nôn liên tục gây mất chất lỏng trong cơ thể và dẫn đến mất nước. Hơn nữa, khi buồn nôn và nôn, bạn có thể khó uống đủ nước, dẫn đến mất nước. Nếu không được điều trị, mất nước có thể nguy hiểm. Tìm kiếm chăm sóc y tế ngay lập tức nếu bạn thấy cơ thể mất nước.
- Các triệu chứng mất nước bao gồm: miệng khô, buồn ngủ, ít nước tiểu hoặc màu nước tiểu sậm, đau đầu, da khô, chóng mặt.
- Nếu bạn không thể giữ nước khi uống, hãy chú ý theo dõi các triệu chứng mất nước.

Đi cấp cứu nếu bị đau bụng hoặc ngực dữ dội khi nôn. Nếu bạn cảm thấy đau nhói và dữ dội trong bụng hoặc ngực khi nôn, có thể đó là dấu hiệu của một bệnh lý nghiêm trọng. Hãy đến phòng cấp cứu càng sớm càng tốt trước khi tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.
- Cảm giác đau nhói trong ngực có thể là dấu hiệu của một cơn đau tim sắp xảy ra.

Đi cấp cứu nếu nôn kèm máu. Nôn liên tục có thể gây thủng hoặc rách niêm mạc dạ dày, khiến máu xuất hiện trong nôn. Ngoài ra, có thể có các bệnh lý nghiêm trọng khác gây ra nôn máu. Nếu bạn thấy máu đỏ hoặc sẫm màu, hoặc có dấu hiệu bã nôn giống như cà phê, hãy đi cấp cứu ngay lập tức.
- Tình trạng xuất huyết hoặc thủng dạ dày cần được xử lý càng sớm càng tốt. Đừng chần chừ tìm sự chăm sóc y tế nếu bạn thấy máu trong bã nôn.

Gọi ngay bác sĩ nếu bạn nôn sau chấn thương đầu. Buồn nôn và nôn thường là dấu hiệu của chấn động não. Nếu bạn bị va đập vào đầu và cảm thấy buồn nôn, hãy gọi cho bác sĩ để được tư vấn cụ thể.
- Không nên ngủ ngay cả khi cảm thấy buồn ngủ.
- Các triệu chứng khác của chấn động não bao gồm: đau đầu, mất trí nhớ, chóng mặt, nói líu, và tiếng ù tai.
Lời khuyên
- Tránh uống quá nhiều nước khi dạ dày vẫn đang trong quá trình xử lý thức ăn. Việc uống quá lượng có thể làm tăng cảm giác buồn nôn và làm tăng nguy cơ mất nước. Hãy uống từng ngụm nhỏ và tăng dần lượng nước sau mỗi 20 phút.
- Ăn những bữa nhỏ suốt cả ngày. Ví dụ như vài chiếc bánh quy hoặc một lát bánh mì nướng cũng có thể giúp làm dịu dạ dày.
Cảnh báo
- Nếu bạn tiếp tục bị nôn sau 12 tiếng, hãy đến bác sĩ hoặc bệnh viện ngay lập tức.