Buzz
Cảm lạnh và dị ứng có thể khiến chất nhầy tích tụ trong xoang và khoang mũi, có thể gây đau và dẫn đến nhiễm trùng. Hỉ mũi chỉ có hiệu quả tạm thời, còn nhiều loại thuốc thông mũi có thể gây buồn ngủ và các tác dụng phụ khác. Nhiều người chuyển sang phương pháp rửa xoang (hay súc rửa mũi) cho nhanh chóng, hiệu quả và không chứa hóa chất. Súc rửa mũi đôi khi có thể giúp loại bỏ các chất cặn từ bên ngoài, ví dụ như phấn hoa và bụi bẩn. Nghiên cứu cho thấy việc sử dụng dụng cụ súc rửa mũi đều đặn có thể giúp giảm đáng kể tần suất hoặc mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng xoang ở người dễ bị tình trạng này. Hiểu biết về cách rửa xoang có thể giúp bạn cảm thấy tốt hơn và giảm triệu chứng nhiễm trùng xoang.
Các bước
Chuẩn bị dụng cụ
Chọn dụng cụ rửa mũi. Trên thị trường có nhiều loại dụng cụ rửa mũi khác nhau. Các dụng cụ này có bán sẵn ở các hiệu thuốc, cửa hàng chuyên về thiên nhiên liệu pháp và bán trực tuyến. Dụng cụ đa dạng về kích thước, hình dạng và thời hạn sử dụng (một số loại dùng một lần) nhưng về cơ bản đều chung một mục đích là rửa sạch xoang. Dụng cụ rửa xoang thông thường bao gồm:
- Bình Neti
- Ống bơm cao su
- Bình bóp
Sử dụng nguồn nước an toàn. Hầu hết các hộ gia đình đều có nước máy an toàn để sử dụng. Tuy nhiên, một số nguồn nước máy có thể chứa vi sinh vật như vi khuẩn, amip và các loài động vật đơn bào khác. Những sinh vật này thường không gây hại khi nuốt phải vì axit dạ dày tiêu diệt chúng khi chúng tiếp xúc. Tuy nhiên, không nên để các sinh vật này tiếp xúc với các màng nhạy cảm như trong xoang mũi.
- Sử dụng nước máy không an toàn để súc rửa mũi có thể dẫn đến nhiễm khuẩn và viêm màng não do amip - một tình trạng nghiêm trọng thường gây tử vong.
- Nước cất hoặc nước tiệt trùng là lựa chọn tốt nhất. Bạn có thể mua chúng tại hầu hết các cửa hàng và chúng thường được dán nhãn 'cất' hoặc 'tiệt trùng'.
- Bạn cũng có thể tự làm nước tiệt trùng tại nhà. Hãy đun sôi nước máy khoảng 3-5 phút, sau đó để nguội. Tránh sử dụng nước nóng để tránh gây bỏng nghiêm trọng.
- Nước đã qua bộ lọc với kích thước lỗ nhỏ hơn hoặc bằng một micron là an toàn để sử dụng. Những bộ lọc này đủ nhỏ để giữ lại vi sinh vật, tạo ra nguồn nước máy an toàn để sử dụng. Bạn có thể mua các thiết bị lọc nước tại cửa hàng dụng cụ hoặc trên mạng. Tìm hiểu thêm về các thiết bị lọc tại trang web của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh.
Mua hoặc tự pha dung dịch muối sinh lý. Bạn có thể mua dung dịch muối sinh lý dạng không kê đơn để súc rửa mũi tại hầu hết các hiệu thuốc. Ngoài ra, bạn cũng có thể tự pha nước muối sinh lý tại nhà.
- Đong 3 thìa muối. Chỉ nên sử dụng muối ăn, muối nguyên chất hoặc muối tinh không I-ốt. Tránh sử dụng muối chứa I-ốt, chất chống đông hoặc chất bảo quản vì chúng có thể kích ứng khoang mũi và xoang.
- Pha muối với 1 thìa cà phê muối vào một bát hoặc hũ đựng sạch.
- Thêm 1 cốc nước ấm đã được cất hoặc tiệt trùng, đun sôi và để nguội hoặc đã qua lọc đúng cách.
- Khuấy cho đến khi muối tan hoàn toàn vào nước. Đổ hỗn hợp vào dụng cụ súc rửa mũi. Đảm bảo sử dụng dụng cụ được tiệt trùng để khuấy hỗn hợp.
Áp dụng biện pháp vệ sinh phòng ngừa. Bạn cần áp dụng biện pháp vệ sinh an toàn khi xử lý, làm sạch và bảo quản dụng cụ súc rửa mũi. Bước này giúp ngăn chặn vi khuẩn và vi trùng khác xâm nhập và làm bẩn dụng cụ súc rửa mũi, đồng thời giảm nguy cơ nhiễm bệnh trong xoang mũi.
- Rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước ấm trước khi sử dụng hoặc xử lý dụng cụ súc rửa mũi. Sử dụng khăn giấy sạch để lau khô tay.
- Rửa dụng cụ súc rửa mũi bằng nước máy cất hoặc nước tiệt trùng, hoặc nước đã đun sôi và để nguội, hoặc đã qua lọc đúng cách để đảm bảo sạch sẽ. Để dụng cụ tự nhiên khô hoặc sử dụng khăn giấy sạch (loại một lần) để lau khô bên trong.
Mở thông mũi
Đổ dung dịch vào dụng cụ súc rửa mũi. Dù bạn sử dụng bình Neti, ống bơm cao su hay dụng cụ súc rửa mũi khác, bạn cần đảm bảo dụng cụ được rửa sạch trước. Sau đó, đổ dung dịch muối sinh lý (có thể mua sẵn hoặc tự pha tại nhà bằng nước tinh khiết) vào dụng cụ.
Chuẩn bị tư thế. Sau khi bơm nước vào dụng cụ rửa mũi, bạn cần chuẩn bị tư thế. Dựa người vào lavabo để tránh bắn nước ra ngoài (đặc biệt là nước từ xoang).
- Nghiêng đầu về một bên của lavabo. Một số chuyên gia khuyến khích nghiêng đầu một góc 45 độ để giúp nước dễ lưu thông mà không chảy vào miệng.
- Khi đã sẵn sàng, nhẹ nhàng đặt vòi của dụng cụ rửa mũi vào lỗ mũi gần trần nhà (lỗ mũi 'phía trên' khi nghiêng đầu). Không đặt vòi quá sâu vào mũi hoặc chạm vào vách ngăn mũi để tránh gây khó chịu hoặc tổn thương.
Rửa xoang. Sau khi chuẩn bị tư thế đúng và đặt dụng cụ vào mũi, bạn có thể bắt đầu rửa mũi. Rửa từ từ và cẩn thận, đặc biệt là nếu đây là lần đầu tiên bạn rửa xoang.
- Hít thở bằng miệng. Không nên cố gắng hít thở bằng mũi vì điều này có thể làm nước chảy vào phổi và gây nghẹt thở.
- Tiến từ từ tăng áp lực dụng cụ rửa mũi. Nếu sử dụng ống bơm cao su, bạn có thể bắt đầu từ từ bóp để nước muối sinh lý chảy ra. Nếu sử dụng bình Neti, chỉ cần để nước từ từ chảy vào lỗ mũi.
Thay đổi bên. Sau khi đã rửa một bên xoang, bạn cần lặp lại toàn bộ quy trình với lỗ mũi bên kia. Thay đổi góc nghiêng đầu để lỗ mũi bên kia 'phía trên' lỗ mũi đã được rửa.
Làm sạch xoang. Sau khi đã sử dụng hết nước muối để rửa hai bên mũi, bạn cần thở ra qua hai lỗ mũi trước khi hít vào. Hơn nữa, hãy thử hỉ mũi để loại bỏ toàn bộ dung dịch muối và chất nhầy/cặn bẩn còn sót lại.
Một số lời khuyên
- Luôn rửa xoang mũi khi trên lavabo. Số lượng chất nhầy trong xoang mũi có thể lớn hơn bạn tưởng.
- Một chút muối nở thường được sử dụng để tăng tính đệm của dung dịch muối và nước. Nếu không tìm thấy loại muối phù hợp, bạn có thể sử dụng nước lọc, nhưng muối sẽ giúp làm dịu màng trong khoang mũi.
- Nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để biết liệu rửa xoang có phù hợp với bạn không. Bác sĩ có thể hỗ trợ bạn trong việc tìm hiểu về cách rửa xoang.
- Có thể thực hiện rửa xoang mũi từ 1-4 lần mỗi ngày. Tuy nhiên, nếu tình trạng nghẽn xoang kéo dài sau khi cảm lạnh kết thúc một thời gian, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để loại bỏ các bệnh nghiêm trọng hơn.
Cảnh báo
- Không sử dụng muối tinh bình thường để pha dung dịch. Muối tinh thường chứa I-ốt nên có thể kích ứng bên trong mũi. Muối ăn hoặc muối tinh không I-ốt là lựa chọn an toàn hơn vì chúng thường không chứa hóa chất tiềm ẩn nguy cơ gây hại hoặc kích ứng trong khoang mũi.
- Tuyệt đối không rửa mũi cho trẻ sơ sinh vì điều này có thể khiến trẻ bị nghẹt thở hoặc nuốt phải nước. Rửa mũi là phương pháp an toàn cho người lớn vì họ biết cách không hít vào bằng mũi khi rửa mũi. Luôn tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc bác sĩ nhi khoa trước khi sử dụng bình Neti hoặc các dụng cụ khác để rửa mũi cho trẻ nhỏ.
- Cần đảm bảo chỉ sử dụng nước sạch. Chất nhiễm bẩn trong nước máy có thể gây nguy nhiễm cho khoang mũi. Nếu nghi ngờ về sạch của nước máy, bạn nên đun sôi một thời gian dài để loại bỏ các tạp chất.
Cần có những thứ sau
- Nước muối không I-ốt
- Muối nở
- Nước ấm tinh khiết/khử trùng
- Dụng cụ rửa mũi (bình Neti, ống bơm cao su hoặc bình bóp)
