Buzz
Việc dạy chim nói có thể rất thú vị, ngay cả khi chúng chỉ biết nói một từ. Alex, chú vẹt xám từ Châu Phi, có vốn từ vựng hơn 100 từ, có thể nói một đoạn ngắn, và thậm chí tự đặt tên cho chính mình, “cork nut”. Mặc dù rất thú vị, nhưng một chú chim thông minh như vậy không nên được bán chỉ vì biết nói. Chúng cần rất nhiều tình yêu và chăm sóc, và có thể sống được cả chục năm, thậm chí có trường hợp sống lâu hơn cả chủ của chúng.
Các bước
Trước khi bắt đầu huấn luyện
Tìm hiểu về loài chim của bạn. Không phải tất cả loài chim đều có thể hoặc sẽ nói được, vì vậy điều đầu tiên bạn nên làm là tìm hiểu nhiều hơn về loài chim của mình. Chẳng có ích gì khi bạn cố gắng huấn luyện một con chim chỉ biết hót. Một số loài chim có thể học nói bao gồm:
- Vẹt đuôi dài Úc
- Vẹt thầy tu đuôi dài
- Vẹt đuôi dài
- Vẹt Ấn khuyên cổ
- Vẹt Quaker
- Vẹt Eclectus
- Nhồng
- Vẹt xám Châu Phi
- Vẹt đuôi gà
- Vẹt mào
Xây dựng mối quan hệ với chú vẹt của bạn. Chú vẹt có khả năng nói là loài vật xã hội. Điều này rất quan trọng để xây dựng mối quan hệ với việc nói chuyện với chúng thường xuyên, để chúng tin tưởng bạn và quen với giọng nói của bạn. Dành thời gian với chú vẹt trong vài tháng đầu là rất quan trọng, hãy trò chuyện với chú bằng giọng nhẹ nhàng.
- Chơi với chú vẹt mỗi ngày. Trong tự nhiên, chúng tương tác rất nhiều và hiểu nhiều ngữ cảnh khác nhau. Trong đời sống tập thể, chúng rất giỏi trong giao tiếp. Dành nhiều thời gian với chú vẹt sẽ giúp duy trì mối quan hệ tốt.
Pippa Elliott, MRCVS
Bác sĩ thú y
Bác sĩ thú y
Pippa Elliott, bác sĩ thú y, giải thích những lợi ích của việc huấn luyện: 'Nói chuyện với chú vẹt thường xuyên tạo cơ hội cho chúng học hỏi. Dù chú vẹt của bạn không nói, chú vẫn sẽ thích có bạn ở bên và hài lòng với sự quan tâm của bạn.'
Lập kế hoạch hoạt động hàng ngày. Tương tự như việc huấn luyện các loài động vật khác, để chú vẹt biết nói cần có bài tập ngắn, thường xuyên và mỗi ngày. Đảm bảo bạn lập kế hoạch để dành thời gian và quan tâm cần thiết để khai thác khả năng học của chú.
- Lập thời khóa biểu.
- Giới hạn thời gian huấn luyện từ hai đến năm lần mỗi ngày trong 5 phút.
- Lên kế hoạch huấn luyện chú vẹt nhiều lần trong ngày.
Huấn luyện chú vẹt
Bắt đầu với từ ngữ đơn giản. Chú vẹt của bạn có thể học từ ngữ đơn giản nếu bạn thường xuyên sử dụng chúng. Lựa chọn những từ mà chú vẹt có thể nghe thường xuyên từ bạn và người khác, như:
- Xin chào
- Tạm biệt
- Ngủ ngon
- Tên của chú vẹt bạn
Khích lệ các âm thanh giống như lời nói. Nhà tâm lý học B.F.Skinner đã dạy bồ câu đọc và xoay mình bằng cách huấn luyện chúng từ những bước nhỏ. Bắt chước âm điệu hoặc phần của từ có thể là bước đầu tiên trong việc học cách nói lại từ. Khi mức độ huấn luyện tăng lên, việc nâng cao yêu cầu cho thú nuôi của bạn trở nên quan trọng hơn.
Đặt chú vẹt trước mặt bạn khi dạy nó nói. Điều này giúp chú vẹt tập trung vào bạn. Sự gần gũi giúp phát triển mối quan hệ giữa bạn và chú vẹt, cũng như giúp chú vẹt tập trung vào âm thanh mà bạn muốn chú vẹt học.
Tham gia cùng người thân hoặc bạn bè. Những nghiên cứu về vẹt xám Châu Phi, như chú vẹt nổi tiếng Alex, cho thấy chúng học tốt hơn khi có hai người tham gia. Đây là phương pháp làm mẫu/cạnh tranh, khi mà một người khác thực hiện đoạn hội thoại mong muốn, chú vẹt sẽ học cách nói bằng cách quan sát cách phát âm trong ngữ cảnh đó.
- Các vẹt sống tự nhiên thậm chí còn được phát hiện dạy cho vẹt hoang cách nói chuyện. Điều này làm nổi bật tính xã hội tự nhiên của cách các vẹt học giao tiếp.
Lặp lại từ hoặc cụm từ nhất định mỗi khi bạn thực hiện một hành động với chú vẹt của bạn. Ví dụ, nói 'Lên' khi bạn nâng nó lên. Điều này dạy chú vẹt kết hợp một hành động với từ ngữ cụ thể.
Đảm bảo chú vẹt của bạn vui vẻ. Giống như trẻ nhỏ, vẹt học tốt hơn khi được học trong môi trường vui vẻ. Bằng cách thưởng, như cho ăn, và dạy vẹt một cách thú vị, sẽ khích lệ chúng hứng thú với việc học ngôn ngữ mới.
- Thưởng vẹt sau mỗi lần chú thực hiện đúng những gì bạn muốn. Điều này giúp chú hiểu rằng nó đã làm đúng.
- Không thưởng cho vẹt khi nó không nói. Điều này sẽ tăng cường mong muốn của nó để nói.
- Thử nghiệm. Có thể vẹt của bạn không thích nói lời chào nhưng có thể nói những từ khác. Nếu vẹt của bạn phản hồi tốt với những gì bạn dạy hoặc cách bạn dạy, hãy thử dạy những cái khác.
- Bằng cách dạy vẹt nói nhiều từ khác nhau, bạn không chỉ đảm bảo chúng vui vẻ, mà còn khuyến khích sự phát triển tự nhiên trong não của chúng để học những điều mới. Nghiên cứu cho thấy vẹt biết hót học hót giống như cách em bé học nói, bằng cách bập bẹ và tập phát âm.
Xem xét việc ghi âm những từ bạn muốn vẹt học. Hãy thực hiện mỗi lần trong 5 phút. Lâu hơn có thể gây chán và căng thẳng cho vẹt.
Hãy kiên nhẫn. Khả năng học của mỗi loài và từng con vẹt là khác nhau. Một số có thể bắt đầu nói chỉ sau vài tháng, trong khi một số khác có thể mất nhiều năm mới phát triển khả năng nói. Hãy để vẹt thể hiện bản thân, và chúng sẽ trả lại sự ngưỡng mộ cho bạn.
Lời khuyên
- Không cho vẹt nghe những từ bạn không muốn chúng học theo. Phớt lờ những từ không mong muốn bằng cách không chú ý đến chúng.
- Một số loài vẹt không thể hoặc hiếm khi học được nói, và thậm chí có những giống vẹt được biết là có thể nói nhưng đôi khi không bao giờ học nói được.
- Thưởng khi vẹt nói hoặc phát âm gần đúng, thậm chí khi bạn không dạy nó.
- Một số chuyên gia cho rằng người nuôi vẹt nên dạy vẹt học nói trước khi dạy chúng hót, vì hót có thể làm trở ngại cho việc học từ.
- Vẹt xám Châu Phi nổi tiếng về khả năng nói giỏi nhất.
- Hãy kiên nhẫn. Rất nhiều con vẹt có thể học nói nhanh chóng nhưng cũng có một vài con mất nhiều tháng mới có thể nói. Dù vẹt của bạn thuộc loài nào, việc dạy chúng học nói là thú vị và đáng đồng tiền bát gạo.
- Những con vẹt có khả năng nói giỏi có thể nhớ nhiều từ mà chúng nghe. Hãy cẩn thận với những gì bạn nói hoặc nghe xung quanh chúng, vì chúng có thể nhanh chóng học từ ngữ tục tĩu hoặc những điều mà bạn không muốn chúng nói.
