Mụn trứng cá xuất hiện trên cơ thể không chỉ khiến bạn cảm thấy ngượng ngùng, khó chịu, mà còn khó loại bỏ. Mụn trên cơ thể cũng chia sẻ nguyên nhân với mụn trứng cá trên mặt, do lỗ chân lông bị tắc nghẽn, tác động của hoóc môn và vi khuẩn. Có nhiều loại thuốc, mỹ phẩm và liệu pháp thảo mộc hỗ trợ loại bỏ mụn trứng cá trên bất kỳ vùng da nào của cơ thể. Hãy khám phá cách điều trị mụn để đạt được làn da mịn màng.
Các bước
Chăm sóc da
Sử dụng sữa rửa mặt nhẹ nhàng. Sản phẩm rửa mặt bạn chọn cũng có thể áp dụng cho bất kỳ vùng da nào dễ bị mụn trên cơ thể. Ví dụ, nếu bạn biết rằng da sau lưng thường xuyên bị mụn, hãy thường xuyên sử dụng sữa rửa mặt để giảm nguy cơ mụn.
- Sữa rửa mặt giúp loại bỏ bụi bẩn, mồ hôi, và dầu thừa trên cơ thể, tránh tình trạng tắc nghẽn lỗ chân lông.
- Chọn sữa rửa mặt nhẹ nhàng không gây kích ứng. Mặc dù vùng da khác nhau có độ nhạy cảm khác nhau, nhưng hãy tránh sử dụng sữa rửa mặt mạnh, có thể gây kích ứng da.
- Mát-xa sữa rửa mặt để tạo bọt và thoa lên vùng da dễ bị mụn. Rửa sạch với nước sạch như khi rửa mặt. Tốt nhất là bạn nên đứng dưới vòi sen để đảm bảo sạch mụn và tránh bồn rửa bị bẩn khi rửa lưng hoặc cổ.
Thử nghiệm kem dưỡng và lotion không cần đơn thuốc. Trên thị trường có nhiều sản phẩm kem dưỡng và lotion chăm sóc da không cần kê đơn. Mặc dù việc chọn loại nào hiệu quả nhất không dễ, bạn có thể so sánh thành phần được ghi trên nhãn để tìm ra sản phẩm phù hợp. Các thành phần thường thấy trong kem dưỡng không kê toa bao gồm:
- Alpha hydroxy acids (axit alpha hydroxy) – loại bỏ tế bào chết da, ngăn chặn tắc nghẽn lỗ chân lông, giảm viêm và kích thích sự tái tạo da.
- Benzoyl peroxide – tiêu diệt vi khuẩn gây mụn trên da.
- Kem/lotion retinoid – giúp làm thông thoáng lỗ chân lông và loại bỏ tế bào chết để ngăn chặn tắc nghẽn.
- Salicylic acid (axit salicylic) – ngăn chặn tắc nghẽn lỗ chân lông.
- Sulfur (lưu huỳnh) – loại bỏ tế bào chết và dầu dư thừa tự nhiên trên da.
Tránh xa những chất kích thích. Một số chất kích thích có thể gây mụn trên cơ thể, đặc biệt nếu bạn dễ đổ mồ hôi. Một trong những yếu tố gây mụn thường gặp là quần áo chật, khiến mồ hôi và dầu tích tụ trên lỗ chân lông.
- Hãy mặc quần áo rộng rãi và tránh sử dụng dây đeo chật như quai ba lô và dụng cụ thể thao. Dây đeo có thể làm tăng ma sát trên da nhạy cảm, khiến dầu và bụi dễ tắc nghẽn lỗ chân lông hơn.
Sử dụng kem không cần đơn thuốc
Tìm hiểu về thuốc kháng sinh uống. Trong khi thuốc kháng sinh dạng bôi tại chỗ hiệu quả với mụn trứng cá mức độ nhẹ đến trung bình, thuốc kháng sinh uống thường được kê đơn cho mụn trên cơ thể từ trung bình đến nặng. Thuốc kháng sinh uống được sử dụng trong khoảng thời gian nhất định, sau đó giảm liều dần và ngừng sử dụng.
- Thuốc kháng sinh phổ biến như minocycline và doxycycline, thuộc nhóm tetracycline, thường được kê đơn. Một trong những tác dụng phụ của thuốc là tăng cường nhạy cảm với ánh nắng mặt trời, nên hãy sử dụng kem chống nắng. Không nên sử dụng thuốc này cho trẻ dưới 9 tuổi và phụ nữ mang thai để tránh rủi ro giảm sự phát triển xương hoặc làm mất màu răng vĩnh viễn.
- Đề xuất với bác sĩ xem thuốc kháng sinh uống có phù hợp với bạn không.
Xem xét sử dụng thuốc retinoid bôi. Tương tự như các loại kem không cần đơn thuốc có sẵn tại hầu hết cửa hàng thuốc, thuốc retinoid kê đơn giúp giảm mụn bằng cách ngăn chặn tắc nghẽn lỗ chân lông. Retinoid là dạng dẫn xuất của vitamin A và có nhiều dạng với độ mạnh khác nhau, bao gồm tretinoin (Avita), adapalene (Differin), và tazarotene (Tazorac).
- Sử dụng thuốc retinoid bôi ngoài da. Thoa thuốc vào buổi tối và đợi cho da làm quen với thuốc. Chỉ cần lượng nhỏ bằng hạt đậu là đủ. Ban đầu, nên sử dụng 3 lần mỗi tuần, sau đó tăng dần lên mức mỗi ngày khi da đã quen với thuốc.
- Thuốc retinoid thường gây kích ứng, bong tróc và khô da. Để giảm tác động phụ, hãy bắt đầu với độ mạnh nhẹ. Khi da đã thích nghi, bạn có thể tăng cường độ mạnh.
- Không nên sử dụng retinoid cùng lúc với các kem trị mụn không kê đơn khác.
- Retinoid cũng có thể làm tăng nhạy cảm với ánh nắng mặt trời. Hãy sử dụng kem chống nắng và mặc đồ bảo vệ da, như mũ và áo khoác.
- Bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc kháng sinh bôi ngoài da kết hợp benzoyl peroxide như clindamycin (Benzaclin) và erythromycin (Benzamycin).
- Dapsone, một loại gel bôi ngoài da thường kết hợp với retinoid để đạt hiệu quả tối đa. Tuy nhiên, Dapsone có thể gây kích ứng, đỏ và khô da.
Hỏi ý kiến bác sĩ về việc sử dụng thuốc tránh thai. Thuốc tránh thai có thể hữu ích trong việc điều trị mụn ở phụ nữ và trẻ gái dậy thì. Những loại này thường kết hợp estrogen và progestin, như Ortho Tri-Cyclen, Estrostep, và Yaz.
- Tác dụng phụ có thể bao gồm đau đầu, buồn nôn, tăng cân, đau vú và chảy máu giữa chu kỳ kinh nguyệt. Còn các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn có thể là nguy cơ hình thành huyết khối.
- Hãy thảo luận với bác sĩ về việc sử dụng thuốc tránh thai và xem liệu nó có phù hợp với bạn hay không.
Tìm hiểu về chất chống androgen. Các chất chống androgen như spironolactone (Aldactone) có thể ngăn chặn tác động của hoóc môn androgen lên tuyến dầu. Những loại này thường được kê cho phụ nữ và trẻ gái dậy thì không phản ứng với thuốc kháng sinh.
- Tác dụng phụ có thể bao gồm đau vú, đau bụng kinh và sự tích tụ natri trong cơ thể.
Cân nhắc sử dụng isotretinoin. Loại thuốc này được kê đơn mạnh mẽ chỉ khi không phản ứng với các phương pháp trị mụn khác. Tác dụng phụ có thể là viêm loét đại tràng, gia tăng nguy cơ trầm cảm và tự tử, đặc biệt ở những người có tiền sử về trầm cảm, và dị tật thai nhi đối với phụ nữ mang thai. Việc sử dụng isotretinoin cần sự giám sát cẩn thận từ bác sĩ để phát hiện và ngăn chặn tác dụng phụ trước khi gây hậu quả nghiêm trọng.
- Các dạng phổ biến của isotretinoin gồm Amnesteem, Claravis và Sotret.
Thử nghiệm các phương pháp tự nhiên
Tìm kiếm sữa tắm chứa axit trái cây. Axit trái cây đã được chứng minh là hữu ích trong việc kiểm soát mụn trứng cá, vì vậy sử dụng sữa tắm chứa axit citric hoặc axit gluconolactone có thể giúp làm sạch và kiểm soát mụn trên cơ thể.
- Rửa sạch da mỗi ngày không quá 2 lần.
- Gội đầu hàng ngày nếu mụn trứng cá thường xuất hiện dọc theo hoặc ở trên đường viền tóc.
- Sử dụng xà phòng nhẹ như Dove hoặc Cetaphil để làm sạch da.
- Tắm dưới vòi sen hoặc tắm bồn để làm sạch da và tránh chà xát mạnh có thể kích ứng da.
- Thấm khô da bằng khăn sạch sau khi tắm rửa.
Dưỡng ẩm da với lô hội. Lô hội giữ ẩm và có tác dụng trị mụn. Hãy thử sử dụng gel lô hội thay thế cho kem dưỡng thể hàng ngày sau khi tắm rửa.
- Nếu cảm thấy kích ứng như đỏ, rát, châm chích hoặc phát ban, hãy ngừng sử dụng lô hội.
Trải nghiệm dầu tràm trà. Gel dầu tràm trà 5% có thể hỗ trợ nhiều người. Thoa gel lên da hàng ngày sau khi đảm bảo da sạch và khô.
- Thử nghiệm trên một vùng nhỏ trước khi sử dụng rộng rãi để tránh kích ứng.
Sử dụng lotion chiết xuất trà xanh 2%. Lotion chứa 2% chiết xuất trà xanh có thể hữu ích đối với mụn trứng cá từ nhẹ đến trung bình. Thoa hàng ngày sau khi làm sạch da.
- Thử trước lotion trên một diện tích nhỏ da trước khi sử dụng rộng rãi.
Cân nhắc sử dụng men bia bổ sung. Men bia chủng CBS 5926 có thể giảm mụn trứng cá. Sử dụng dạng bột, vảy, viên hoặc lỏng theo liều lượng hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Liều lượng thông thường là 1-2 thìa canh mỗi ngày cho dạng bột hoặc vảy.
- Chú ý đến các tác dụng phụ như đầy hơi khi sử dụng viên uống men bia.
- Người dễ nhiễm nấm men cần cẩn trọng với men bia bổ sung này.
Tắm nắng một lượng ngắn. Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trong khoảng thời gian ngắn có thể hỗ trợ kiểm soát mụn trứng cá. Hãy cân nhắc ra ngoài mỗi ngày và tận hưởng ánh sáng mặt trời trong khoảng 10-15 phút. Hãy nhớ bảo vệ da khỏi tác động tiêu cực bằng việc sử dụng kem chống nắng với chỉ số SPF tối thiểu là 30 trước khi ra ngoài.
- Luôn sử dụng kem chống nắng trước khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.
Sử dụng các biện pháp điều trị mụn
Áp dụng liệu pháp ánh sáng. Mặc dù có nhiều dạng liệu pháp ánh sáng, nhưng vẫn chưa có phương pháp cụ thể và liều lượng đảm bảo thành công. Liệu pháp này sử dụng ánh sáng để tiêu diệt vi khuẩn gây mụn.
- Tùy thuộc vào loại liệu pháp ánh sáng, bạn có thể thực hiện tại nhà hoặc cần đến phòng mạch da liễu.
- Có thể xuất hiện tác dụng phụ như đau, đỏ da và tăng mẫn cảm.
Làm mới da bằng hoá chất. Phương pháp này sử dụng dung dịch hoá chất (như axit salicylic) để điều trị vùng da mụn. Mặc dù có thể hiệu quả đối với nhiều người, nhưng người đang sử dụng thuốc retinoid không nên thử nghiệm vì có thể gây kích ứng nặng.
- Tác dụng phụ có thể bao gồm đỏ da nặng, da bong tróc/phồng rộp và thay đổi màu da kéo dài.
Thực hiện quá trình hút mụn. Trong trường hợp thuốc uống và kem không hiệu quả, bác sĩ da liễu có thể thực hiện việc lấy mụn đầu trắng và đen bằng phương pháp thủ công. Quá trình này chỉ nên được thực hiện bởi chuyên gia da liễu trong điều kiện an toàn và với công cụ chuyên nghiệp. Phương pháp này cũng có thể gây sẹo vĩnh viễn trên da.
Xem xét việc sử dụng giải pháp tiêm steroid. Trong một số trường hợp như mụn bọc và mụn nang, tiêm steroid có thể là lựa chọn. Bác sĩ da liễu sẽ thực hiện tiêm trực tiếp vào vùng mụn. Phương pháp này giúp cải thiện tình trạng da mà không cần phải lấy nhân mụn. Tuy nhiên, có thể gây ra tình trạng mỏng da, làm da mất màu và làm cho các mạch máu dưới da trở nên rõ ràng ở vùng được tiêm.
Gợi ý
- Quyết định cách điều trị mụn phụ thuộc vào loại mụn và mức độ nghiêm trọng. Đôi khi, bạn cần sự kết hợp của nhiều phương pháp. Ví dụ, với mụn trứng cá nhẹ, có thể sử dụng thuốc retinoid bôi ngoài da cùng với sữa rửa mặt không kê toa. Trong trường hợp nặng hơn như mụn bọc, có thể cần sử dụng thuốc retinoid bôi ngoài da, thuốc uống kháng sinh và kem bôi benzoyl peroxide.
