Để loại bỏ vật lạ trong mắt, bạn cần phải đánh giá tình hình và thực hiện biện pháp phù hợp. Ví dụ, nếu một vật lạ có kích thước lớn như mảnh thủy tinh hoặc kim loại kẹt trong mắt, bạn cần ngay lập tức đến phòng cấp cứu. Nhưng nếu vật lọt vào mắt có kích thước nhỏ hơn như lông mi hoặc hạt bụi, bạn có thể sử dụng nước rửa để loại bỏ. Hãy học cách loại bỏ vật lạ khỏi mắt để biết cách ứng phó khi bạn hoặc ai đó gặp phải tình huống này.
Các bước
Chuẩn bị để Loại bỏ vật lạ

Xác định liệu bạn cần chăm sóc y tế khẩn cấp không. Khi có một vật lọt vào mắt, có thể bạn cần phải gọi cấp cứu ngay lập tức trước khi thử loại bỏ. Rủi ro có thể xảy ra là bạn có thể gây thêm tổn thương khi cố gắng tự loại bỏ vật lạ. Hãy tìm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu vật lạ lớn hơn lông mi hoặc có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:
- Buồn nôn hoặc nôn mửa
- Đau đầu hoặc cảm giác chói lọi
- Thị lực giảm hoặc nhìn một vật thành hai
- Chóng mặt hoặc mất khả năng nhìn rõ
- Phát ban hoặc sốt
- Không thể loại bỏ vật lạ ra khỏi mắt
- Đau, đỏ hoặc khó chịu vẫn còn sau khi loại bỏ vật lạ

Rửa sạch tay. Việc rửa tay giúp loại bỏ vi khuẩn và bụi bẩn, ngăn chúng khỏi xâm nhập vào mắt. Sử dụng nước ấm và xà phòng kháng khuẩn để rửa tay trong 2 phút. Hãy nhớ rửa cả dưới móng tay và giữa các ngón tay.
- Thực hiện thao tác này để đảm bảo rằng mắt không bị nhiễm vi khuẩn, bụi bẩn hoặc các chất kích thích khác, gây tổn thương và nhiễm trùng.

Kiểm tra xem có vật gì trong mắt không. Việc xác định vị trí của dị vật trong mắt giúp đánh giá mức độ tổn thương. Quan trọng là không cố gắng tự loại bỏ dị vật. Mọi vật lọt vào mắt đều có thể gây tổn thương và viêm nhiễm.

Chuyển động mắt để xác định vị trí của dị vật. Di chuyển mắt theo hướng từ trái sang phải, từ trên xuống dưới để tìm dị vật. Sau đó, nhìn vào gương để xác định vị trí của dị vật.
- Quay đầu và gật đầu để di chuyển mắt khi nhìn vào gương.
- Dùng ngón tay kéo mi mắt lên hoặc xuống để giúp quan sát.
- Nếu cảm thấy khó quan sát, hãy nhờ người khác giúp đỡ.
Loại bỏ dị vật

Biết điều cần tránh. Trước khi cố gắng loại bỏ dị vật khỏi mắt, hãy hiểu rõ những điều cần tránh. Hãy nhớ:
- Không cố gắng lấy ra các mảnh kim loại kẹt trong mắt.
- Không ấn lên mắt để tháo dị vật ra.
- Không sử dụng nhíp, tăm hoặc vật cứng khác để loại bỏ dị vật trong mắt.

Sử dụng dung dịch rửa mắt để loại bỏ dị vật. Sử dụng dung dịch vệ sinh mắt để rửa trôi dị vật hoặc hóa chất ra khỏi mắt. Rửa mắt với nước ít nhất trong 15 phút theo khuyến nghị của Viện Tiêu chuẩn Quốc gia Hoa Kỳ (ANSI). Sử dụng dung dịch vệ sinh mắt và để nước chảy liên tục qua mắt.
- Chú ý rằng dung dịch rửa mắt chỉ giúp làm loãng và rửa trôi các hóa chất, không phải là phương pháp trung hòa mọi loại hóa chất. Vì vậy, bạn cần một lượng lớn dung dịch để rửa mắt.

Đứng dưới vòi sen và mở mắt để nước chảy vào mắt. Nếu bạn ở nhà và dị vật trong mắt nhỏ như lông mi hoặc bụi, hãy thử rửa trôi bằng cách để nước từ vòi sen chảy nhẹ nhàng qua mắt.
- Không để nước chảy thẳng vào mắt. Hãy cho nước chảy từ trán xuống mặt và qua mắt.
- Giữ mắt mở ra bằng ngón tay trong khi nước chảy qua.
- Để nước chảy qua mắt trong vài phút để xem dị vật có ra không.

Hiểu thời gian rửa mắt cho từng loại hóa chất. Thời gian rửa mắt sẽ thay đổi tùy thuộc vào loại hóa chất trong mắt. Nếu có dị vật trong mắt, bạn cần rửa cho đến khi dị vật ra khỏi mắt. Tùy thuộc vào loại hóa chất, bạn cần rửa mắt trong một khoảng thời gian nhất định:
- Rửa trong 5 phút với các hóa chất gây kích ứng nhẹ.
- Rửa ít nhất 20 phút với các hóa chất gây kích ứng trung bình đến mạnh.
- Rửa trong 20 phút với các hóa chất ăn mòn không xâm thực như axit.
- Rửa ít nhất 60 phút với các hóa chất ăn mòn xâm thực như kiềm.

Tìm sự chăm sóc y tế ngay nếu cần rửa mắt quá vài phút. Nếu dị vật không ra khỏi mắt sau khi đã rửa vài phút hoặc nếu mắt bị dính hóa chất kích ứng mạnh, hãy nói với người khác. Yêu cầu họ gọi trung tâm chống độc hoặc cấp cứu ngay lập tức.
Rửa mắt trong tình huống khẩn cấp

Nắm rõ những tổn thương cần rửa mắt ngay. Khi chất kích ứng mạnh gây tổn thương cho mắt, hãy tập trung vào việc rửa mắt kỹ càng và tìm sự trợ giúp y tế.
- Ví dụ, khi bị hóa chất như axit, kiềm, hoặc chất kích ứng khác, ngưng ngay và rửa mắt lập tức.
- Lưu ý rằng một số hóa chất phản ứng mạnh với nước, vì vậy không nên sử dụng nước để rửa mắt trong trường hợp này.

Sử dụng bồn rửa mắt nếu có sẵn. Nếu có dị vật hoặc hóa chất vào mắt, điều quan trọng là nhanh chóng đến bồn rửa mắt và thực hiện các bước sau:
- Hạ tay xuống cần đẩy nước. Cần đẩy có màu sáng và dễ nhìn thấy.
- Gần mặt trước của tia nước. Nước sẽ phun vào mắt với áp lực nhẹ nhàng.
- Cố gắng mở mắt càng to để dễ rửa hơn.

Rửa mắt bằng vòi nước từ bồn rửa. Nếu không có bồn rửa mắt, bạn có thể sử dụng vòi nước từ bồn rửa để rửa mắt. Dù nước máy không hoàn hảo như nước cất, nhưng việc rửa mắt vẫn rất quan trọng để loại bỏ chất cấm khỏi mắt.
- Mở vòi nước lạnh và tiến vào gần bồn rửa. Nếu nước quá lạnh, hãy điều chỉnh nhiệt độ cho phù hợp.
- Giữ mắt mở và để nước chảy qua trong khoảng 15-20 phút.

Gọi trung tâm chống độc để biết cách xử lý hóa chất kích ứng. (Ở Việt Nam, gọi số 115). Nếu có người khác giúp đỡ, hãy nhờ họ gọi điện và tìm sự chăm sóc y tế ngay lập tức.
- Nếu mắt bị dính hóa chất nguy hiểm, cần tìm sự chăm sóc y tế càng sớm càng tốt, ngay cả sau khi đã rửa mắt.
Cảnh báo
- Tránh tiếp xúc tay vào mắt hoặc cố gắng lấy dị vật trong mắt bằng vật hoặc công cụ. Sử dụng nước rửa mắt vô trùng hoặc nước là cách tốt nhất để loại bỏ dị vật khỏi mắt.
