Buzz
Sởi là một căn bệnh phổ biến ở trẻ em và có nguy cơ lây nhiễm cao. Bệnh sởi được gây ra bởi virus Varicella Zoster và loại virus này thường gây ra các triệu chứng nhẹ, không đe dọa tính mạng. Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể trở nặng và gây tử vong ở nhiều người. Trẻ nhỏ và người lớn đều có thể mắc sởi. Khi chăm sóc người bệnh, bạn vẫn có thể mắc sởi nếu chưa từng mắc hoặc chưa tiêm vắc xin. Tốt nhất là bạn nên học cách ngăn chặn bệnh để giảm thiểu ảnh hưởng kéo dài của sởi.
Bước tiếp theo
Bảo vệ bản thân khi ở gần người bị sởi
Hiểu cách vi rút sởi lây lan. Loại virus này rất dễ lây và lây lan trong không khí qua các hạt trong không khí (các hạt từ các vết thương trên da hoặc từ đường hô hấp). Bạn cũng có thể nhiễm virus qua tiếp xúc với vết thương hở khi chạm vào mặt, mũi và miệng.
- Sau khi tiếp xúc với virus, thời gian ủ bệnh có thể kéo dài từ 10 đến 21 ngày.
- Theo nghiên cứu về lây truyền trong gia đình, có khoảng 90% người tiếp xúc gần gũi với người bệnh sởi sẽ bị nhiễm.
- Người mang virus Varicella có khả năng lây nhiễm cho người khác trước khi phát ban trên da từ 1 đến 2 ngày và tiếp tục gây lây nhiễm đến khi TẤT CẢ các vết thương trên da đều đã khô và vảy.
- Một số người đã tiêm vắc xin có thể bị nhiễm lại virus Varicella, một dạng sởi nhẹ có thể xuất hiện ít hơn 50 vết phát ban và sốt nhẹ. Người bị nhiễm lại sởi cũng có thể lây bệnh cho người khác. Tuy nhiên, tỷ lệ lây nhiễm chỉ bằng 1/3 so với người chưa tiêm vắc xin.
Giữ bản thân an toàn khỏi lây nhiễm qua giọt bắn trong không khí. Thận trọng khi chăm sóc người mắc thủy đậu để giảm nguy cơ lây nhiễm qua giọt bắn trong không khí. Virus Varicella Zoster lây lan qua giọt bắn, từ tiếp xúc với người bệnh hoặc chạm vào vật dụng, quần áo đã tiếp xúc với người bệnh. Các giọt bắn có thể bao gồm hơi thở, ho, nói chuyện, tiết dịch mũi và nước bọt.
- Đeo khẩu trang để ngăn ngừa dịch tiết xâm nhập vào miệng và mũi. Bạn nên đeo khẩu trang khi ở cùng phòng với người mắc thủy đậu và thay khẩu trang thường xuyên.
- Đeo găng tay, mặc áo choàng và kính bảo hộ hoặc khẩu trang nếu người bệnh hắt hơi, ho hoặc tiết dịch mũi. Các giọt bắn từ hơi thở có thể di chuyển trong không khí với khoảng cách lên đến hơn 60 mét, do đó việc bảo vệ bản thân là rất cần thiết.
Rửa tay sạch trước và sau khi tiếp xúc với người mắc bệnh. Ngoài ra, bạn cần luôn rửa tay sạch bằng xà phòng và nước ấm sau khi tiếp xúc với đồ vật, quần áo hoặc dịch tiết của người mắc bệnh
- Rửa tay bằng xà phòng và nước ấm ít nhất 20 giây.
- Nhớ rửa kỹ cả ở mặt sau bàn tay, kẽ ngón tay và dưới móng tay.
- Nếu cần thì hát bài 'Happy Birthday' hai lần (khoảng 20 giây) để canh thời gian rửa tay.
- Rửa tay sạch với nước ấm và lau khô bằng khăn sạch hoặc sử dụng máy sấy khô tự động để làm khô tay.
Cách ly người mắc bệnh ở phòng riêng để giảm nguy cơ lây nhiễm virus. Đưa người mắc bệnh vào phòng riêng, như phòng ngủ, là biện pháp tốt nhất. Nếu có thể, hãy để người mắc bệnh sử dụng phòng tắm riêng.
- Yêu cầu người mắc thủy đậu đeo khẩu trang khi rời phòng riêng để đi vào phòng tắm. Người mắc bệnh hắt hơi hoặc ho khi rời phòng cũng có thể lây nhiễm virus.
Áp dụng biện pháp phòng ngừa. Biện pháp phòng ngừa bao gồm mặc áo choàng và đeo găng tay khi tiếp xúc thân thể với người mắc bệnh hoặc đồ vật đã tiếp xúc với người mắc bệnh.
- Đeo kính bảo hộ, đeo găng tay, mặc áo choàng khi thay ga giường, khi vào phòng của người mắc bệnh, tiếp xúc với người mắc bệnh hoặc xử lý đồ dùng của họ.
Xem xét tiêm vắc-xin phòng ngừa thủy đậu
Xác định xem bạn đã từng mắc thủy đậu chưa. Nếu không nhớ liệu đã từng mắc bệnh này hay chưa, hoặc sinh sau năm 1980 mà không có ai trong gia đình nhớ, bạn có thể đến bệnh viện để làm xét nghiệm máu. Đó là cách để kiểm tra có kháng thể chống lại virus thủy đậu trong máu.
- Nếu bạn đã tiếp xúc với virus thủy đậu và mắc bệnh, thậm chí chỉ là mức độ nhẹ, máu sẽ có kháng thể để bảo vệ bạn khỏi việc mắc lại thủy đậu.
Quyết định liệu có nên tiêm vắc-xin hay không. Có một số trường hợp không nên tiêm vắc-xin ngừa thủy đậu vì lý do sức khỏe. Vì vậy, bạn cần thảo luận với bác sĩ về tiền sử bệnh của mình để xác định liệu nên tiêm vắc-xin hay không. Nói chung, những trường hợp sau không nên tiêm vắc-xin ngừa thủy đậu:
- Có phản ứng dị ứng với liều vắc-xin đầu tiên
- Phụ nữ đang mang thai
- Người có dị ứng với Gelatin hoặc Neomycin
- Có vấn đề về hệ miễn dịch
- Đang sử dụng Steroid liều cao
- Đang điều trị ung thư bằng tia X, thuốc hoặc hóa trị
- Đã truyền hoặc nhận máu trong vòng 5 tháng gần đây
Thảo luận với bác sĩ về việc tiêm vắc-xin ngừa thủy đậu. Việc tiêm vắc-xin có thể giúp bảo vệ bạn khỏi bị thủy đậu. Mặc dù hầu hết các nghiên cứu thường thực hiện trước khi tiếp xúc với virus, việc tiêm sau khi tiếp xúc cũng cho thấy hiệu quả. Tuy nhiên, bạn nên tiêm vắc-xin trong vòng 5 ngày sau khi tiếp xúc để có hiệu quả tốt nhất.
- Nếu bạn chưa từng mắc thủy đậu hoặc chưa tiêm vắc-xin, hãy thảo luận với bác sĩ về việc tiêm vắc-xin.
- Một số người sau khi tiêm vắc-xin có thể bị thủy đậu nhẹ, thường là ít mụn nước hơn bình thường và không thường gặp sốt. Vắc-xin thường được làm từ virus thủy đậu yếu hoặc sống.
- Trẻ em nên được tiêm vắc-xin khi từ 12-18 tháng tuổi và tiêm lại khi từ 4-6 tuổi. Tác dụng phụ phổ biến khi tiêm vắc-xin là đau, sưng hoặc đỏ ở chỗ tiêm. Một số trẻ em và người lớn có thể gặp phản ứng da nhẹ quanh chỗ tiêm.
Xác định yếu tố nguy cơ và phương pháp điều trị
Hiểu rõ nguy cơ đối với nhóm người có nguy cơ cao bị thủy đậu. Một số người có nguy cơ cao hơn gặp biến chứng nặng và có thể đe dọa tính mạng. Nhóm người này bao gồm:
- Trẻ sơ sinh có mẹ chưa từng mắc thủy đậu hoặc chưa được tiêm vắc-xin
- Người lớn
- Phụ nữ mang thai chưa từng mắc thủy đậu
- Người có hệ miễn dịch suy yếu do sử dụng thuốc
- Người dùng Steroid
- Người sử dụng thuốc ức chế hệ miễn dịch
Đề phòng các biến chứng nguy hiểm do thủy đậu. Trong một số trường hợp, thủy đậu có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng và cần phải được điều trị y tế ngay lập tức. Các biến chứng do virus Varicella Zoster gây ra có thể bao gồm, nhưng không giới hạn trong:
- Nhiễm trùng da hoặc mô mềm
- Viêm phổi
- Nhiễm trùng máu (Sepsis)
- Hội chứng sốc nhiễm trùng
- Nhiễm trùng xương
- Viêm khớp nhiễm trùng
- Viêm não (Nhiễm viêm não)
- Mất điều chỉnh tiểu não (viêm tiểu não trong não)
- Mất nước
- Nhiễm trùng khớp
Thảo luận với bác sĩ về phương pháp điều trị. Phương pháp điều trị thủy đậu thường rất hiệu quả và có thể thực hiện tại nhà. Trong những trường hợp có nguy cơ mắc bệnh cao và có các vấn đề y tế khác liên quan, bạn cần nhập viện để điều trị các nhiễm trùng phụ và nhận sự hỗ trợ cần thiết. Các phương pháp điều trị tại nhà có thể giúp bệnh nhân phục hồi nhanh chóng hơn. Phương pháp điều trị tại nhà có thể bao gồm:
- Sử dụng kem dưỡng da calamine và tắm bằng yến mạch để làm khô mụn nước và giảm ngứa.
- Dùng thuốc không chứa aspirin, như acetaminophen, để hạ sốt. Aspirin được cho là có thể gây hội chứng Reye, một căn bệnh nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến gan và não, gây tử vong.
- Dùng thuốc chống virus cho những người có nguy cơ cao (có thể bị nhiễm trùng phụ). Các loại thuốc này bao gồm Acyclovir, Valacyclovir và Famciclovir.
Biết khi nào cần tìm sự chăm sóc y tế. Nếu được điều trị tại nhà, người bệnh cần phải biết khi nào cần phải đến cơ sở y tế để nhận được chăm sóc khẩn cấp. Hãy gọi điện cho bác sĩ hoặc đưa người bị thủy đậu đến bệnh viện ngay nếu người bệnh:
- Trên 12 tuổi và cần chăm sóc phòng ngừa
- Có hệ miễn dịch suy yếu
- Đang mang thai
- Có sốt kéo dài hơn 4 ngày
- Có sốt cao hơn 39°C
- Vết phát ban trở nên đỏ, ấm hoặc mềm
- Có dịch từ mụn nước thay đổi màu sắc
- Khó tỉnh táo hoặc bị lơ mơ
- Gặp khó khăn khi di chuyển
- Cổ cứng
- Nôn mửa thường xuyên
- Khó thở hoặc ho liên tục
Một số Lời Khuyên
- Thủy đậu thường gặp ở trẻ nhỏ với nguy cơ lây nhiễm cao, vì vậy hãy học cách phòng ngừa để ngăn ngừa sự lây lan của bệnh.
- Người lớn hoặc người có hệ miễn dịch yếu cần hết sức cẩn thận và biết cách chăm sóc khi tiếp xúc với người bệnh, vì hậu quả có thể rất nguy hiểm và đe dọa tính mạng.
- Lưu ý rằng người mắc bệnh zona cũng có thể truyền thủy đậu cho người khác, mặc dù không phải là thông qua tiếp xúc trực tiếp. Người mắc zona không phát ra virus qua hơi thở. Người đã mắc thủy đậu có thể phát triển thành zona sau một khoảng thời gian vài năm hoặc thậm chí vài thập kỷ sau đó.
