Theo khuyến nghị từ Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC) thuộc Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông, người dân có thể nâng cao kiến thức và khả năng nhận diện để tránh trở thành nạn nhân của các cuộc gọi lừa đảo bằng cách xem các video kể về quá trình bị lừa đảo của một số YouTuber.
Trong thời gian gần đây, Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC) thuộc Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông, đã liên tục nhận được phản ánh từ người dân về việc họ nhận được các cuộc gọi giả mạo.
“Mặc dù hầu hết mọi người đã biết về hình thức lừa đảo thông qua các cuộc gọi giả mạo, thậm chí cả những người có kiến thức về công nghệ và cập nhật thông tin xã hội đều có thể trở thành nạn nhân. Nguyên nhân là vì các thủ đoạn lừa đảo này quá tinh vi và chuyên nghiệp”, một chuyên gia từ Trung tâm NCSC đã nhận định.

Theo các chuyên gia, để “rơi vào bẫy”, những kẻ lừa đảo thường tận dụng lòng tham hoặc nỗi sợ hãi của nạn nhân (Ảnh minh họa: Internet)
Các chuyên gia cũng cho biết, thực tế đã có nhiều người dân bị mất thông tin cá nhân và tài sản qua các cuộc gọi lừa đảo. Để “rơi vào bẫy”, những kẻ lừa đảo thường tận dụng lòng tham hoặc nỗi sợ hãi.
Trung tâm NCSC cung cấp một số kịch bản phổ biến đang được nhiều kẻ xấu sử dụng để lừa đảo người dân, trong đó có kịch bản giả mạo các cơ quan như Công an, Viện kiểm sát, Tòa án gọi điện thông báo nạn nhân liên quan đến các vụ án nghiêm trọng như buôn ma túy, tai nạn giao thông, lừa đảo trên phạm vi quốc gia...
Khi nạn nhân phủ nhận liên quan hoặc không phải là tội phạm được đề cập, các kẻ lừa đảo sẽ tận dụng thông tin cá nhân hoặc nói rằng thông tin cá nhân của nạn nhân có thể bị sử dụng để thực hiện hành vi phạm pháp, từ đó dụ dỗ nạn nhân tuân theo các yêu cầu của họ.
“Người dân cần chú ý rằng các cơ quan chức năng nếu cần làm việc với người dân sẽ cung cấp giấy mời, giấy triệu tập trực tiếp cho họ và làm việc tại các văn phòng của cơ quan, không thực hiện công việc trực tuyến qua internet”, một chuyên gia từ Trung tâm NCSC đã phân tích.

Một tình huống phổ biến khác là đối tượng xấu giả mạo nhân viên của các trang web thương mại điện tử, trung tâm mua sắm, đài truyền hình, công ty xổ số... gọi điện hoặc nhắn tin cho nạn nhân thông báo họ đã may mắn nhận được phần thưởng có giá trị cao từ một chương trình nào đó, yêu cầu nạn nhân nếu không thực hiện ngay những yêu cầu đưa ra thì sẽ không có cơ hội nhận được phần thưởng đó nữa.
Kể từ đó, các kẻ lừa đảo yêu cầu nạn nhân cung cấp mã OTP gửi về điện thoại hoặc đưa ra các lý do khác để yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin thẻ hoặc tài khoản ngân hàng điện tử để lấy tiền từ tài khoản.
Bên cạnh đó, nhiều người dân còn nhận được các cuộc gọi giả mạo từ nhân viên bưu điện thông báo nhận bưu kiện; nhân viên viễn thông gọi điện thông báo nợ cước; nhân viên điện lực gọi điện thông báo nợ cước, đe dọa cắt điện…
Khi nhận được các cuộc gọi giả mạo như vậy, các chuyên gia khuyến cáo người dân không cung cấp thông tin cá nhân, số điện thoại, địa chỉ nhà… cho bất kỳ đối tượng nào khi chưa xác định nhân thân và lịch sử của họ, đặc biệt không nghe theo các yêu cầu chuyển tiền vào các tài khoản chỉ định.
Hơn nữa, người dân có thể nâng cao hiểu biết và khả năng nhận diện để tránh trở thành nạn nhân của các cuộc gọi lừa đảo bằng cách xem các video do một số YouTuber thực hiện kể về những trải nghiệm bị lừa đảo hoặc các tình huống được dựa trên câu chuyện có thật.
Ví dụ, YouTuber có tên 'Anh Thám Tử' đã sáng tạo ra những tình huống lừa đảo thực tế qua việc ra mắt trang web Dauhieuluadao.com (Dấu hiệu Lừa đảo), với hy vọng giúp người dùng hiểu biết thêm và có kỹ năng phòng tránh trước những cuộc tấn công lừa đảo.
Trong tháng 4 vừa qua, Trung tâm NCSC và Google đã hợp tác để ra mắt trang web DauhieuLuadao.com (Dấu hiệu Lừa đảo) nhằm tăng cường nhận thức về lừa đảo trực tuyến đang gia tăng cả về phương thức và số lượng. Trang web này cung cấp các tình huống lừa đảo điển hình, giúp người dân nhận biết các phương thức lừa đảo phổ biến hiện nay tại Việt Nam và trên toàn cầu, đồng thời đề xuất những 'nguyên tắc vàng' trong hành vi để giúp người dân tự bảo vệ mình.
Từ khi được ra mắt, dự án “Dấu hiệu Lừa đảo” đã thu hút sự quan tâm của nhiều người, sự lan tỏa của dự án này đã truyền cảm hứng cho nhiều Nhà sáng tạo nội dung trên YouTube. Do đó, nhiều YouTuber đã sản xuất các video dựa trên các tình huống lừa đảo thực tế, nhận được nhiều cảnh báo từ Trung tâm NCSC.
Đồng hành cùng Google và NCSC trong chiến dịch này, nhiều nhà sáng tạo nội dung YouTube nổi tiếng đã giúp người dân dễ dàng nhận biết các chiêu trò lừa đảo. Các YouTuber như Anh Thám Tử, Hay Online, Thám tử Nhí, Bà Lão Thám Tử; cùng các nhóm sáng tạo nội dung BabyKopo Home, Rikaki Gaming, Dalin Vlog và nhóm Hài độc thoại Saigon Tếu đã sáng tạo các video và bài viết với chủ đề xoay quanh các tình huống lừa đảo phổ biến trong thực tế, nhằm giúp người dân tránh xa khỏi những kẻ lừa đảo.
