Buzz
Nấm da, còn được gọi là hắc lào (tiếng Anh: Ringworm), là một loại bệnh nhiễm nấm trên da không phải do sự xâm nhập của sâu (worm). Nấm da thường bắt đầu ở các vùng da phát ban hình tròn giống như chiếc nhẫn, đỏ và gây ngứa, có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể. Các trường hợp nấm da nhẹ có thể được điều trị tại nhà bằng cách sử dụng lotion hoặc kem chống nấm. Tuy nhiên, trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, cần phải đi khám và sử dụng thuốc kê đơn. Bằng cách nhận biết các triệu chứng của nấm da và điều trị tại nhà, bạn có thể tránh được việc phải chịu điều trị y tế.
Bước tiếp theo
Nhận biết triệu chứng nấm da
Nhận biết các yếu tố nguy cơ. Mặc dù bất kỳ ai cũng có thể mắc phải nấm da, nhưng một số người có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Bạn có nguy cơ mắc nấm da cao hơn nếu:
- Dưới 15 tuổi
- Sống ở nơi đông người và ẩm ướt
- Tiếp xúc với người hoặc động vật bị nấm da
- Sử dụng chung quần áo, ga trải giường hoặc khăn tắm với người mắc bệnh
- Tham gia các môn thể thao tiếp xúc trực tiếp với da như đấu vật
- Mặc quần áo chật
- Hệ miễn dịch yếu
Đánh giá vẻ ngoài của mảng da. Mảng da vảy có thể xuất hiện như một vùng phẳng ban đầu, sau đó mở rộng theo thời gian. Đây là cách nhận biết vẻ ngoài của hắc lào:
- Quan sát sự phát triển của nốt da ban đầu, có thể nhỏ như nốt mụn. Đây là dấu hiệu tiên lượng của bệnh.
- Kiểm tra da bằng cách sờ nhẹ, có thể cảm nhận được lớp da sần sùi. Mảng da cũng có thể thay đổi màu sắc thành màu nhạt do vảy. Chú ý đến việc da có bị ngứa hoặc phát ban không.
- Làm sạch tay sau khi tiếp xúc với vùng da nghi ngờ. Điều này giúp ngăn chặn sự lây lan của bệnh sang các khu vực khác trên cơ thể.
Quan sát đường viền của mảng da. Vùng da vảy có thể có viền nhô lên và lan ra ngoài khi nhiễm trùng lan rộng trên da. Hình dáng của mảng da có thể giống như chiếc nhẫn, từ đó có tên Ringworm (nhẫn).
- Chú ý đến hình dạng cơ bản của vùng da vảy, có thể tròn hoặc uốn cong như con rắn hoặc con sâu. Đôi khi, các mảng da có thể kết nối với nhau tạo thành hình tròn lớn hơn.
- Xác định các vùng da ngứa không phải dạng tròn, như ở vùng bẹn hoặc bàn chân. Đây có thể là dấu hiệu của bệnh nấm da hoặc ngứa vùng bẹn.
- Quan sát màu sắc của viền và so sánh với màu sắc bên trong mảng da. Màu đỏ sậm hơn thường là dấu hiệu rõ nhất của bệnh.
Khám phá bên trong mảng da. Bên trong và bên ngoài của vùng da vảy thường có sự khác biệt về cấu trúc và vẻ ngoài. Cần chú ý đến các dấu hiệu sau đây của hắc lào:
- Mụn nước
- Chảy mủ
- Nốt đỏ rải rác
- Vảy trên da
- Mảng da nhìn thấy rõ
- Da đầu hói hoặc tóc gãy
Cảm giác ngứa và khó chịu. Một trong những triệu chứng phổ biến của hắc lào là cảm giác ngứa và khó chịu mạnh mẽ, đặc biệt ở vị trí của mảng da hoặc các vùng da bị tổn thương. Nếu bạn cảm thấy ngứa và/hoặc khó chịu kèm theo các triệu chứng khác, hãy điều trị kịp thời.
Khám phá tình trạng của móng. Móng tay và móng chân cũng có thể bị nhiễm nấm giống như hắc lào. Hiện tượng này gọi là nấm móng. Những dấu hiệu cần chú ý bao gồm:
- Móng dày
- Móng màu trắng hoặc vàng
- Móng giòn
Phương pháp tự điều trị tại nhà
Sử dụng lotion hoặc kem chống nấm bên ngoài. Đối với hắc lào ở mức độ nhẹ, lotion chống nấm thường là lựa chọn hiệu quả. Các sản phẩm này giúp giảm triệu chứng và tiêu diệt nấm.
- Mua lotion chống nấm như Clotrimazole hoặc Terbinafine tại cửa hàng thuốc hoặc cửa hàng y tế. Tuân thủ hướng dẫn sử dụng trên bao bì hoặc theo chỉ dẫn của bác sĩ.
- Cách hoạt động của lotion và kem chống nấm này là làm suy yếu tế bào của nấm và gây ra sự rò rỉ màng tế bào. Quá trình này gần như 'giết' nấm.
Áp dụng mật ong. Việc thoa mật ong lên vùng da bị hắc lào có thể ngăn chặn việc tái phát. Mật ong cũng giúp giảm viêm nhiễm từ hắc lào. Thoa mật ong ấm lên vùng da bị nhiễm hoặc thoa mật ong lên băng gạc rồi đắp lên da.
- Thay băng gạc hoặc thoa mật ong mỗi ngày cho đến khi triệu chứng giảm đi.
Đặt tỏi. Đặt lát tỏi trực tiếp lên vùng da bị hắc lào và che bằng băng gạc. Tỏi có tính chất chống nấm, có thể tiêu diệt nấm gây hắc lào.
- Đập nhẹ tỏi và đặt lên vùng da bị nhiễm, sau đó che lại bằng băng gạc. Để tỏi qua đêm và lặp lại mỗi ngày cho đến khi triệu chứng giảm đi.
Sử dụng giấm táo. Giấm táo cũng có khả năng chữa trị. Thoa giấm táo trực tiếp lên vùng da bị hắc lào và lặp lại trong vài ngày để tiêu diệt nấm.
- Thấm ướt bông gòn trong giấm táo và thoa lên vùng da. Lặp lại 3-5 lần mỗi ngày trong 1-3 ngày.
Sử dụng phương pháp khô da. Hỗn hợp muối và giấm có thể tiêu diệt nấm. Thoa hỗn hợp này lên vùng da bị hắc lào hàng ngày trong khoảng 1 tuần và kiểm tra xem tình trạng nhiễm trùng có giảm không.
- Pha hỗn hợp muối và giấm, sau đó thoa lên vùng da bị hắc lào. Để hỗn hợp trên da khoảng 5 phút rồi rửa sạch bằng nước ấm. Cần mất khoảng 1 tuần để hỗn hợp muối và giấm tiêu diệt nấm.
Sử dụng tinh dầu. Tinh dầu tràm trà và tinh dầu hoa oải hương có khả năng chống nấm mạnh mẽ. Bạn có thể lựa chọn một trong hai loại này để ngăn chặn sự phát triển và tiêu diệt nấm gây hắc lào.
- Hòa tinh dầu tràm trà với nước tỉ lệ 1:1 và thoa lên vùng da bị hắc lào hàng ngày trong tối đa 1 tuần.
- Chấm tinh dầu hoa oải hương lên vùng da hàng ngày. Cần thời gian lâu hơn (tới 1 tháng) để tinh dầu hoa oải hương tiêu diệt nấm.
Tìm kiếm giải pháp y tế
Thăm bác sĩ. Nếu phương pháp tự điều trị không hiệu quả hoặc làm tình trạng hắc lào trở nên nghiêm trọng hơn, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ của bác sĩ. Đây là bước quan trọng để chẩn đoán chính xác và có phương pháp điều trị hiệu quả nhất.
- Thăm bác sĩ để được kiểm tra và chẩn đoán. Bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử bệnh và tiếp xúc với hắc lào.
- Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về hắc lào hoặc cách lây nhiễm, hãy thảo luận với bác sĩ.
- Hãy nhớ rằng hắc lào có thể lây lan qua tiếp xúc da, ga trải giường và người nhiễm nấm. Do đó, cần phải điều trị cho tất cả người trong gia đình để ngăn ngừa tái phát.
Nhận chẩn đoán. Trong hầu hết các trường hợp, bác sĩ có thể chẩn đoán hắc lào thông qua kiểm tra. Tuy nhiên, bạn có thể cần các xét nghiệm bổ sung để xác nhận. Các xét nghiệm này cũng giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất.
- Bác sĩ có thể cạo mẫu da để kiểm tra dưới kính hiển vi. Điều này giúp xác định nấm và chẩn đoán hắc lào, đặc biệt là khi bệnh đã phát triển.
- Nếu phương pháp điều trị tiêu chuẩn không hiệu quả, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm để kiểm tra tình trạng miễn dịch của bạn.
Sử dụng kem hoặc lotion kháng nấm theo đơn. Bác sĩ có thể kê đơn kem hoặc lotion kháng nấm cho trường hợp hắc lào nghiêm trọng. Các loại thuốc kê đơn thường mạnh mẽ hơn và có thể hiệu quả hơn trong việc điều trị hắc lào.
- Tuân thủ hướng dẫn sử dụng nếu bác sĩ kê đơn thuốc kháng nấm.
Sử dụng thuốc uống kháng nấm. Bác sĩ cũng có thể kê đơn thuốc uống để điều trị hắc lào. Những loại thuốc này thường được sử dụng trong trường hợp nặng và thường kết hợp với kem hoặc lotion.
- Uống thuốc kháng nấm trong 8-10 tuần và tuân thủ liều lượng. Các loại thuốc phổ biến bao gồm Terbinafine, Itraconazole, Griseofulvin và Fluconazole.
- Lưu ý rằng thuốc uống kháng nấm có thể gây ra các tác dụng phụ như tiêu chảy, khó tiêu, buồn nôn và đau đầu.
Dùng dầu gội kháng nấm cho da đầu. Trong trường hợp hắc lào ở da đầu, bạn có thể kết hợp thuốc uống và dầu gội kháng nấm. Dầu gội kháng nấm thường hiệu quả hơn và thuận tiện hơn so với phương pháp tự chế tại nhà.
- Chọn dầu gội chứa tinh dầu tràm trà nếu không có dầu gội kháng nấm. Tinh dầu tràm trà có tính chất kháng nấm và có thể giúp điều trị hắc lào.
- Sử dụng dầu gội Selsun Blue. Dầu gội này giúp phòng ngừa và điều trị hắc lào. Dùng dầu gội 3 lần mỗi tuần và dùng xà phòng thông thường vào các ngày còn lại. Sau khi hắc lào hồi phục, sử dụng dầu gội 2 lần mỗi tuần trong một thời gian.
- Cẩn thận tránh để dầu gội vào mắt và không sử dụng cho da mặt.
Phòng tránh hắc lào
Giữ vệ sinh cá nhân. Vệ sinh sạch sẽ là bước quan trọng trong việc phòng tránh và điều trị hắc lào. Hành động đơn giản như rửa tay và sử dụng vật dụng cá nhân riêng có thể giúp ngăn ngừa lây lan và tái phát của bệnh.
Giữ da sạch sẽ. Hắc lào là kết quả của việc ký sinh trùng phát triển trên da do ăn tế bào da. Rửa tay thường xuyên và tắm hàng ngày giúp ngăn chặn tái phát của hắc lào.
- Dùng xà phòng và nước để rửa sạch da sau khi tiếp xúc với các bề mặt công cộng.
- Luôn mang dép xỏ ngón hoặc giày khi ở nhà tắm công cộng hoặc phòng thay đồ chung.
Đảm bảo da luôn khô ráo. Môi trường ẩm ướt tạo điều kiện cho sự phát triển của hắc lào. Đảm bảo da luôn khô ráo sau khi tắm hoặc bơi lội giúp ngăn chặn sự phát triển của nấm.
- Sử dụng bột talc hoặc bột ngô, bột gạo để giữ da khô ráo và không bị ướt đọng.
- Áp dụng sản phẩm khử mùi và kiểm soát mồ hôi để giữ da dưới cánh tay luôn khô ráo, ngăn ngừa hắc lào.
Tránh tiếp xúc gần gũi. Hắc lào dễ lây nhiễm nên tránh chia sẻ vật dụng cá nhân là biện pháp phòng tránh tốt nhất.
- Bảo quản riêng khăn tắm, ga giường và quần áo của người mắc hắc lào. Cả việc chia sẻ lược cũng có thể là nguyên nhân lây nhiễm hắc lào.
Chọn quần áo thoải mái. Chọn trang phục phù hợp với điều kiện thời tiết và ưu tiên quần áo thoải mái để ngăn chặn sự phát triển của hắc lào.
- Mặc quần áo nhẹ, mềm vào mùa hè và chọn vải cotton để da dễ thở.
- Chọn quần áo nhiều lớp vào mùa đông hoặc khi thời tiết thay đổi. Điều này giúp kiểm soát sự đổ mồ hôi - yếu tố tạo điều kiện cho hắc lào. Hãy cân nhắc sử dụng len Merino để giữ cơ thể ấm và khô ráo.
Mẹo
- Tránh gãi da bị hắc lào để ngăn tình trạng trở nặng và lây nhiễm nấm.
- Rửa tay thường xuyên bằng nước và xà phòng mỗi khi tiếp xúc với da bị hắc lào hoặc mảng da nghi ngờ bị nhiễm nấm.
- Kiểm tra và điều trị cho thú cưng nếu chúng bị hắc lào.
