PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN KỸ NĂNG NGHE HIỆU QUẢ

1. ĐỊNH NGHĨA VỀ KỸ NĂNG LẮNG NGHE

Đầu tiên, hãy cùng hiểu rõ kỹ năng lắng nghe là gì? Lắng nghe là quá trình tiếp nhận và giải mã các thông điệp mà đối phương gửi đến thông qua lời nói và ngôn ngữ cơ thể. Để lắng nghe, ta cần phải thực sự tiếp nhận thông điệp một cách hoàn toàn.

Kỹ năng lắng nghe là một trong những yếu tố then chốt để có một cuộc trò chuyện hiệu quả. Nếu không lắng nghe thực sự, thông điệp truyền tải sẽ không chính xác và rõ ràng khi các chủ đề được truyền tải với nhau. 

Việc không lắng nghe có thể dễ dàng dẫn đến sự hiểu lầm từ phía đối tác, khiến cho những khác biệt trở nên rõ ràng hơn. Mối quan hệ cũng trở nên khó khăn hơn khi không có sự lắng nghe.

Tìm hiểu về kỹ năng lắng nghe

2. Đánh giá cao tầm quan trọng của việc lắng nghe

Hành động nói của con người có thể chỉ diễn ra trong vài năm để hoàn thiện, nhưng để học cách lắng nghe, người ta phải dành cả cuộc đời.

Kỹ năng nghe hiểu vô cùng quan trọng trong cuộc sống, chiếm phần lớn thời gian giao tiếp lên đến 53%. Đó là quá trình tích cực tiếp nhận, tập trung và khao khát hiểu biết thông điệp của đối phương. Đây cũng là quá trình đòi hỏi kiên nhẫn trong thời gian dài để thực sự thành thạo. 

Kỹ năng lắng nghe hiệu quả trong mọi lĩnh vực của cuộc sống từ công việc đến gia đình, tình yêu hay bạn bè. Đặc biệt, nhà tuyển dụng đánh giá cao kỹ năng này ở ứng viên của họ. Không chỉ vậy, trong việc học ngoại ngữ, nếu bạn thực hiện kỹ năng lắng nghe tốt, điều này sẽ ủng hộ cho việc giao tiếp ngoại ngữ của bạn. 

Tầm quan trọng của việc lắng nghe

3. Vai trò của kỹ năng lắng nghe

Lắng nghe kỹ sẽ mang lại cho bạn 90% hiệu quả sau khi giao tiếp với người khác. Câu chuyện cổ xưa vẫn đúng khi khuyên rằng hãy nói ít và lắng nghe nhiều hơn, điều này chỉ làm nổi bật hơn vai trò quan trọng của việc lắng nghe từ xưa đến nay. Vậy lắng nghe đóng vai trò như thế nào trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, dưới đây là một số thông tin:

3.1. Vai trò trong công việc

Trong công việc thường đòi hỏi rất cao về kỹ năng lắng nghe. Bởi lẽ khi làm việc chúng ta thường phải làm việc nhóm, tiếp xúc với rất nhiều người. Có kỹ năng lắng nghe trong giao tiếp sẽ giúp bạn hòa nhập được ý kiến của mọi người tránh được bất đồng quan điểm khi thiếu thấu hiểu nhau.

Bên cạnh đó, việc lắng nghe còn giúp bạn nắm bắt vấn đề nhanh chóng hơn, thu thập thông tin từ các nguồn khác nhau và tương tác dễ dàng hơn với đồng nghiệp. Dù làm việc nhóm hay làm việc độc lập, lắng nghe vẫn đóng vai trò quan trọng. Bởi vì bạn sẽ nhận được nhiều ý kiến đóng góp cho công việc của mình thông qua việc lắng nghe. Trong một tổ chức, nếu lãnh đạo biết lắng nghe, họ sẽ hiểu được suy nghĩ của nhân viên và ngược lại, nhân viên cũng sẽ hiểu được áp lực từ lãnh đạo.

Vai trò của kỹ năng lắng nghe

3.2. Vai trò trong cuộc sống

Có thể bạn không tin nhưng kỹ năng lắng nghe trong giao tiếp chính là biện pháp hiệu quả giúp bạn giải quyết gần như tất cả các xung đột trong cuộc sống. Bởi lắng nghe sẽ cho ra được vấn đề, thắt nút từ đó giúp bạn tìm được con đường tháo gỡ các khúc mắc.

Thay vì ngồi yên, hãy rèn luyện để trở thành một người biết lắng nghe khi cần và biết diễn đạt ý kiến của mình. Ngay cả đứa trẻ cũng cần phải biết lắng nghe, vì sự hiếu động quá mức có thể làm cho họ trở nên bướng bỉnh một cách không cần thiết. Lắng nghe không chỉ là việc tiếp nhận thông tin mà còn là việc thấu hiểu, từ đó tạo ra mối liên kết mạnh mẽ hơn và khuyến khích lẫn nhau. Đặc biệt trong các mối quan hệ gia đình, bạn bè hoặc tình yêu, vai trò này giúp tạo ra sự gắn kết tốt hơn.

3.3. Vai trò với việc học ngoại ngữ

Bên cạnh những vai trò đã nói, đối với việc học tập, việc lắng nghe là một trong những yếu tố quan trọng để học hiệu quả. Bạn có thể bất ngờ khi biết rằng việc lắng nghe trong quá trình học tập là rất quan trọng. Tuy nhiên, việc lắng nghe hiệu quả là một vấn đề lớn đối với các bạn học.

Việc lĩnh hội kiến thức đương nhiên cần phải lắng nghe để thu thập thông tin quan trọng, nắm được những ý chính của bài học. Nhưng lắng nghe có nhiều mức độ, để nghe và hiểu được và nhớ được thì cần đạt được độ tập trung nhất định. Thông thường việc lắng nghe cần đạt được trạng thái tinh thần ổn định nhất như thế thì kiến thức vào tai sẽ lưu lại trong trí nhớ.

Đặc biệt trong giao tiếp và học ngoại ngữ, để luyện tập tốt, bạn cần có tinh thần chuẩn bị tốt trước khi học, điều này sẽ giúp kích thích trí nhớ thông qua việc lắng nghe tích cực. Ngoài ra, việc nghe hiểu và giao tiếp tốt sẽ hỗ trợ bạn rất nhiều trong quá trình nói thành thạo.

Vai trò của kỹ năng lắng nghe

4. Các nguyên tắc để rèn luyện kỹ năng nghe

Để rèn luyện kỹ năng lắng nghe không phải là chuyện một hai ngày mà đòi hỏi quá trình luyện tập kiên nhẫn. Dưới đây là một số nguyên tắc giúp bạn rèn luyện kỹ năng nghe tích cực và hiệu quả hơn:

4.1. Kỹ năng tập trung vào giao tiếp

Nguyên tắc đầu tiên cần nhắc đến là sự tập trung, điều này sẽ khiến đối tác cảm thấy được tôn trọng nhất. Tác dụng chính của việc này là thông tin bạn truyền đạt sẽ được tiếp nhận hiệu quả hơn. Giao tiếp là quá trình tương tác đa chiều giữa các bên, nếu bạn không tập trung vào giao tiếp, thông tin có thể bị gây hiểu lầm dễ dàng. 

Trong cuộc trò chuyện, hãy hạn chế việc sử dụng điện thoại để cuộc trò chuyện trở nên sâu sắc hơn. Điều này giúp đối tác cảm thấy được tôn trọng và được lắng nghe nhiều hơn.

Các nguyên tắc để rèn luyện kỹ năng nghe

4.2. Không nên cắt ngắt lời

Việc không ngắt lời người khác là biểu hiện của sự tôn trọng tuyệt đối đối với họ. Chúng ta lắng nghe đối phương truyền đạt một cách đầy đủ và toàn diện. Ngắt lời người khác chỉ cho thấy sự thiếu tế nhị và mất lịch sự. 

Ngoài ra, những người bị ngắt lời khi đang nói cũng sẽ cảm thấy rất không thoải mái vì không được lắng nghe và mất tinh thần chia sẻ. Trước khi quyết định ngắt lời ai đó, hãy đặt mình vào vị trí của họ để thấu hiểu. Vì vậy, hãy hạn chế hành động này khi bạn đang trong một cuộc trò chuyện với ai đó. 

4.3. Hiểu biết và đồng cảm

Trong giao tiếp, không phải lúc nào cũng có người sẵn lòng chia sẻ những suy nghĩ sâu kín trong lòng. Vì vậy, khi tham gia vào một cuộc trò chuyện, hãy sử dụng trí thông minh của mình để hiểu được ý nghĩa sâu xa đằng sau những lời nói mà đối phương truyền đạt. 

Hãy thể hiện bản thân là một người hiểu biết và đồng cảm với cảm xúc của họ. Điều này giúp đối tác cảm thấy được lắng nghe và đồng cảm nhiều hơn. Hiểu biết không chỉ giúp tránh được những lời nói làm mất lòng lẫn nhau mà còn giảm bớt tổn thương cho đối phương.

Các nguyên tắc để rèn luyện kỹ năng nghe

4.4. Từ chối sử dụng phán đoán và áp đặt

Để bắt đầu phát triển kỹ năng lắng nghe tốt, hãy bắt đầu với việc chấp nhận ý kiến từ mọi người một cách mở cửa. Tức là dừng việc đánh giá và ép buộc quan điểm của mình lên người khác, hãy học cách đặt mình vào tình thế của họ. Để làm được điều này, bạn cần hạn chế việc tỏ ra kiêng nhẫn bằng cách tôn trọng quan điểm của đối phương. Thường thì mọi người không thích trò chuyện với những người cứng đầu, luôn ép buộc ý kiến của mình lên người khác và buộc họ phải đồng ý với mình.

Hãy tiếp nhận câu chuyện với tinh thần cởi mở và hòa nhã nhất có thể. Tuy nhiên, trong sự hòa nhã cũng cần có sự lựa chọn thông suốt về xem quan điểm đó có đúng hay không.

4.5. Cách tiếp cận với việc đặt câu hỏi

Trong quá trình trò chuyện, nếu bạn chỉ im lặng mà không đặt câu hỏi, điều này có thể cho đối phương biết bạn không tập trung vào cuộc trò chuyện. Thay vào đó, hãy biết cách đặt câu hỏi vào thời điểm phù hợp.

Bạn có thể thể hiện sự quan tâm hoặc không đồng ý thông qua việc đặt những câu hỏi ngắn như: “Thực sự vậy sao?” “Thật ư?”... để đối phương nhận ra rằng bạn đang tập trung vào cuộc trò chuyện với họ.

Hơn nữa, việc đặt câu hỏi cũng tăng cường hiệu quả của cuộc giao tiếp. Bởi vì việc đặt câu hỏi không chỉ cho đối phương biết rằng bạn đang tập trung mà còn giúp bạn hiểu rõ hơn về những thắc mắc của mình đối với họ.

4.6. Ngôn ngữ cơ thể

Không chỉ từ ngữ mà hành động cơ thể cũng sẽ giúp bạn thể hiện sự chú ý lắng nghe. Trong mỗi trình bày câu chuyện, cử chỉ thể hiện sẽ đa dạng, giúp cuộc trò chuyện trở nên sinh động hơn. 

Nếu một câu chuyện mang nội dung buồn, hãy thể hiện sự đồng cảm qua những cử chỉ như vuốt tay, lau nước mắt hoặc một cái ôm ấm. 

Đứng hoặc ngồi im lặng suốt buổi làm cho cuộc trò chuyện trở nên cứng nhắc, đặc biệt khi gặp gỡ bạn bè hoặc gia đình. Hãy thể hiện sự thoải mái thông qua cử chỉ của mình, giúp diễn đạt ý kiến một cách rõ ràng và tạo cảm giác thoải mái cho đối phương.