Cây ô liu phát triển chậm và nói chung ít cần phải cắt tỉa hàng năm nếu chúng khoẻ mạnh và được bảo dưỡng tốt. Nếu bạn muốn tạo dáng cho cây ô liu khi cây còn non hoặc khi cây được 2 năm tuổi, hãy kiểm tra hàng năm vào cuối xuân hoặc đầu hè để cắt tỉa đôi chút. Bạn có thể mong đợi cây ô liu của mình sống đến 50 năm hoặc lâu hơn mà chỉ cần bỏ chút công chăm sóc.
Bước Tiến Hành
Cắt tỉa cây bằng công cụ phù hợp

Tìm dụng cụ cắt tỉa cây sạch và sắc. Đảm bảo cưa hoặc kìm tỉa cây phải sạch và sắc. Nếu dụng cụ của bạn đã cũ và không chắc là còn sắc, bạn có thể tự mài lại hoặc đem ra tiệm dụng cụ thuê mài với một số tiền công nhỏ.
- Nhúng lưỡi cưa hoặc kìm vào cồn isopropyl trong 30 giây để khử trùng, sau đó cẩn thận lau khô bằng khăn sạch.

Sử dụng kìm tỉa cho những chồi nhỏ hơn 2,5 cm đường kính. Kìm lưỡi kép là lựa chọn tốt để cắt tỉa các chồi và cành nhỏ. Hãy chọn loại kìm có bộ phận cộng lực để giảm sức lực cần thiết khi cắt tỉa cây.
- Bạn có thể tìm mua kìm tỉa cây lưỡi kép tại các cửa hàng dụng cụ.

Sử dụng cưa cầm tay để cắt các cành có đường kính đến 8 cm. Đối với những cành ở phần rậm rạp bên trong tán lá có đường kính từ 2,5 đến 8 cm, cưa cầm tay là công cụ phù hợp nhất. Chọn cưa có lưỡi cứng và dài ít nhất 38 cm để đảm bảo hiệu quả.
- Cưa cầm tay có kích thước 38 cm có sẵn tại hầu hết các cửa hàng dụng cụ.

Sử dụng cưa máy cẩn thận để cắt các cành lớn. Đối với các cây ô liu già cỗi và cần phải loại bỏ các cành lớn, bạn cần sử dụng cưa máy. Chọn loại cưa nhẹ để giảm sức lực và nhớ nghỉ ngơi đều đặn. Đứng trên một bề mặt vững chắc, đội mũ bảo hộ, đeo kính, găng tay và mặc quần áo dày.
- Tránh sử dụng cưa máy nếu bạn có các vấn đề về sức khỏe có thể gây ra sự mệt mỏi khi làm việc hoặc nếu cưa máy quá nặng khiến bạn khó kiểm soát.

Cắt các cành theo góc chéo. Vết cắt chéo giúp ngăn nước thấm vào vết cắt và giảm nguy cơ nhiễm khuẩn cho cây. Hãy cắt sát vào cành lớn mà cành con mọc ra.
- Tránh để lại những mẩu cành khi cắt. Hãy cắt gọn và sát vào cành lớn.
Tạo dáng cơ bản cho cây ô liu

Bắt đầu tỉa khi cây cao khoảng 1 mét. Khi cây đã 2 tuổi và cao khoảng 1 m với 3-4 cành bên, bạn có thể bắt đầu giai đoạn tỉa cây lần đầu tiên.
- Cây ô liu sẽ không ra quả trước khi đạt 3-4 tuổi, vì vậy việc tỉa cây ở thời điểm này chỉ nhằm mục đích tạo hình và khuyến khích cây phát triển mạnh mẽ.

Tỉa cây mỗi năm một lần vào cuối mùa xuân hoặc đầu mùa hè. Khi cây bắt đầu ra quả, thời điểm lý tưởng để tỉa cây là trước khi cây bắt đầu nảy chồi mới vào năm tiếp theo. Hãy cố gắng tỉa cây trong thời tiết khô ráo để tránh ẩm ướt và nguy cơ nhiễm khuẩn cho các vết cắt mới.
- Cây ô liu phát triển khá chậm và thường không cần tỉa nhiều. Mỗi năm tỉa một lần là đủ.

Tránh tỉa cây non quá mức. Quan trọng là phải duy trì sự cân bằng giữa việc tạo hình cây và cho phép cây phát triển và tích trữ năng lượng. Tỉa cây non quá nhiều có thể làm cho cây ô liu trở nên gầy gò.
- Nếu cây ô liu của bạn đã vài tuổi nhưng chưa cao đến 1 mét và chỉ có dưới 3-4 cành bên, bạn có thể chờ đến năm sau để tỉa cây.

Nhắm đến dáng cây hình ly rượu martini. Dáng cây ô liu tốt nhất là dáng ly rượu martini, với thân cây là chân ly rượu và các cành mọc ra bên và hơi nghiêng lên. Cành cây ở giữa phải được tỉa thưa để ánh sáng có thể thấu vào.

Chọn 3 hoặc 4 cành bên mạnh mẽ để tạo cấu trúc chính cho cây. Để bắt đầu tạo hình ly rượu martini, hãy chọn 3-4 cành mạnh của cây để mọc ra ngoài và hướng lên từ thân cây. Hãy loại bỏ các cành nhỏ hơn mọc ra từ các cành chính này, dù chúng có hướng xuống.
- Ngoài 3-4 cành chính này, bạn cũng có thể loại bỏ các cành nhỏ, yếu hoặc mọc thẳng đứng.
- Nếu cây chỉ có 2 cành bên, bạn có thể tỉa bớt các cành yếu hoặc mọc thẳng đứng, nhưng trong năm tiếp theo, hãy tìm thêm 2 cành mạnh mẽ để giữ lại. Mục tiêu cuối cùng là có 4 cành bên mạnh mẽ để làm cấu trúc chính của cây.
Cắt tỉa hàng năm để duy trì cây

Quan sát cây khi thu hoạch quả. Khi cây ô liu ra quả, bạn sẽ thấy các cành chính nặng nề với trái. Những cành này cần được giữ lại. Bạn cũng sẽ nhận ra các cành khác mọc thẳng lên hoặc một số cành trông già cỗi và yếu ớt.
- Chú ý đến các cành mọc thẳng lên, già hoặc yếu mà bạn sẽ cắt tỉa vào năm sau.
- Cây ô liu có thể tạm ngừng ra quả sau mỗi 2 năm. Tỉa tỉa nhẹ hàng năm vẫn là biện pháp tốt nhất để kích thích cây nảy chồi mới.

Loại bỏ các cành mọc thẳng lên. Các cành mọc thẳng lên, đặc biệt là những cành yếu ớt và gầy guộc ở gần ngọn cây cần được cắt bỏ. Bạn cũng cần duy trì hình dạng ly rượu không có các cành thẳng đứng chen chúc, do đó cần phải loại bỏ chúng.
- Mục tiêu là tạo điều kiện cho chim bay qua tán cây. Nếu cây có quá nhiều cành mọc thẳng lên ở giữa, chim sẽ không thể bay qua được, vì vậy cần phải cắt bớt chúng.
- Quả ô liu chỉ phát triển trên các cành bên, vì vậy một lý do nữa để loại bỏ các cành mọc thẳng lên là để cây tập trung năng lượng cho các cành ra quả.

Cắt tỉa các cành bên cạn kiệt năng lượng và già yếu. Khi cây ô liu lớn tuổi, một số cành bên có thể đã già đi. Khi thu hoạch quả, bạn có thể thấy các cành này đã từng ra quả nhưng giờ không còn nữa.
- Cắt bỏ các cành này để khích lệ cây ra chồi mới.

Loại bỏ các chồi bên mọc dưới chân cây bất kỳ lúc nào. Mọi chồi nào mọc từ phần chân cây cần phải được cắt bỏ. Những chồi này thường nhỏ, mọc thẳng lên hoặc chúc xuống, hoặc mọc ra ngoài hình dạng chính của cây.
- Bạn có thể cắt bỏ chúng bất kỳ lúc nào trong năm, dù có phải vào thời gian tỉa cây hàng năm hay không.
Chú ý
- Hãy cẩn thận khi sử dụng dụng cụ hoặc thiết bị để tỉa cành cây. Luôn đeo găng tay và mặc đồ bảo hộ.
Những vật dụng bạn cần
- Kìm tỉa cây hoặc cưa cầm tay sắc và sạch
- Cưa máy và mũ bảo hộ (tùy chọn)
- Kính bảo hộ, găng tay và quần áo dày
- Thang
