Buzz
Tình trạng co thắt cơ bắp có thể xảy ra ở bất kỳ phần nào trên cơ thể, bao gồm cơ xương, cơ bắp cánh tay, cơ lưng, cơ tay, và các cơ trơn như ở đường tiêu hóa. Đây là tình trạng cơ co rút không kiểm soát được xuất phát từ sự thiếu nước, cơ làm việc quá tải, hay do thiếu hoàn toàn các chất điện giải cần thiết. Tình trạng này cũng xảy ra khi dây thần kinh bị kích ứng. Dù cách điều trị chứng co thắt cơ còn tùy thuộc vào vị trí cơ và nguyên nhân của nó, nhưng đa phần các trường hợp đều không nghiêm trọng và có thể tự điều trị ở nhà.
Các bước
Trị Co thắt Cơ bắp tại Nhà
Dừng hoạt động. Khi cơ bắt đầu co, bạn phải dừng ngay hoạt động đang làm. Co thắt cơ có thể xảy ra khi bạn đang tập thể dục hay khi đang làm công việc nhà. Ngay khi dấu hiệu co cơ xuất hiện, bạn phải dừng công việc đó lại và tìm cách xử lý tình trạng này.Co thắt cơ gây đau nhưng nói chung không đáng lo về lâu dài.
- Thử mát xa và xoa bóp chỗ cơ bị co. Liệu pháp mát xa giúp thả lỏng cơ và tăng tuần hoàn máu tới khu vực này.
Nghỉ ngơi cơ bắp. Sau khi co thắt, hãy để cho cơ bắp nghỉ ngơi vài ngày, đặc biệt là khi đau ở cơ lưng. Cảm giác đau sau khi co thắt là bình thường, đồng thời cơ bắp cũng có thể căng cứng và cần thời gian để phục hồi. Hãy nhớ nhẹ nhàng vận động cơ bắp trong thời gian nghỉ để tránh tình trạng cứng cơ.
- Bạn có thể nhẹ nhàng vận động vùng cơ bị ảnh hưởng, nhưng nếu cảm thấy chuột rút hoặc đau, hãy ngưng lại. Hãy thử những bước đi nhẹ nhàng hoặc động tác kéo giãn, nhưng không nên uốn cong thân hình quá mức.
Kéo giãn cơ. Động tác kéo giãn có thể giúp giảm đau khi cơ bị chuột rút hoặc co thắt. Khi thực hiện kéo giãn, hãy nhớ kéo cơ bắp theo hướng ngược lại với hướng co thắt, làm cho cơ bắp được kéo dài ra nhưng động tác phải nhẹ nhàng và không kéo giãn quá mức. Nếu cảm thấy đau, hãy ngừng lại ngay lập tức. Nếu cảm thấy căng trước vùng cơ đó, hãy giữ nguyên động tác kéo và không cố gắng tăng cường áp lực. Mỗi động tác kéo nên giữ trong khoảng 30 giây.
- Đối với chuột rút ở bắp chân, bạn có thể đứng cách tường khoảng một mét, đặt hai tay lên tường trong khi giữ đầu gối và lưng thẳng. Gót chân nên tiếp xúc với sàn. Khi nghiêng người về phía trước, bạn sẽ cảm nhận được cơ bắp chân được kéo giãn ra. Cảm giác này có thể làm bạn cảm thấy dễ chịu hoặc bình thường, nhưng nếu đau, hãy dừng lại.
- Đối với chuột rút ở bàn chân hoặc bắp chân, bạn có thể ngồi xuống và bẻ ngón chân về phía trước, đồng thời nhẹ nhàng kéo bàn chân về phía đầu. Động tác này khiến cơ bắp chân và bàn chân của bạn bị kéo giãn.
- Khi bị chuột rút ở cơ gân kheo, bạn có thể ngồi trên sàn nhà và duỗi thẳng chân trước mặt, đảm bảo rằng bàn chân không chĩa ra phía trước hoặc uốn cong. Hãy cúi người xuống với đầu gối thẳng và giữ lưng thẳng. Khi cảm thấy cơ bắp phía sau chân bị kéo căng, hãy dừng lại.
- Khi chuột rút ở đùi, bạn cần tựa vào một bề mặt chắc chắn và nắm lấy mắt cá chân, sau đó nhẹ nhàng kéo bàn chân về phía sau. Áp lực kéo nên tập trung theo chiều dọc của mặt trước của đùi.
- Đối với chuột rút ở bàn tay, đặt lòng bàn tay lên tường và đẩy tay vào tường, với ngón tay hướng xuống.
Thực hiện động tác tập nhẹ khi cơ lưng bị co thắt. Các bài tập nhẹ có thể giúp cải thiện tình trạng co thắt ở lưng. Bạn chỉ nên thực hiện khi co thắt đã giảm hoặc chỉ ở mức độ nhẹ, không nên thực hiện nếu co thắt là nghiêm trọng hoặc đau. Bất kỳ động tác nào làm cơ lưng bị co thắt mạnh hơn đều cần ngừng ngay.
- Bước đi với đầu gối cao hơn mức bình thường và giữ lưng thẳng. Cách đi này giúp cơ lưng dưới được kéo giãn nhẹ và có thể giúp giảm co thắt.
- Nắm hai tay qua đầu, lặp lại động tác 10 lần và giữ từ 5-10 giây. Hãy thực hiện từ 3-4 lần mỗi ngày để kéo giãn cơ ở lưng.
- Nằm trên sàn nhà và kéo đầu gối lên ngực. Giữ trong khoảng 10 giây và đổi sang bên kia. Lặp lại từ 5-10 lần, thực hiện 2-3 lần mỗi ngày. Bạn cũng có thể kéo cả hai đầu gối cùng một lúc. Những động tác này giúp kéo giãn cơ lưng dưới trong khi giữ phần còn lại của cơ bắp nghỉ ngơi và 'thả lỏng'.
Sử dụng đệm nhiệt hoặc túi lạnh. Nhiệt độ nóng giúp cơ bắp thả lỏng và ngừng co thắt, trong khi lạnh giảm sưng và đau. Khi vừa bị co thắt, bạn nên sử dụng túi lạnh, đặt túi đá lên vùng cơ bị đau trong vài ngày đầu tiên. Mỗi lần làm việc này, bạn nên giữ túi đá trong khoảng 20-30 phút và cách nhau từ 3-4 giờ. Sau đó, nếu tình trạng co thắt vẫn còn, bạn có thể sử dụng khăn ướt nóng, đặt lên trong khoảng 20-30 phút trong suốt ngày.
- Hãy nhớ rằng: 'Nóng khi hoạt động, lạnh khi nghỉ ngơi'. Khi bạn cần vận động, hãy sử dụng nhiệt độ nóng, và khi bạn nghỉ ngơi hoặc ngồi yên, hãy sử dụng nhiệt độ lạnh.
- Sử dụng nhiệt độ nóng trong khoảng 15 phút sau mỗi 4 giờ cho đến khi không còn co thắt. Sử dụng nhiệt độ lạnh trong khoảng 12-15 phút sau mỗi 2 giờ trong những ngày đầu tiên.
- Bạn có thể sử dụng tấm nhiệt hoặc miếng dán nhiệt, túi đá hoặc miếng dán lạnh. Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng chai nước nóng hoặc chai nước đá lạnh, hoặc bọc đá vào một tấm vải hoặc sử dụng túi đá lạnh.
Bổ sung đủ nước và chất điện giải. Khi cơ bắp mất nước, bạn cần bổ sung lại. Nước và chất điện giải (thông qua nước ép hoa quả, thức uống thể thao, vv) có thể tái cung cấp nguồn cung ứng đang bị suy giảm. Natri, kali, canxi và magiê là rất quan trọng để cơ bắp hoạt động tốt hơn.
- Nếu bạn biết rằng bạn sẽ cần nhiều hoạt động hoặc sử dụng cơ bắp ở mức độ cao, hãy bổ sung nước uống điện giải và nước vào cơ thể của bạn.
- Co thắt cơ đôi khi là dấu hiệu của thiếu hụt vitamin hoặc khoáng chất trong cơ thể. Bạn nên sử dụng viên bổ sung vitamin hoặc khoáng chất chất lượng cao.
Phương pháp Dùng Thuốc điều trị Co thắt Cơ
Điều trị co thắt cơ với thuốc giảm đau không cần đơn. Khi bạn gặp đau do co thắt cơ, hãy thảo luận với bác sĩ về việc sử dụng thuốc giảm đau không cần đơn, như các loại thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen (Advil) hoặc naproxen sodium (Aleve). Bạn cũng có thể cân nhắc sử dụng thuốc acetaminophen (Tylenol).
Sử dụng thuốc kháng viêm. Thuốc này giúp giảm viêm nhiễm và sưng tấy ở vùng co thắt, đồng thời tăng cường tuần hoàn máu để giúp phục hồi nhanh hơn. Thường bác sĩ sẽ khuyên bạn sử dụng thuốc kháng viêm không kê đơn (như ibuprofen) là biện pháp điều trị ban đầu.
- Thuốc ibuprofen thường gây ra các vấn đề về tiêu hóa, nhưng không nghiêm trọng như các tác dụng phụ của aspirin. Các tác dụng phụ của ibuprofen có thể bao gồm: buồn nôn, đầy hơi, tiêu chảy, khó tiêu, táo bón, chuột rút bụng, chóng mặt, đau đầu, rối loạn hoặc phát ban.
Sử dụng thuốc giãn cơ. Khi gặp chấn thương hoặc co thắt cơ xảy ra thường xuyên, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ. Bác sĩ có thể kê thuốc giãn cơ và tăng cường tuần hoàn máu. Hãy hỏi bác sĩ về bất kỳ loại thuốc nào có thể gây ra co thắt cơ.
- Thuốc Flexeril (cyclobenzaprine) thường được sử dụng để điều trị co thắt cơ ở mức trung bình đến nặng, tác động trực tiếp lên hệ thống thần kinh trung ương để giãn cơ. Mặc dù hiệu quả, nhưng các loại thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen thường được ưa chuộng hơn đối với triệu chứng co thắt cơ cấp tính.
- Một số loại thuốc giãn cơ có thể gây ra nghiện nên bạn cần cân nhắc sử dụng chúng một cách cẩn thận.
Thảo luận với bác sĩ nếu co thắt cơ trở thành vấn đề mãn tính. Dù có thể tự điều trị tại nhà, nhưng nếu co thắt gây đau đớn, xảy ra thường xuyên hoặc kéo dài, hoặc ảnh hưởng đến các cơ khác, bạn cần tìm kiếm sự giúp đỡ từ bác sĩ. Điều này có thể là dấu hiệu của một vấn đề khác phức tạp cần được chẩn đoán và điều trị kỹ lưỡng.
- Thường thì co thắt cơ không phải là bệnh, mà chỉ là dấu hiệu của một vấn đề khác cần phải được chẩn đoán và điều trị. Nguyên nhân có thể đa dạng, từ vận động quá mức đến các bệnh rối loạn liên quan đến co thắt cơ mãn tính.
Giải Quyết Co thắt cơ Trơn
Phân biệt các triệu chứng của co thắt cơ trơn. Triệu chứng thay đổi tùy thuộc vào cơ bị co. Co thắt ruột gây đau nhức và tiêu chảy, trong khi co thắt cơ đường tiểu thường xảy ra khi có sỏi thận, gây đau nhức và buồn nôn. Nếu bạn gặp co thắt cơ đường hô hấp hoặc khó thở, hãy đến bệnh viện ngay lập tức. Những triệu chứng này có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
- Loại trừ hoặc điều trị các vấn đề ruột, như sỏi mật hoặc u bướu. Co thắt cơ đường tiểu thường giảm sau khi tiểu ra sỏi hoặc phẫu thuật lấy sỏi thận ra. Bạn có thể dùng thuốc giảm đau trong khi chờ sỏi được loại bỏ.
Thăm bác sĩ để được tư vấn y tế về co thắt cơ đường tiêu hóa, tiểu hoặc hô hấp. Cơ trơn không thể tự kiểm soát được, chúng bao gồm các cơ quan như tim và dạ dày. Co thắt cơ ở đây thường là biểu hiện của một vấn đề y tế mà bạn cần tìm hiểu kỹ hơn.
Sử dụng thuốc. Nếu co thắt cơ trơn ở mức độ nặng, bác sĩ có thể kê thuốc cho bạn. Ví dụ, các loại thuốc như thuốc kháng cholinergic có hiệu quả với co thắt cơ đường ruột, không phải do thay đổi lối sống hoặc chế độ ăn.
- Bác sĩ có thể kê thuốc để khôi phục hàm lượng chất dẫn truyền thần kinh, hoặc tiêm botox để làm tê liệt các cơ bị ảnh hưởng. Bạn cần thảo luận với bác sĩ về những lựa chọn này.
Sử dụng thuốc chống co thắt nếu bạn mắc hội chứng ruột kích thích (IBS). Hội chứng này có thể gây co thắt cơ ruột, và thuốc chống co thắt giúp giãn ruột và giảm đau. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được kê đúng loại thuốc và kế hoạch điều trị phù hợp.
Đặt Lịch Đi Vệ Sinh Nếu Gặp Co Thắt Cơ Bàng Quang. Cách điều trị co thắt cơ bàng quang là đi vệ sinh đều đặn sau mỗi 1,5 đến 2 giờ. Phương pháp này giúp làm trống bàng quang và hy vọng rằng tình trạng sẽ giảm dần. Khi tần suất co thắt giảm, hãy giảm số lần đi tiểu.
- Bài tập Kegel, hay còn gọi là bài tập sàn chậu, có thể giảm co thắt bàng quang bằng cách làm chắc và thả lỏng cơ tại cơ quan này. Để siết chặt cơ vùng chậu, bạn sẽ siết cơ bàng quang giống như khi cố ngừng tiểu nửa chừng hoặc khi cố nhịn xì hơi. Nếu không biết cách thực hiện đúng, hãy nhờ bác sĩ hướng dẫn cụ thể.
Áp Dụng Phương Pháp Chườm Nóng Khi Gặp Co Thắt Cơ Bụng. Chườm nóng có thể giảm đau và co thắt ở tất cả các cơ trên cơ thể. Nằm thẳng và quấn túi chườm nóng quanh bụng, nhớ không đặt trực tiếp lên cơ thể. Chườm trong 10 đến 15 phút, không để quá 20 phút một lần. Thư giãn trong khi chờ đợi.
- Để làm túi chườm nóng, hãy sử dụng một tấm vải lớn để che hết bụng sau khi được gấp lại. Bọc vải xung quanh túi chườm nóng hoặc chai nước nóng, sau đó quấn khăn tắm hoặc vải xung quanh cơ thể để giữ cố định.
Phòng Ngừa Co Thắt Cơ
Uống Đủ Lượng Chất Lỏng. Cung cấp đủ nước là yếu tố quan trọng để ngăn ngừa co thắt cơ, vì cơ thể dễ gặp chuột rút khi thiếu nước. Điều này càng quan trọng khi bạn tập thể dục. Hãy uống ít nhất 6 đến 8 cốc nước hoặc thức uống lành mạnh khác trong suốt ngày.
- Bổ sung chất điện giải, đặc biệt là natri và kali khi tập thể dục hoặc khi bị ốm. Bạn có thể bổ sung chúng qua chế độ ăn hoặc thức uống giàu chất điện giải.
Thực Hiện Chế Độ Ăn Dinh Dưỡng Đúng Đắn. Giữ cơ thể khỏe mạnh bằng cách ăn đúng loại thực phẩm và chất dinh dưỡng là cách phòng ngừa co thắt cơ. Điều chỉnh chế độ ăn có thể giảm co thắt cơ ruột do hội chứng ruột kích thích gây ra. Kali, chất chống ôxi hóa và các chất béo lành mạnh đặc biệt hữu ích trong việc ngăn ngừa co thắt cơ. Một số thực phẩm dưới đây có thể giúp:
- Chuối, khoai tây, nước mận khô và hoa quả sấy khô, cam, gạo lứt, bơ, cải bó xôi, hải sản, hạnh nhân, hạt lanh, yến mạch, hạt mè, đậu hũ và cải xoăn.
Tập Thể Dục Đều Đặn. Tập thể dục thường xuyên giúp giảm chuột rút vì hoạt động này làm giãn và săn chắc cơ. Tập thể dục cũng có ích với các cơ bị chấn thương. Phương pháp tập vật lý trị liệu nhẹ nhàng có thể giúp phục hồi cơ bắp theo thời gian, từ đó giảm tần suất xảy ra co thắt. Bên cạnh đó, tập thể dục cũng cải thiện sức khỏe tổng quát của bạn.
- Nhờ bác sĩ hay chuyên viên vật lý trị liệu hướng dẫn các bài tập thể dục để giúp giảm co thắt cơ.
Tập Giãn Cơ Đều Đặn. Việc kéo giãn giúp ngăn ngừa rút cơ. Các bài tập này giữ cho cơ luôn thả lỏng và linh hoạt hơn. Bạn nhớ làm động tác kéo giãn cơ trước và sau khi tập bất kì bài tập thể dục nào, đặc biệt nếu bài tập đòi hỏi phải gắng sức hoặc kéo dài.
- Nếu bạn thường bị chuột rút vào ban đêm thì nhớ kéo giãn chỗ cơ đó trước khi đi ngủ để thả lỏng chúng. Bạn cũng có thể thực hiện bài tập nhẹ nhàng như đạp xe tại chỗ để thả lỏng cơ và ngăn ngừa chuột rút.
Lời Khuyên
- Nếu bạn mắc co thắt cơ mãn tính hoặc tái đi tái lại, hãy đi khám bệnh. Mọi người đều gặp tình trạng này vào một thời điểm nào đó trong đời, nhưng nếu tình trạng chuột rút hay co thắt diễn ra thường xuyên thì đó có thể là dấu hiệu của một nguyên nhân khác chưa biết và cần can thiệp y khoa.
- Đóng đá nước trong chiếc cốc bằng nhựa mềm, gỡ đáy cốc và mát xa nước đá lạnh lên trên chỗ cơ bị rút trong thời gian 10-12 phút. Nghỉ 20 phút và tiếp tục mát xa, thực hiện 6 lần mỗi ngày.
- Tắm bồn hoặc tắm vòi sen bằng nước nóng để giảm chuột rút. Nếu tắm trong bồn thì bạn nên cho vào nước một ít muối Epsom.
