Buzz
Trật khớp xảy ra khi hai xương ở khớp bị lệch ra khỏi vị trí ban đầu. Biểu hiện của trật khớp bao gồm đau dữ dội, khả năng cử động kém, và biến dạng ở vùng khớp bị trật. Trật khớp có thể xảy ra ở hầu hết các khớp trong cơ thể, như vai, khuỷu tay, đầu gối, hông và mắt cá chân, ngoài ra các khớp nhỏ của ngón tay và ngón chân cũng có thể bị trật. Người bị trật khớp cần sự chăm sóc y tế khẩn cấp, nhưng bạn cũng có thể tìm hiểu cách xử lý tình trạng này cho đến khi nhận được sự trợ giúp y tế chuyên nghiệp.
Các bước
Đánh giá Tình trạng Ban đầu
Băng khớp bị trật bằng một dụng cụ vô trùng. Các bước để ngăn chặn nhiễm trùng là rất quan trọng, đặc biệt nếu có bất kỳ vết thương hở nào tại vùng khớp.
- Nên chờ nhân viên y tế chuyên nghiệp, không cố gắng tự rửa vết thương bằng bất kỳ cách nào (nếu có vết thương, hoặc bị rách da). Việc cố gắng rửa vết thương khi không có dụng cụ tẩy trùng phù hợp hoặc kỹ năng y tế sẽ làm vết thương nhiễm trùng thêm.
- Trong tình huống này, băng vùng khớp bị trật là đủ để giảm nguy cơ bị nhiễm trùng.
Ổn định vị trí của khớp bị trật. Sử dụng gạc không dính như Telfa để bảo vệ vết thương. Không nên tự mình điều chỉnh vị trí của khớp. Hãy giữ vững vị trí của khớp và đợi cho đến khi được điều trị bởi các chuyên gia y tế.
- Giữ cố định cả phần trên và dưới của khớp để đảm bảo sự ổn định tốt nhất khi chờ đợi điều trị y tế.
- Nếu khớp vai bị trật, bạn có thể sử dụng băng đeo (hoặc tạo băng đeo bằng cách buộc một đoạn vải dài thành một vòng tròn) để giữ cho khớp ổn định. Hãy nhớ rằng băng đeo phải giữ cho cánh tay kề sát vào cơ thể. Thay vì chỉ buộc quanh cổ, bạn nên buộc quanh thân trên trước khi buộc lại ở cổ.
- Đối với các khớp bị trật khác như đầu gối, khuỷu tay, nên sử dụng nẹp. Bạn có thể tự làm nẹp từ các thanh gỗ hoặc dụng cụ khác, và sử dụng băng hoặc dây vải để giữ nẹp ổn định.
Quan sát khớp bị trật. Đảm bảo rằng tay và chân của bệnh nhân không mất cảm giác, thay đổi nhiệt độ, hoặc có mạch đập yếu đi. Đây là dấu hiệu của việc tuần hoàn máu bị chặn hoặc dây thần kinh bị tổn thương. Nếu có bất kỳ dấu hiệu này, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ y tế ngay lập tức để điều trị trật khớp.
- Kiểm tra mạch máu ở vị trí xa nhất từ trung tâm cơ thể, ví dụ như cổ tay nếu khớp cánh tay hoặc vai bị trật, hoặc đỉnh bàn chân hoặc phía sau mắt cá chân nếu vết thương ở bắp chân.
Tránh cho bệnh nhân ăn uống trong quá trình điều trị trật khớp. Thường bác sĩ cần dạ dày trống rỗng của bệnh nhân trước khi điều trị, đặc biệt là khi cần phẫu thuật.
Đề xuất sự giúp đỡ y tế đúng lúc. Nếu bệnh nhân có bất kỳ triệu chứng sau đây, hãy gọi 115 ngay lập tức để được sự giúp đỡ y tế cấp cứu:
- Mất nhiều máu
- Các tổn thương nặng nề khác
- Có khả năng chấn thương đầu, cổ, và cột sống (đừng di chuyển nạn nhân nếu nghi ngờ có chấn thương cột sống hoặc cổ để tránh gây thêm tổn thương)
- Mất cảm giác ở vùng khớp bị trật hoặc các chi (ngón tay, ngón chân,…)
- Luôn luôn tìm kiếm sự giúp đỡ y tế đúng lúc, ngay cả khi không có các triệu chứng trên. Dù là nghiêm trọng và khẩn cấp nhưng tất cả các trường hợp trật khớp đều cần được xem xét và điều trị y tế kịp thời. Nếu có thể, hãy đưa nạn nhân đến phòng khám y tế địa phương, nếu không gọi số 115 để được giúp đỡ.
Điều trị Triệu chứng Trật khớp
Giảm đau xung quanh vùng trật khớp bằng túi lạnh. Phương pháp này giảm đau và sưng tấy, làm cho vùng bị tổn thương dễ chịu hơn. Nhớ không để túi lạnh tiếp xúc trực tiếp với da để tránh tổn thương, hãy bọc túi lạnh bằng khăn trước khi áp.
- Áp túi lạnh trong khoảng 10 đến 20 phút mỗi lần.
Dùng thuốc Ibuprofen (Advil) hoặc Acetaminophen (Tylenol) nếu đau dữ dội. Hãy tuân theo liều lượng được ghi trên bao bì. Cả hai loại này đều là thuốc không kê đơn có sẵn tại các cửa hàng thuốc tại bệnh viện hoặc địa phương.
Chuẩn bị cho quá trình điều trị. Khi nhập viện, nhân viên y tế sẽ điều chỉnh lại vị trí xương quanh khớp. Quá trình này còn được gọi là “nắn khớp”. Thường bệnh nhân sẽ được gây tê cục bộ trước để giảm đau (nhưng sau khi khớp được chỉnh về đúng vị trí, đau sẽ giảm dần).
- Sau khi xương được chỉnh về đúng vị trí, bác sĩ sẽ cố định khớp trong vài tuần, cho phép cơ thể tự phục hồi tự nhiên.
- Trong một số trường hợp, phẫu thuật có thể cần thiết nếu không thể chỉnh xương bằng tay. Trong trường hợp này, khớp sẽ được cố định sau phẫu thuật.
Bắt đầu tập luyện khi khớp có thể hoạt động trở lại. Thường sau vài tuần vật lý trị liệu, bệnh nhân sẽ lấy lại sự linh hoạt của khớp. Phương pháp này cũng giúp cơ bắp xung quanh khớp trở nên mạnh mẽ hơn, từ đó giảm nguy cơ bị chấn thương lại.
- Bắt đầu tập luyện vùng bị trật khớp chỉ khi được sự cho phép của bác sĩ.
