Thuật ngữ 'dây thần kinh bị chèn ép' thường được sử dụng để mô tả cơn đau nhức, dữ dội ở cổ hoặc các phần khác của cột sống. Tuy nhiên, trong thực tế, dây thần kinh cột sống hiếm khi bị chèn ép vật lý. Thay vào đó, chúng thường bị kích thích hóa học hoặc bị va đập trong cơ thể, gây ra cơn đau bỏng rát, tê liệt, ngứa và/hoặc nhức nhối. Hầu hết các trường hợp dây thần kinh bị chèn ép thường do bề mặt khớp đốt sống bị kích ứng hoặc viêm, làm đau và hạn chế sự di chuyển, nhưng thường không nguy hiểm. Có nhiều phương pháp giúp giảm tình trạng dây thần kinh bị chèn ép ở cổ, bao gồm cả các biện pháp chăm sóc tại nhà và điều trị từ các chuyên gia y tế.
Các bước
Xử lý dây thần kinh bị chèn ép ở cổ tại nhà

Chờ đợi và kiên nhẫn. Dây thần kinh bị chèn ép ở cột sống cổ (thường gọi là cứng cổ) thường xuất hiện đột ngột và do cử động cổ bất thường hoặc chấn thương (ví dụ như bị thương do giật cổ). Nếu là do cử động cổ bất thường, cơn đau ở cổ thường tự biến mất nhanh chóng mà không cần điều trị. Nếu vậy, kiên nhẫn chờ vài tiếng đến vài ngày là tốt nhất.

Thay đổi thói quen làm việc hoặc tập luyện. Nếu vấn đề ở cổ là do điều kiện làm việc, hãy thảo luận với cấp trên về việc chuyển sang hoạt động khác hoặc điều chỉnh điều kiện làm việc để tránh bị cổ chèn ép. Công việc như hàn và xây dựng có nguy cơ đau cổ cao, nhưng người làm việc văn phòng cũng có thể bị nếu cổ bị vẹo hoặc uốn cong liên tục. Nếu đau cổ do tập thể dục, có thể bạn đã tập quá mạnh hoặc tư thế không đúng. Hãy tham khảo ý kiến của huấn luyện viên cá nhân.
- Tránh hoạt động hoàn toàn (ví dụ như nằm nghỉ) không được khuyến khích với đau cổ vì cơ và khớp cần phải cử động để lành lại.
- Duy trì tư thế cơ thể đúng tại nơi làm việc và ở nhà. Đảm bảo màn hình máy tính nằm ngang tầm mắt để tránh căng cơ hoặc đau gân.
- Kiểm tra điều kiện ngủ nghỉ. Gối quá dày có thể gây ra vấn đề ở cổ. Hãy tránh nằm úp khi ngủ để tránh đầu và cổ bị vẹo nghiêm trọng hơn.

Sử dụng thuốc không kê đơn. Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) như Ibuprofen, Naproxen hoặc Aspirin có thể giúp giảm đau hoặc viêm ở cổ tạm thời. Nhớ rằng các thuốc này có thể gây tổn thương cho dạ dày, thận và gan. Vì vậy, không nên dùng quá 2 tuần liên tục. Đừng bao giờ dùng nhiều hơn liều khuyến nghị.
- Liều lượng cho người lớn thường là 200-400 mg mỗi 4-6 giờ qua đường uống.
- Bạn cũng có thể sử dụng các loại thuốc giảm đau không kê đơn như Acetaminophen (Tylenol) hoặc thuốc giãn cơ như Cyclobenzaprine để giảm đau cổ. Tuy nhiên, không bao giờ sử dụng cùng lúc với NSAID.
- Chú ý không dùng thuốc khi đói vì có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày và tăng nguy cơ loét.

Áp dụng phương pháp làm lạnh. Làm lạnh bằng đá viên là biện pháp điều trị hiệu quả cho hầu hết các chấn thương nhỏ ở cơ xương, bao gồm cả đau cổ. Làm lạnh phần cổ đau nhất để giảm sưng và đau. Làm lạnh 20 phút mỗi 2-3 tiếng trong vài ngày, sau đó giảm tần suất khi đau và viêm giảm.
- Làm lạnh cổ kết hợp với việc đeo đai đàn hồi có thể giúp kiểm soát viêm.
- Hãy luôn bọc đá viên hoặc túi gel lạnh trong khăn mỏng để tránh bỏng da.

Sử dụng muối Epsom khi tắm bồn. Ngâm phần lưng trên và cổ trong bồn tắm với muối Epsom có thể giúp giảm đau và sưng đáng kể, đặc biệt nếu bạn đang đau do căng cơ. Magiê trong muối có tác dụng làm giãn cơ. Tránh tắm bồn quá nóng (để tránh bỏng) và không ngâm quá 30 phút vì muối sẽ hút nước ra khỏi cơ thể và có thể gây mất nước.
- Nếu cổ chủ yếu bị sưng, hãy làm lạnh sau khi tắm bồn nước muối ấm cho đến khi cảm thấy tê (khoảng 15 phút).

Thực hiện các động tác giãn cổ nhẹ nhàng. Giãn cổ có thể giúp điều trị vấn đề ở cổ (giảm áp lực lên dây thần kinh hoặc giảm áp lực lên bề mặt khớp đốt sống), đặc biệt là nếu phát hiện sớm. Thực hiện các động tác giãn cổ chậm rãi, đều đặn và hít thở sâu. Thường xuyên giữ tư thế giãn cổ khoảng 30 giây và lặp lại 3-5 lần mỗi ngày.
- Đứng thẳng và nhìn về phía trước, sau đó từ từ nghiêng cổ sang một bên sao cho tai gần vai nhất có thể. Sau vài giây nghỉ ngơi, chuyển sang giãn về phía bên kia.
- Hãy giãn cổ ngay sau khi tắm nước ấm hoặc sau khi làm lạnh để cơ cổ mềm dẻo hơn.
Tìm kiếm sự hỗ trợ y tế

Thăm chuyên gia y tế. Có thể bạn cần thăm các chuyên gia y tế như bác sĩ phẫu thuật cột sống, bác sĩ chuyên về thần kinh hoặc bác sĩ chuyên khoa về khớp để làm rõ nguyên nhân gây đau cổ nghiêm trọng nhất, như thoát vị đĩa đệm, viêm nhiễm (viêm tủy xương), loãng xương, nứt xương sống, viêm khớp dạng thấp hoặc ung thư. Những vấn đề này không phải lúc nào cũng gây ra đau cổ nhưng nếu các biện pháp chăm sóc tại nhà và phương pháp điều trị thông thường không hiệu quả, thì cần phải kiểm tra các vấn đề nghiêm trọng hơn.
- Chụp X quang, CT, MRI và đo tốc độ truyền thần kinh là các phương tiện chẩn đoán mà các chuyên gia có thể sử dụng để xác định nguyên nhân gây đau cổ.
- Bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm máu để loại trừ viêm khớp dạng thấp hoặc các bệnh viêm nhiễm khác như viêm màng não.

Thảo luận với bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu về phương pháp kéo cổ. Kéo cột sống là một kỹ thuật mở rộng khoảng cách giữa các đốt sống. Kéo cột sống có thể thực hiện theo nhiều cách, ví dụ như chuyên gia vật lý trị liệu có thể sử dụng tay để kéo cổ hoặc sử dụng bàn kéo. Ngoài ra, còn có các thiết bị kéo cổ tự làm. Hãy nhớ kéo cổ từ từ. Nếu bạn cảm thấy đau hoặc tê lan ra cánh tay, hãy dừng ngay và điều trị tại bác sĩ. Trước khi sử dụng thiết bị kéo cổ tại nhà, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ, chuyên viên vật lý trị liệu hoặc nhà vật lý trị liệu để được tư vấn và chọn phương pháp phù hợp nhất.

Xem xét tiêm bề mặt khớp cột sống. Đau cổ có thể là do viêm khớp mãn tính. Tiêm bề mặt khớp cột sống thực hiện thông qua việc dùng kim dẫn đường soi huỳnh quang (X quang) theo thời gian thực đi xuyên qua cơ cổ và tiêm vào khớp cột sống bị viêm hoặc kích ứng, sau đó tiêm hỗn hợp gây tê và corticosteroid để giảm đau và viêm. Tiêm khớp nhỏ có thể mất 20-30 phút và hiệu quả có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.
- Chỉ nên tiêm bề mặt khớp cột sống 3 lần trong vòng 6 tháng.
- Hiệu quả của tiêm bề mặt khớp cột sống thường bắt đầu từ ngày thứ hai hoặc thứ ba sau khi tiêm. Trước đó, đau cổ có thể tăng lên một chút.
- Biến chứng có thể gặp khi tiêm bề mặt khớp cột sống bao gồm nhiễm trùng, xuất huyết, co cứng cơ tại chỗ và kích ứng / tổn thương dây thần kinh.

Xem xét phẫu thuật. Phẫu thuật chữa đau cổ là lựa chọn cuối cùng và chỉ nên xem xét khi các phương pháp điều trị truyền thống không hiệu quả hoặc khi có nguy cơ nghiêm trọng cần phải được giải quyết bằng phẫu thuật. Lý do phẫu thuật cổ có thể bao gồm khôi phục hoặc ổn định tình trạng nứt xương sống (do chấn thương hoặc loãng xương), loại bỏ khối u hoặc phục hồi thoát vị đĩa đệm. Nếu vấn đề ảnh hưởng đến dây thần kinh ở cổ, bạn có thể gặp đau nhức, tê và / hoặc yếu cơ, cánh tay và / hoặc bàn tay yếu đi.
- Phẫu thuật cột sống có thể bao gồm việc sử dụng thanh kim loại, ghim hoặc các thiết bị khác để hỗ trợ cấu trúc.
- Phục hồi thoát vị đĩa đệm thường bao gồm việc nối hai hoặc nhiều xương (đốt sống) với nhau, thường làm giảm phạm vi cử động.
- Biến chứng tiềm ẩn của phẫu thuật cột sống có thể bao gồm nhiễm trùng tại chỗ, phản ứng dị ứng với thuốc gây tê, tổn thương dây thần kinh, tê liệt và viêm / đau kéo dài.
Sử dụng phương pháp thay thế

Mát-xa cổ. Căng cơ xảy ra khi các sợi cơ riêng lẻ bị kéo căng quá giới hạn và sau đó bị rách, gây đau, viêm và kích ứng cơ chế phòng vệ ở mức độ nào đó (co thắt cơ để ngăn tổn thương). Vì vậy, 'dây thần kinh bị chèn ép' thực sự có thể là cơ cổ bị căng. Mát-xa mô sâu rất hữu ích trong trường hợp căng cơ mức độ nhẹ hoặc vừa vì nó giúp giảm co thắt cơ, chống viêm và tạo sự thư giãn. Bắt đầu mát-xa trong 30 phút, tập trung vào vùng cổ và lưng trên. Hãy để chuyên gia mát-xa đi sâu đến mức bạn có thể chịu được mà không co rúm người lại.
- Luôn uống nhiều nước ngay sau khi mát-xa để loại bỏ sản phẩm phụ do viêm, axit lactic và độc tố ra khỏi cơ thể. Không uống nước có thể gây đau đầu hoặc buồn nôn nhẹ.
- Thay thế cho mát-xa chuyên nghiệp, bạn có thể sử dụng quả bóng quần vợt hoặc thiết bị rung trên cơ cổ hoặc tốt hơn là nhờ người khác giúp bạn. Lăn quả bóng từ từ quanh vùng cổ đau trong 10-15 phút, vài lần mỗi ngày cho đến khi cơn đau giảm đi.

Thăm chuyên gia nắn khớp xương hoặc chuyên gia chỉnh hình để kiểm tra. Chuyên gia chỉnh hình và chuyên gia nắn xương là những chuyên gia về cột sống, chuyên về việc khôi phục chuyển động và chức năng bình thường cho các khớp cột sống nhỏ kết nối các đốt sống. Điều chỉnh khớp bằng tay có thể giảm lực ép hoặc đặt lại vị trí của các khớp nhỏ ở cổ khi chúng bị lệch - một nguyên nhân gây viêm và đau nhói, đặc biệt khi cử động. Kéo cổ cũng có thể giúp giảm đau.
- Mặc dù đôi khi chỉnh cột sống một lần có thể giúp điều trị tình trạng dây thần kinh bị chèn ép nhưng thường cần phải thực hiện 3-5 lần để thấy kết quả đáng kể.
- Chuyên gia nắn xương và chuyên gia chỉnh hình cũng áp dụng nhiều liệu pháp khác nhau chuyên để điều trị căng cơ, có thể phù hợp hơn với vấn đề cổ.

Điều trị vật lý trị liệu. Nếu vấn đề ở cổ thường xuyên tái phát (mãn tính) và có nguyên nhân từ cơ yếu, tư thế xấu hoặc vấn đề do thoái hóa như loãng xương, bạn cần cân nhắc một số hình thức phục hồi chức năng. Nhà vật lý trị liệu có thể hướng dẫn bạn các động tác cụ thể và phù hợp, cùng với các bài tập tăng cường sức mạnh cho vùng cổ. Liệu trình vật lý trị liệu thường là 2-3 lần mỗi tuần trong khoảng 4-6 tuần để có tác động tích cực đối với vấn đề cổ mãn tính.
- Nếu cần, nhà vật lý trị liệu có thể điều trị đau cơ cổ bằng các phương pháp điện, chẳng hạn như siêu âm hoặc kích thích cơ bằng điện.
- Các bài tập tốt cho cổ bao gồm bơi lội, một số tư thế yoga và tập với tạ. Tuy nhiên, cần đảm bảo chấn thương đã được phục hồi hoàn toàn.

Cân nhắc châm cứu. Châm cứu là quy trình đưa các kim siêu mỏng vào các huyệt địa cụ thể trên da/cơ để giảm đau và viêm. Châm cứu để điều trị đau cổ có thể hiệu quả, đặc biệt khi thực hiện ngay khi có triệu chứng đầu tiên. Dựa trên các nguyên lý của y học cổ truyền Trung Quốc, châm cứu hoạt động bằng cách giải phóng nhiều chất hoạt động, bao gồm endorphin và serotonin để giảm đau.
- Châm cứu cũng giúp kích thích dòng chảy năng lượng.
- Châm cứu được thực hiện bởi nhiều chuyên gia chăm sóc sức khỏe, bao gồm bác sĩ, chuyên gia chỉnh hình, chuyên gia liệu pháp tự nhiên, nhà vật lý trị liệu và chuyên gia mát-xa.
Mẹo nhỏ
- Tránh đọc sách trên giường khi dùng quá nhiều gối dưới đầu vì điều này có thể làm cổ căng quá mức.
- Tránh đeo túi dồn trọng lượng không đều lên vai, chẳng hạn túi hoặc ví dây đeo chéo vì chúng gây căng cổ. Hãy sử dụng túi có bánh xe hoặc balô đeo sau truyền thống với dây đeo có miếng đệm.
- Bỏ thuốc lá vì hút thuốc làm giảm tuần hoàn máu, dẫn đến thiếu oxy và dưỡng chất cho cơ xương sống và mô khác.
Cảnh báo
- Luôn nên tham khảo ý kiến bác sĩ, chuyên gia nắn xương hoặc chuyên gia chỉnh hình để xác định nguyên nhân gây đau/chấn thương cột sống.
