Phương pháp xử lý trường hợp sốc

Sốc là trạng thái nguy cấp đe dọa tính mạng do sự cản trở lưu thông máu, cắt nguồn cung cấp ô-xy và dưỡng chất đến các tế bào và các cơ quan. Trường hợp này đòi hỏi phải cấp cứu ngay lập tức. Ước tính có đến 20% người bị sốc sẽ thiệt mạng. Việc xử lý càng chậm thì nguy cơ tổn thương vĩnh viễn và tử vong càng tăng. Tình trạng phản vệ, các bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng hoặc các phản ứng dị ứng có thể dẫn đến sốc và tử vong nếu không được chữa trị kịp thời.

Nhận biết các triệu chứng. Trước khi áp dụng bất cứ kiểu điều trị nào, điều quan trọng là bạn phải biết mình đang phải xử lý điều gì. Các dấu hiệu và triệu chứng sốc bao gồm: Da lạnh, ẩm ướt, có thể tái xanh hoặc xám. Đổ mồ hôi hoặc da ẩm ướt. Môi và móng tay tím tái. Mạch nhanh và yếu. Thở nhanh và nông. Đồng tử giãn hoặc co lại (đồng tử có thể giãn ra trong trường hợp sốc nhiễm trùng, nhưng co lại trong trường hợp sốc chấn thương). Huyết áp thấp. Nước tiểu ít hoặc không có nước tiểu. Nếu nạn nhân còn tỉnh, họ có thể biểu hiện thay đổi về tâm thần như mất phương hướng, lú lẫn, hồi hộp, kích động, chóng mắt, váng vất hoặc cảm giác lả đi, yếu sức hoặc mệt mỏi. Nạn nhân có thể kêu đau ngực, buồn nôn và nôn. Mất ý thức.

Gọi số 115 (nếu ở Việt Nam) hoặc số cấp cứu địa phương. Sốc là trạng thái khẩn cấp yêu cầu chăm sóc và điều trị chuyên môn tại bệnh viện.

Kiểm tra hô hấp và tuần hoàn. Đảm bảo đường thở thông thoáng, nạn nhân hô hấp và kiểm tra nhịp tim.

Kiểm tra huyết áp nếu có thể. Nếu có thiết bị đo huyết áp và không gây tổn thương, hãy kiểm tra huyết áp của nạn nhân.

Bắt đầu thực hiện CPR nếu cần. Chỉ thực hiện CPR khi đã được huấn luyện. Người chưa được huấn luyện có thể gây tổn thương cho nạn nhân.

Đặt nạn nhân ở tư thế chống sốc. Nếu nạn nhân tỉnh và không bị thương ở đầu, chân, cổ hoặc cột sống, đặt họ nằm ở tư thế chống sốc.

Không di chuyển nạn nhân. Hãy cấp cứu nạn nhân ngay tại chỗ trừ khi đang đối mặt với nguy hiểm trực tiếp.

Thực hiện các bước sơ cứu cơ bản cho các chấn thương rõ ràng. Nếu nạn nhân bị thương, hãy ngăn máu chảy từ vết thương hoặc sơ cứu nếu cần.

Giữ ấm cho nạn nhân. Bọc nạn nhân trong chăn hoặc áo nếu có để giữ ấm.

Giúp nạn nhân thoải mái nhất có thể. Mở lỏng quần áo hoặc dỡ bỏ các vật dụng cản trở trên người nạn nhân.

Ở bên cạnh nạn nhân cho đến khi đội cấp cứu đến. Không chờ đợi triệu chứng tiến triển mà hãy bắt đầu chữa trị và theo dõi tiến triển của nạn nhân.

Tiếp tục chăm sóc y tế. Kiểm tra và duy trì đường thở, theo dõi hơi thở và nhịp tim của nạn nhân.

Đề phòng nạn nhân bị nghẹt. Nếu nạn nhân nôn hoặc có máu trong miệng, đặt họ nằm nghiêng để đảm bảo đường thở thông thoáng.

Nhận biết các dấu hiệu phản ứng dị ứng. Các dấu hiệu bao gồm da tái, phát ban, khó thở, sưng mặt, và cảm giác khó chịu.

Gọi số 911 (hoặc 115 nếu bạn ở Việt Nam) hoặc số cấp cứu địa phương. Sốc phản vệ là tình trạng nguy cấp, cần được chăm sóc y tế và có thể cần phải nhập viện.

Đưa epinephrine vào cơ thể. Hỏi xem người đó có bút tiêm epinephrine tự động không. Thường thì tiêm vào đùi.

Lành mạnh và yên tĩnh nạn nhân. Cố gắng xác định nguyên nhân gây phản ứng.

Áp dụng các biện pháp ngăn ngừa sốc. Đặt nạn nhân nằm ngửa trên sàn. Không kê gối dưới đầu.

Lăn nạn nhân nằm nghiêng nếu họ bắt đầu nôn. Để tránh mắc nghẹn, lăn nạn nhân nếu họ bắt đầu nôn.

Tiếp tục đảm bảo thông thoáng đường thở, đồng thời theo dõi hoạt động hô hấp và tuần hoàn của nạn nhân. Ngay cả khi họ có thể tự hô hấp, bạn vẫn cần theo dõi sát sao hơi thở và nhịp tim một cách đều đặn.

Bắt đầu thực hiện hồi sức tim phổi (CPR) nếu cần thiết. Chỉ làm CPR nếu bạn đã được huấn luyện. Người không được đào tạo có thể gây hại cho nạn nhân.

Ở bên cạnh nạn nhân cho đến khi đội cấp cứu đến. Tiếp tục nói chuyện với họ một cách bình tĩnh và an ủi, đồng thời quan sát tình trạng của họ và ghi nhận các thay đổi.