Hiện nay, có nhiều loại thuốc hỗ trợ điều trị táo bón, bao gồm cả thuốc kê đơn và không kê đơn. Để chọn được loại thuốc hiệu quả, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng. Việc thay đổi lối sống cũng là quan trọng để cải thiện tình trạng táo bón.

Táo bón là khi tần suất đi đại tiện giảm, phân khô cứng và khó đi. Mỗi người trải qua tình trạng táo bón khác nhau. Người được coi là mắc táo bón khi đi đại tiện ít hơn 3 lần/tuần.

Tình trạng táo bón kéo dài có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như hội chứng ruột kích thích (IBS) hoặc sử dụng thuốc giảm đau, opioid.

Để ngăn và điều trị táo bón, nên thay đổi chế độ ăn và tập luyện. Nếu không hiệu quả, có thể sử dụng thuốc kê đơn hoặc không kê đơn.

Thuốc nhuận tràng không kê đơn thích hợp cho trường hợp táo bón nhẹ. Tuy nhiên, nên thảo luận với bác sĩ trước khi sử dụng. Dưới đây là một số loại thuốc OTC bạn có thể sử dụng:

2.1 Thuốc bổ sung chất xơ

Loại thuốc này giúp phân trở nên mềm và cồng kềnh hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho đẩy phân qua đường ruột. Có nhiều loại thuốc bổ sung chất xơ như Canxi polycarbophil, Psyllium, Sợi Methylcellulose, Lúa mì Dextrin.

Uống thuốc kèm nhiều nước để hạn chế tình trạng phân bị tắc nghẽn trong ruột. Chú ý có thể gây đau bụng và đầy hơi.

2.2 Chất Bôi Trơn

Loại thuốc nhuận tràng này tạo lớp bôi trơn giúp phân di chuyển dễ dàng trong ruột. Thường phát huy tác dụng sau 6 – 8 giờ sử dụng. Hạn chế sử dụng lâu dài để tránh thiếu hụt vitamin A, D, E và K.

Chất bôi trơn phổ biến là dầu khoáng, thường dưới dạng xổ và có tên Fleet Mineral Oil Enema. Cũng có dạng chất lỏng uống, được gọi là dung dịch nhuận tràng bôi trơn dầu khoáng.

Việc sử dụng lâu dài có thể gây tác dụng phụ như chuột rút và đau dạ dày. Nếu có vấn đề, liên hệ bác sĩ để tư vấn và khắc phục.

2.3 Thuốc Nhuận Tràng Thẩm Thấu

Loại này giữ nước trong ruột, làm phân mềm hơn và kích thích điều trị táo bón. Thường bao gồm magie citrate, magie hydroxit, natri phốt phát, polyethylene glycol và glycerin.

Thuốc này có dạng xổ, đạn, hoặc dùng miệng và phát huy tác dụng nhanh chóng. Lưu ý sử dụng nhiều nước để tránh mất nước. Gây tiêu chảy, đau bụng và mất nước là tác dụng phụ thường gặp.

2.4 Thuốc Nhuận Tràng Kích Thích

Dành cho tình trạng táo bón nặng, loại này kích thích cơ ruột co lại, giúp phân di chuyển dễ dàng hơn. Thường hoạt động trong 6 – 10 giờ, có dạng viên nang, chất lỏng, đạn và xổ.

Những loại phổ biến là Senna/sennoside (Senokot) và Bisacodyl (Dulcolax). Có thể gây co thắt dạ dày và không nên sử dụng lâu dài.

2.5 Thuốc Làm Mềm Phân

Bổ sung chất béo và nước vào phân, giúp đi đại tiện dễ dàng hơn. Thường chứa Docusate (Colace, DulcoEase, Surfak). An toàn khi sử dụng lâu dài, ít gây tác dụng phụ.

2.6 Thuốc Kết Hợp

Có thể kết hợp hai loại thuốc nhuận tràng OTC khác nhau để điều trị táo bón. Senokot-S và Peri-Colace là một số sản phẩm phổ biến.

Nếu bạn đã thử những loại thuốc nhuận tràng không đơn nhưng vẫn gặp khó khăn với tình trạng táo bón, hãy thảo luận với bác sĩ để chuyển sang loại thuốc khác. Những loại thuốc này thường an toàn khi sử dụng trong thời gian dài.

Đối với những người mắc hội chứng ruột kích thích với táo bón (IBS-C) hoặc bị táo bón mãn tính, thì việc sử dụng các loại thuốc điều trị táo bón kê đơn thường được khuyến khích. Người mắc táo bón do opioid cũng có thể sử dụng một số loại thuốc kê đơn.

Khác với các loại thuốc nhuận tràng không kê đơn, thuốc chữa táo bón theo toa thường không mang lại hiệu quả tức thì, nghĩa là chúng không kích thích bạn đi tiêu trong vòng vài phút đến vài giờ sau khi uống như những loại thuốc nhuận tràng OTC. Thay vào đó, sử dụng các loại thuốc điều trị táo bón theo toa mỗi ngày sẽ giúp tăng cường số lần đi đại tiện hàng tuần của bạn.

Dưới đây là một số loại thuốc điều trị táo bón theo toa phổ biến, bao gồm:

• Plecanatide: Giúp điều chỉnh lượng chất lỏng trong ruột.
• Linaclotide: Giúp tăng tốc độ di chuyển của phân qua ruột.
• Lubiprostone: Giúp tăng tiết chất lỏng và đào thải phân qua ruột.
• Naloxegol: Điều trị táo bón do opioid.
• Methylnaltrexone: Điều trị táo bón do opioid gây ra.
• Naldemedine: Giúp điều trị táo bón do opioid gây ra.

Ngoài việc sử dụng thuốc nhuận tràng OTC và thuốc kê đơn, cùng với những thay đổi lối sống, bạn cũng có thể lựa chọn một số phương pháp điều trị táo bón khác, bao gồm:

• Phản hồi sinh học: Phương pháp trị liệu này giúp bạn thư giãn cơ sàn chậu để kiểm soát nhu động ruột.
• Phẫu thuật: Mặc dù hiếm khi được sử dụng, nhưng nếu tình trạng táo bón của bạn ở dạng mãn tính do tắc nghẽn trực tràng hoặc rách hay hẹp hậu môn nghiêm trọng, bác sĩ có thể đề xuất phẫu thuật để cắt bỏ một phần ruột kết. Thường xuyên chỉ có một phần đại tràng bị loại bỏ.

Trong khi thuốc nhuận tràng không kê đơn có thể giúp giải quyết tình trạng táo bón một cách dễ dàng, nhưng trong một số trường hợp, việc tìm sự giúp đỡ từ bác sĩ là hết sức cần thiết. Bạn nên liên hệ ngay với bác sĩ chuyên khoa nếu gặp phải những tình huống sau:

• Đã qua 3 ngày mà không đi tiêu
• Đã sử dụng thuốc nhuận tràng hơn một tuần mà vẫn không cải thiện tình trạng táo bón
• Giảm cân mà không rõ nguyên nhân
• Đang mang thai hoặc đang cho con bú
• Bị đau bụng nặng, chuột rút, phân có máu, chói lọi, hoặc cảm giác mệt mỏi.

Bên cạnh đó, nếu trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ cần sử dụng thuốc nhuận tràng, bạn cũng nên liên hệ với bác sĩ để được tư vấn chi tiết.

Tham khảo từ: healthline.com, mayoclinic.org, webmd.com