Quá trình hình thành viêm loét dạ dày tá tràng diễn ra như thế nào?

1. Viêm loét dạ dày tá tràng hình thành như thế nào?

Niêm mạc của dạ dày chứa các tế bào sản xuất chất lỏng axit cao gọi là dịch vị và các tế bào tạo ra chất nhầy và bicarbonat để bảo vệ niêm mạc khỏi dịch vị. Viêm loét dạ dày tá tràng xảy ra khi cơ chế bảo vệ không hoạt động đúng cách hoặc khi axit dịch vị tăng cao, làm mất cân bằng và gây tổn thương cho niêm mạc. Kết quả là hình thành vết loét ăn sâu vào thành dạ dày hoặc tá tràng.

Viêm loét dạ dày tá tràng thường được xác định thông qua nội soi tiêu hóa

Hầu hết các vết loét này thường là do vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori) hoặc do sử dụng ASA (axit acetylsalicylic như aspirin), thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen, ketoprofen hoặc naproxen gây ra.

Có hai loại viêm loét dạ dày tá tràng:

• Loét dạ dày xuất hiện trên niêm mạc lớp dạ dày.

• Loét tá tràng là vết thương xuất hiện ở tá tràng, khu vực thức ăn được tiêu hóa sau khi đi qua dạ dày.

2. Nguyên nhân chính gây ra viêm loét dạ dày tá tràng 

Loét dạ dày tá tràng thường do vi khuẩn H. pylori gây ra, xâm nhập vào màng nhầy, tạo ra tổn thương ở niêm mạc dạ dày. Tuy nhiên, không phải ai nhiễm vi khuẩn này cũng mắc bệnh về dạ dày. Theo thống kê, chỉ có khoảng 10% - 20% trong số họ gặp các vấn đề liên quan.

H. pylori xâm nhập vào màng nhầy và tạo ra tổn thương ở niêm mạc dạ dày

Nguyên nhân chính thứ hai gây ra loét dạ dày tá tràng là sử dụng ASA (axit acetylsalicylic) và các loại thuốc chống viêm không steroid khác (NSAID) như ibuprofen và naproxen. Các chất này làm giảm tổng hợp prostaglandin (là chất bảo vệ niêm mạc dạ dày), gây ra viêm loét dạ dày - tá tràng. 

Các nhóm người có nguy cơ cao bị loét do NSAID bao gồm: người cao tuổi, người có tiền sử bệnh loét dạ dày tá tràng, có tiền sử gia đình mắc bệnh loét dạ dày tá tràng, những người đang sử dụng glucocorticoid (như prednisone, dexamethasone), sử dụng NSAID hoặc ASA ở liều cao, những người có nhiều bệnh lý. 

Ngoài ra, việc lạm dụng rượu cũng tăng nguy cơ mắc bệnh loét dạ dày và tá tràng, cũng như gây căng thẳng tinh thần và thói quen ăn uống không lành mạnh. Sinh hoạt không điều độ có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng, tuy nhiên, chúng không phải là nguyên nhân chính gây ra bệnh.

3. Dấu hiệu và biến chứng

Dấu hiệu

Một trong những dấu hiệu phổ biến nhất của viêm loét dạ dày và tá tràng là đau bụng phía dưới xương ức, hay còn gọi là vùng thượng vị. 

Khi mắc bệnh loét tá tràng, cơn đau thường xuất hiện khi đói. Trong khi đó, người mắc bệnh viêm loét dạ dày thì cơn đau thường xuất hiện khi no. Người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ, đau tức bụng hoặc đau quặn từng cơn.

Hơn nữa, còn có những dấu hiệu khác bao gồm:

• Cảm giác đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn hoặc nôn.

• Sự ợ hơi, ợ chua, hoặc cảm giác nóng rát ở vùng thượng vị.

• Sự rối loạn tiêu hóa.

Đau nhói hoặc đau rát ở vùng bụng, ợ chua, chướng bụng là những dấu hiệu của bệnh

Biến chứng

Biến chứng phổ biến nhất của viêm loét dạ dày tá tràng là xuất huyết từ vết loét, gây mất máu lớn (hay còn được gọi là xuất huyết đường tiêu hóa). Dấu hiệu của việc xuất huyết này có thể bao gồm: mệt mỏi, da xanh xao, chóng mặt, choáng váng, nôn máu hoặc phân đen.

Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào từ những điều này, bạn không nên xem nhẹ mà nên đi ngay đến bệnh viện. Nếu việc xuất huyết từ vết loét nghiêm trọng không được điều trị kịp thời, có thể dẫn đến tử vong.

Biến chứng thứ hai của viêm loét dạ dày tá tràng là thủng dạ dày. Dấu hiệu nhận biết khi gặp phải biến chứng này là cơn đau bụng dữ dội đột ngột.

Hẹp môn vị cũng là một biến chứng thường gặp ở những người mắc viêm loét dạ dày tá tràng. Dấu hiệu của biến chứng này bao gồm nôn mửa, tiêu chảy, cảm giác đói và giảm cân nhanh chóng.

4. Chẩn đoán

Nếu phát hiện ra các biểu hiện của loét dạ dày tá tràng, bác sĩ sẽ tiến hành thực hiện các xét nghiệm và phương pháp thăm dò về dạ dày - tá tràng.

Xét nghiệm máu hoặc xét nghiệm phân, test Hp hơi thở để xác định liệu nguyên nhân có phải là do vi khuẩn H. pylori hay không. Nếu được xác định là vi khuẩn này, bạn có thể được chỉ định điều trị bằng kháng sinh theo hướng dẫn của bác sĩ.

5. Phương pháp điều trị bệnh được áp dụng.

Với những bệnh nhân mắc bệnh viêm loét dạ dày tá tràng, bác sĩ sẽ đưa ra lời khuyên về việc thay đổi lối sống, sinh hoạt, chế độ dinh dưỡng, đồng thời kết hợp với nguyên tắc điều trị theo nguyên nhân.

Điều trị bằng thuốc nếu nguyên nhân là do vi khuẩn HP, không sử dụng quá mức các thuốc NSAID hoặc aspirin, điều chỉnh lối sống lành mạnh và không thức quá khuya, thay đổi thói quen ăn uống bằng cách tránh ăn các món sống và ăn chín, nhai kỹ, ăn nhỏ bữa, tránh các món có tính cay nóng, và tránh vận động mạnh sau khi ăn, cùng với việc bỏ hút thuốc lá và tốt nhất là không uống rượu.

Cần phải thăm khám kỹ lưỡng trước khi áp dụng các giải pháp điều trị bệnh.

Đây là những thông tin quan trọng về quá trình hình thành, nguyên nhân, các phương pháp xét nghiệm chẩn đoán và cách điều trị viêm loét dạ dày tá tràng. Nếu bạn phát hiện dấu hiệu sức khỏe trên, hãy đến các cơ sở y tế của Mytour để được thăm khám và chẩn đoán chính xác bởi đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm và Trung tâm Xét nghiệm đạt chuẩn Quốc tế.