Quan Điểm Mới Về Lịch Sử Dân Chủ - Thế Hệ Trẻ Nên Biết Ơn Tiền Nhân Vì Sống Trong Một Nền Dân Chủ Hoàn Hảo

Tóm Lược Về Hình Thái Của Nhà Nước Trong Quá Khứ

(veto tự do).

Ưu Điểm Của Chế Độ Quân Chủ

Chế Độ Quân Chủ Dường Như Là Hình Thức Chính Trị Tự Nhiên Nhất, Với Quyền Lực Tương Đương Với Người Cha Trong Gia Đình Hoặc Thủ Lĩnh Trong Một Đội Quân. So Sánh Dựa Trên Sự Phổ Biến Và Thời Gian Tồn Tại Trong Lịch Sử, Quân Chủ Chiếm Ưu Thế. Trong Khi Đó, Dân Chủ Là Các Giai Đoạn Liên Tục, Xen Kẽ Và Rối Loạn.

(Hòa Bình La Mã)

Thời Kỳ Hòa Bình La Mã

“Chưa từng có thời kỳ nào trong lịch sử nhân loại lại liên tiếp xuất hiện nhiều vị minh tài quân sự như vậy.”

“Nếu phải chọn một giai đoạn làm khung cho sự hạnh phúc và thịnh vượng nhất của nhân loại, ta sẽ không ngần ngại chỉ ra từ khi Nerva lên ngôi cho đến khi Marcus Aurelius qua đời. Tổng hợp các triều đại đó lại, chúng ta có một giai đoạn có lẽ là duy nhất trong lịch sử nhân loại: khi sự hạnh phúc của một dân tộc lớn là ưu tiên hàng đầu của chính phủ.”

Mặt Âm Phủ Của Chế Độ Quân Chủ

Xét Tổng Thể, Chế Độ Quân Chủ Chỉ Mang Lại Kết Quả Bình Thường Trung Bình

Vì Thế, Hầu Hết Chính Phủ Đều Tập Trung Quyền Lực Trong Một Thiểu Số

“Quốc Gia Là Trẫm”

“Sau Trẫm Là Cơn Đại Hồng Thủy”

Dân Chủ Nắm Quyền Thì Thế Đấy

(người mới giàu)

Có Phải Lịch Sử Đã Phản Ánh Những Cuộc Cách Mạng?

Liệu lịch sử đã minh chứng cho những cuộc cách mạng? Đây là một vấn đề lâu đời và được tranh luận nhiều, như minh họa qua sự dũng cảm của Luther rời bỏ Giáo Hội Công Giáo so với Erasmus mong muốn cải cách tôn giáo một cách từ từ và kiên nhẫn, hoặc quan điểm của Charles James Fox về Cách Mạng Pháp so với Edmund Burke bảo vệ 'sắc lệnh' và tính liên tục của chế độ. Trong một số trường hợp, có các thể chế đã lỗi thời, cứng nhắc và thiếu linh hoạt, thậm chí phải dùng bạo lực để lật đổ như ở Nga năm 1917. Nhưng trong hầu hết các trường hợp khác, sự thúc đẩy từ sự phát triển kinh tế sẽ dần dần tạo ra áp lực để thay đổi mà không cần phải trải qua một cuộc cách mạng thực sự. Ví dụ, Hoa Kỳ không trải qua bất kỳ cuộc cách mạng nào mà vẫn trở thành một nhân tố quan trọng trong cộng đồng các quốc gia nói tiếng Anh. Cách Mạng Pháp thay thế chế độ quý tộc, địa chủ bằng giai cấp tư sản kinh doanh, nhưng một diễn biến tương tự đã xảy ra ở Anh vào thế kỷ XIX mà không gây ra chiến tranh và không làm ảnh hưởng đến hòa bình chung. Sự tồn tại của những kỷ niệm về quá khứ thường làm dấy lên sự cuồng nộ, là kết quả tự nhiên của một cú sốc hoặc một thảm họa quá lớn. Sự tỉnh táo của một cá nhân phụ thuộc vào truyền thống liên tục của cộng đồng, và trong cả hai trường hợp, sự phá vỡ của một phần sẽ gây ra phản ứng căng thẳng, như trong vụ thảm sát ở Paris vào tháng 9 năm 1792.

Vì Sự Giàu Có Thường Là Kết Quả Của Một Hệ Thống Sản Xuất và Trao Đổi Chứ Không Phải Là Việc Tích Luỹ Hàng Hóa

Trong Quá Khứ, Dân Chủ Đã Tỏ Ra Có Nhiều Hạn Chế

Nếu chúng ta hiểu thuật ngữ “dân chủ” theo nghĩa hẹp nhất của nó, thì dân chủ chỉ tồn tại trong thời hiện đại, chủ yếu từ Cách Mạng Pháp trở đi. Khi nam giới trưởng thành có quyền bầu cử ở Hoa Kỳ, dân chủ có thể được tính từ thời của Andrew Jackson. Tại Attica trong thời cổ đại, trong số 315.000 dân, chỉ có 43.000 là công dân có quyền bầu cử. Phụ nữ, hầu hết nam giới lao động, tất cả chủ cửa hàng và dân buôn, và tất cả người nước ngoài đang cư trú đều không được bầu cử. Các công dân thiểu số được chia thành hai nhóm: nhóm chóp bu (bao gồm giai cấp quý tộc địa tô và tư sản thượng lưu); và nhóm dân chủ bao gồm các chủ nhà nhỏ, doanh nhân nhỏ, các chủ đất dân chủ nhỏ và người lao động tự do vẫn giữ quyền công dân. Trong thời của Pericles, tầng lớp quý tộc trở nên phát đạt, và Athens trải qua một thời kỳ văn hóa, nghệ thuật thịnh vượng. Sau cái chết của ông, với sự thất bại của Athens trong Chiến tranh Peloponnesian, tầng lớp công dân dưới cùng đã nắm quyền, khiến Socrates và Plato phải thất vọng. Từ Solon đến cuộc chinh phạt của người La Mã, cuộc xung đột giữa giới quý tộc và nhóm người lao động không ngừng diễn ra qua sách vở, kịch nghệ, bình chọn, tẩy chay, ám sát và nội chiến. Tại Corcyra, bọn thống trị đã ám sát nhiều lãnh đạo của Đảng Bình Dân; sau đó, các dân chủ đã lật đổ họ, xử tử năm mươi tên đó, và bỏ đói hàng trăm tù nhân quý tộc cho đến chết. Thucydides mô tả vụ việc này khiến chúng ta không thể không nhớ đến Paris những năm 1792-1793.

Trong vòng bảy ngày, người Corcyrean chỉ tập trung vào việc giết hại những người cùng dân tộc của họ - bất kể họ coi đó là kẻ thù... Hình ảnh của sự tàn bạo tràn ngập, như thường thấy trong thời kỳ loạn lạc. Sự tàn bạo dường như không có ranh giới: con trai bị giết bởi cha mình, nhiều người van xin, bị giết ngay tại những ngôi đền... Cuộc cách mạng đã lan rộng từ thành phố này sang thành phố khác, và càng về sau, sự trả thù càng trở nên tàn bạo, khủng khiếp hơn... Corcyra đã cung cấp ví dụ đầu tiên về những tội ác này... về sự trả thù được tạo ra bởi những kẻ trước đây bị áp bức (những người này chưa bao giờ được đối xử công bằng, họ chỉ nhận được bạo lực từ những kẻ thống trị của họ), và về sự man rợ và tàn nhẫn mà lòng căm hận của con người có thể khơi dậy và dẫn dắt họ... Trong khi hai phe chiến đấu với nhau, một số công dân hiền lành đã phải trả giá bằng tính mạng... khi mà cả xã hội Hy Lạp bị lay động bởi cảnh tượng đau lòng đó...

“Cộng Đồng Dân Chủ”

(người giàu mới hay neoplutoi)

“hai thành phố: ... một thành phố của người nghèo, một thành phố của người giàu, hai thành phố này luôn đối đầu với nhau.”

“Tôi sẽ là kẻ thù của người dân thường, và trước tòa án, tôi sẵn sàng làm mọi điều ác mà tôi có thể.”

“Cách sống của giới giàu có trở nên quá phi xã hội, khi có của dư thừa thì họ thà ném xuống biển còn hơn cho người nghèo vay. Người nghèo dù tìm thấy kho báu cũng không vui bằng chiếm đoạt tài sản từ tay người giàu.”

“Sự ghen tỵ đã được trao quyền lực.”

Vòng xoay thể chế của Plato đã hoàn thành một chu kỳ trọn vẹn.

Sự tiến hóa chính trị theo Plato gồm các chế độ quân chủ, quý tộc, dân chủ và cuối cùng là độc tài; điều này đã được chứng minh qua lịch sử La Mã. Thế kỷ II và III TCN, một nhóm nhỏ chính trị La Mã đã xây dựng chính sách ngoại giao và quân đội có kỷ luật để thống trị và khai thác vùng Địa Trung Hải. Của cải thu về đều vào tay quý tộc, còn thương mại phát triển mạnh mẽ đến mức tầng lớp trung lưu cũng giàu có vượt trội. Dân từ các quốc gia bị chinh phục như Hy Lạp, Phương Đông, Châu Phi, bị đưa đến Ý làm nô lệ. Nông dân ở Ý mất việc, gia nhập tầng lớp vô sản tại thành thị; hàng tháng nhận trợ cấp lúa từ Caius Gracchus từ năm 123 TCN. Tướng lĩnh và thống đốc mang về nhiều của cải cho chính họ và giới cai trị; triệu phú ngày càng nhiều; tiền tệ thay thế ruộng đất làm công cụ chính trị; các phe phái mua chuộc ứng cử viên và phiếu bầu; năm 53 TCN, một nhóm cử tri nhận mười triệu đồng xettec. Khi mua chuộc thất bại, họ thủ tiêu: nhiều người bỏ phiếu trái ý bị đánh chết và nhà cửa bị đốt. Chưa từng có chính quyền nào giàu có và mục nát như vậy. Quý tộc ủng hộ Pompey giữ quyền; dân thường ủng hộ Caesar. Kết quả dựa vào chiến tranh khốc liệt. Cuối cùng, Caesar thắng, và chế độ độc tài nổi tiếng hình thành. Quý tộc giết ông nhưng năm 27 TCN, họ chấp nhận độc tài của Augustus, cháu và con nuôi Caesar. Nền dân chủ kết thúc, quân chủ khôi phục; vòng xoay chính trị của Plato đã hoàn tất.

Nền Dân Chủ Của Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ Trong Giai Đoạn Đầu – Giai Đoạn Mới Lập Quốc

Từ những ví dụ kinh điển này, ta có thể kết luận rằng nền dân chủ cổ đại, vốn đầy rẫy chế độ nô lệ, vụ lợi và chiến tranh, đã không còn xứng đáng với danh xưng dân chủ và không thể áp dụng để rút ra bài học cho chính quyền ngày nay. Ở Hoa Kỳ, nền dân chủ có nền tảng rộng hơn. Nó khởi nguồn từ chế độ thừa kế từ Anh: luật Anglo-Saxon từ thời Magna Carta đã bảo vệ dân chúng trước chính phủ; Tân Giáo (Tin Lành) mở đường cho tự do tôn giáo và tư tưởng. Cuộc Cách Mạng Hoa Kỳ không chỉ là một cuộc nổi dậy của thực dân chống lại chính quyền xa xôi; nó là cuộc trỗi dậy của tầng lớp trung lưu bản địa trước tầng lớp quý tộc nhập cư từ Anh. Cuộc nổi dậy này dễ dàng thành công vì đất đai còn rộng và luật pháp còn sơ khai. Những người sở hữu đất đai trồng trọt, có điều kiện sống chỉ bị giới hạn bởi thiên nhiên đã có chỗ dựa kinh tế để đảm bảo tự do chính trị; tính cách và phẩm giá của họ gắn liền với mảnh đất họ sống. Chính những người này đã bầu cho Jefferson – người vừa hoài nghi như Voltaire vừa cách mạng như Rousseau – làm tổng thống. Một chính quyền tối giản nhất rất phù hợp để giải phóng năng lượng cá nhân tại Hoa Kỳ, biến đất nước này từ hoang vu thành thiên đường vật chất xa hoa, từ thuộc địa bị giám hộ thành đối thủ và giám hộ lại Tây Âu. Sự cô lập nông thôn tại Hoa Kỳ tăng cường tự do cá nhân, và sự cô lập lãnh thổ với hai đại dương che chở đảm bảo tự do và an ninh cho quốc gia. Nhiều yếu tố khác cũng góp phần làm Hoa Kỳ trở thành nền dân chủ cơ bản và phổ biến hơn so với lịch sử trước đây.

Rào Cản Cho Nền Dân Chủ Của Thế Giới Đương Đại

Ngày nay, nhiều điều kiện hình thành đã biến mất. Sự cô lập cá nhân biến mất do đô thị phát triển. Sự tự lập cá nhân cũng không còn vì người lao động phụ thuộc vào công cụ và tư bản, họ phải phụ thuộc vào những yếu tố ngoài tầm kiểm soát. Chiến tranh ngày càng tàn phá; cá nhân không hiểu nguyên nhân và bất lực trước ảnh hưởng của nó. Đất trống không còn, nhưng quyền sở hữu nhà cửa trở nên phổ biến với diện tích tối thiểu. Chủ tiệm kinh doanh tự chủ giờ đây phải làm việc cho nhà phân phối lớn; khó mà không phàn nàn như Marx nói, mọi thứ đều là dây chuyền. Tự do kinh tế, ngay cả trong tầng lớp trung lưu, dần trở nên hiếm hoi, và vì thế, tự do chính trị chỉ là một màn kịch an ủi. Không phải vì người giàu phá hoại, mà do sự phát triển kinh tế và bản chất con người. Mỗi bước phát triển kinh tế càng làm tăng giá trị của người tài giỏi, qua đó sự tập trung tài sản, trách nhiệm và quyền lực chính trị càng rõ rệt.

“Không nên vì lẽ sự ngu ngốc hiện diện khắp nơi mà ta phải đặt nó lên ngai vàng.”

Người ta không thể lừa gạt tất cả mọi người mãi mãi, nhưng có thể lừa đủ người để thống trị một quốc gia rộng lớn.

Mặt Trái Của Nền Dân Chủ

Liệu nền dân chủ có phải nguyên nhân dẫn đến sự suy thoái và hạ cấp của nghệ thuật hiện đại? Dù sự hạ cấp này còn phải bàn cãi, đó là vấn đề phán xét chủ quan. Nhiều người không chịu nổi những thái quá trong sáng tạo nghệ thuật hiện nay: những mảng màu vô nghĩa, những mảnh vụn cắt dán chồng chéo, sự sáo rỗng – chắc chắn do ta bị giam cầm trong quá khứ và thiếu dũng cảm thử nghiệm cái mới. Những người tạo ra nghệ thuật vô nghĩa này không nhắm đến đại chúng (vốn khinh bỉ họ là mất trí, biến chất, bịp bợm), mà nhắm đến tầng lớp trung lưu cả tin, dễ bị thôi miên bởi lời chào mời của các nhà đấu giá và bị kích thích bởi cái mới lạ dù có thể dị dạng. Chế độ dân chủ phải chịu trách nhiệm cho sự xuống cấp này vì nó không phát triển được các tiêu chuẩn và thị hiếu mới thay thế những tiêu chuẩn và thị hiếu của tầng lớp quý tộc trước đây, những người đã giữ cho trí tưởng tượng và chủ nghĩa cá nhân của nghệ sĩ trong khuôn khổ dễ hiểu. Tác phẩm nghệ thuật khi ấy chiếu soi cuộc sống và hợp lý trong tổng thể hài hòa. Nếu nghệ thuật hiện nay dường như tự đánh mất mình trong những kỳ dị, đó là vì nó bị thô tục hóa bởi chính đại chúng, và cũng vì nó đã cạn kiệt khả năng sáng tạo trong các trường phái và hình thức cũ, đang loạng choạng tìm kiếm mẫu hình, phong cách, quy ước mới.

Nhưng Suy Đi Xét Lại Thì Thể Chế Dân Chủ Vẫn Là Thể Chế Tốt Nhất Cho Nhân Loại

Ngoài những điểm trừ đã nêu, nền dân chủ gây ít tổn hại hơn và có nhiều điểm tốt hơn bất kỳ chính phủ nào khác. Nó mang lại cho con người niềm say mê, nhiệt huyết, tình bạn và tình đồng đội để vượt qua những khiếm khuyết và cạm bẫy mà nó tạo ra. Nó trao cho tư tưởng mới, khoa học, kinh tế, tự do và sự phóng khoáng cần thiết để vận hành và phát triển. Nó phá vỡ các tường rào đặc quyền và giai cấp, và qua mỗi thế hệ, nâng cao năng lực của mọi người dù họ thuộc bất kỳ cấp bậc nào. Dưới tác động của nó, Athens và Rome trở thành những thành phố sáng tạo nhất trong lịch sử. Và nhờ nó, chỉ trong hai thế kỷ, Hoa Kỳ đã có thể cung cấp một cuộc sống phong lưu cho dân số lớn kỷ lục. Nền dân chủ nỗ lực phổ cập giáo dục và kéo dài thời gian học, cũng như bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Nếu sự bình đẳng về cơ hội giáo dục được thiết lập, nền dân chủ sẽ trở nên thực thụ và chính đáng. Sự thật ẩn sau các khẩu hiệu là: dù con người không thể bình đẳng, khả năng tiếp cận giáo dục và cơ hội thành đạt có thể gần đạt đến bình đẳng. Quyền con người không phải là quyền giữ chức vụ và quyền lực, mà là quyền tiếp cận các con đường mở rộng để nuôi dưỡng và thử thách năng lực cá nhân, để cá nhân ấy có thể đảm nhiệm trọng trách trong tương lai. Quyền không phải là món quà Thiên Chúa hay Tạo Hóa ban tặng, mà là đặc quyền được trao cho mỗi cá nhân trong nhóm, vì lợi ích nhóm sẽ tốt hơn nếu mỗi cá nhân được trao quyền xứng đáng.

Lời Cuối – Điều Quan Trọng Nhất – Hạnh Phúc Của Người Trẻ Là Được Sống Trong Nền Dân Chủ Hoàn Thiện – Chúng Ta Phải Biết Ơn Tiền Nhân Và Không Ngừng Gieo Những Hạt Giống Nhân Nghĩa

Ở Anh, Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Canada và Việt Nam, chế độ dân chủ ngày nay vững mạnh hơn bao giờ hết. Nó đã tự vệ can trường trước sự tấn công của chế độ độc tài ngoại lai và không chịu khuất phục trước các thành phần độc tài bên trong đất nước. Nhưng nếu chiến tranh tiếp tục xâm chiếm và thống trị, hoặc nếu nó muốn trở thành bá chủ thế giới, cần một lực lượng quân đội lớn và sự chiếm hữu của cải, thì các quyền tự do dân chủ sẽ nhường chỗ cho kỷ luật vũ trang và xung đột. Nếu chủng tộc hoặc chiến tranh giai cấp chia rẽ chúng ta, biến lý lẽ chính trị thành sự căm ghét, thì phe này hoặc phe kia có thể lật ngược tình thế bằng luật gươm đao. Nếu nền kinh tế tự do không phân phối của cải hiệu quả, thì con đường đến chế độ độc tài sẽ mở rộng cho bất kỳ ai giỏi thuyết phục và hứa hẹn an toàn cho mọi người. Dù dưới vỏ bọc mỹ từ nào, một chính phủ vũ trang sẽ nuốt chửng và nhấn chìm thế giới dân chủ.

Tác Giả: Thần Ánh Sáng