Buzz
Mạc Ngôn, một trong những nhà văn tiên phong và nổi tiếng trong trào lưu văn học tầm căn, đã mang đến một cái nhìn nhân văn sâu sắc thông qua việc tái hiện cuộc sống nông thôn Trung Quốc, đặc biệt là vùng đông bắc Cao Mật, với sự tôn trọng và bình đẳng đối với mọi sinh linh.
Văn hóa nông thôn
Trong sáng tác của Mạc Ngôn, không gian nông thôn, đặc biệt là vùng đông bắc Cao Mật, đóng một vai trò quan trọng. Không gian này hiện diện liên tục và tạo nên một dòng chảy ẩn dụ trong các tác phẩm của ông, từ những tác phẩm đầu tiên như “Củ cải đỏ trong suốt”, “Báu vật của đời”, “Cao lương đỏ” cho đến những tác phẩm sau như “Tứ thập nhất pháo”, “Sống đọa thác đầy”, và tiểu thuyết “Ếch”.
Ếch, tác phẩm có không gian, thời gian rộng lớn nhất trong sự nghiệp sáng tác của Mạc Ngôn, suốt những năm tháng kháng chiến chống Nhật đến thời hiện đại.
Nhưng vùng trũng Cao Mật, vẫn đầy sự khác biệt giữa Trung Quốc hiện đại, đổi mới, bởi vẻ đẹp kì diệu của con ếch, tiếng kêu vang vọng từ quá khứ đến hiện tại.
Ngoài ra, Ếch cũng đặc biệt với cách Mạc Ngôn tái hiện không gian nông thôn. Tác phẩm kết hợp thể thư tín và thể kịch nói, từ lá thư của Khoa Đẩu tới người Nhật Sugitani Yoshihito, khẳng định bản thân và nhân vật chính, cô Vạn Tâm.
Không chỉ là một bác sĩ tài năng, Vạn Tâm còn dành cả đời cho sự nghiệp y học và gia đình, tạo ra không gian cá nhân độc đáo trong tiểu thuyết Ếch.
Nông thôn Cao Mật là cuộc sống của những cá nhân, qua lời kể và con chữ, kết hợp giữa thực tế và huyền ảo, tạo nên một không gian văn hóa riêng biệt trong văn học Trung Quốc.
Những sinh linh yếu đuối trong tiểu thuyết Ếch
Mạc Ngôn, trong sự nghiệp sáng tác của mình, luôn chú trọng đến những sinh linh yếu đuối. Dù là ai, dù là người dân thường hay người có vị thế, trên trang giấy của ông, trong tiểu thuyết Ếch, tất cả đều mang một số phận bé nhỏ, yếu đuối cả về thể chất lẫn tinh thần.
Với cuộc đời của bác sĩ Vạn Tâm, từ việc đỡ đẻ đến thực hiện nạo phá thai, qua những dòng kí ức của Khoa Đẩu, bóng dáng của Vạn Tâm trở nên phức tạp hơn. Kiên cường, bảo thủ, nhưng thực ra lại mong manh.
Trước khi qua đời, bà vẫn giữ vẻ uy nghiêm nhưng đôi vai đã oằn xuống dưới gánh nặng của tội lỗi, hồi ức. Sức mạnh bề ngoài chỉ là lớp vỏ, con người đó thực chất rất mảnh mai.
Đây cũng chính là hình ảnh của những người sống ở Cao Mật. Dù thời gian trôi đi, không gian văn hóa nông thôn có thay đổi, nhưng tâm hồn con người vẫn giữ nguyên. Họ phải đối mặt với mê tín, hủ tục, sự phân biệt giới tính và trách nhiệm gia đình từ xã hội.
Không chỉ vậy, số phận bé nhỏ còn phải đối mặt với khát khao cố gắng xây dựng, bảo vệ gia đình. Nhưng khi khao khát đó trở thành một phần của ý thức, suy nghĩ của người dân thôn quê, họ lại gặp khó khăn từ luật lệ xã hội và sự thay đổi của thời đại, khiến mọi thứ trở thành bi kịch.
Máu đã thấm đẫm mảnh đất Cao Mật. Cái chết luôn hiện hữu, gợn lên trong suy tư của những nhân vật, vẽ lên bức tranh ám ảnh về sự tàn nhẫn của con người… Tất cả làm cho số phận con người trở nên nhỏ bé giữa dòng đời.
Con người không thể kiểm soát số phận, yếu đuối trước sự thay đổi của xã hội, càng cố gắng càng chịu nhiều đau khổ. Họ cô đơn, sống trong hiện tại nhưng luôn bị quằn quại bởi quá khứ. Mọi thứ đè nén, làm cho họ trở nên yếu đuối hơn.
Ánh nhìn nhân đạo của Mạc Ngôn
Luôn vẽ lên trang giấy những số phận yếu đuối bằng ánh nhìn đầy nhân văn, Mạc Ngôn không bao giờ chỉ trích họ. Ông tôn trọng họ, dù họ có bảo thủ và hạn chế trong hiểu biết.
Và trong tiểu thuyết Ếch, Mạc Ngôn vẫn giữ vững tư tưởng của mình.
Dưới tay của bác sĩ Vạn Tâm, mọi người đều bình đẳng, mọi sinh linh đều được đối xử công bằng. Mặc dù bà cực kỳ kiên cường và đã phải đối mặt với những thử thách khó khăn, nhưng tài năng và công bằng của bà vẫn được tôn trọng.
Mạc Ngôn không chỉ tôn trọng con người nông thôn qua ánh nhìn của Vạn Tâm và các nhân vật khác, mà còn thông qua cách ông mô tả nhân vật trong từng phần của tiểu thuyết. Mỗi nhân vật trong Ếch đều là một cá thể riêng biệt, được tái hiện một cách chân thực và tôn trọng.
Tiểu thuyết Ếch là cái nhìn của dân gian từ mọi khía cạnh: không gian, nhân vật, và đặc biệt là hình ảnh 'ếch' xuất hiện liên tục trong tác phẩm.
Ếch không chỉ là tên của truyện mà còn là biểu tượng mang nhiều ý nghĩa. Nó đồng thời biểu hiện sự trẻ con, cũng như tên của Nữ Oa trong thần thoại Trung Quốc. Đồng thời, nó cũng là biểu tượng của miền nông thôn Cao Mật, và cũng là nỗi sợ hãi của cô Vạn Tâm.
Ếch đại diện cho bi kịch của cuộc sống, sự ám ảnh của quá khứ, cảm giác đau đớn của hiện tại và sự mơ hồ của tương lai của những người sống ở Cao Mật. Dù hiện đại đã đến, nhưng cái bản tính hoang dại vẫn còn đọng lại.
Theo tin VNQĐ
Ảnh thumbnail (tranhueluong.wordpress.com)
