
Hiện nay, gần như tất cả anh em đều đã chuyển sang sử dụng ổ đĩa SSD cho máy tính cá nhân để trải nghiệm hiệu suất tổng thể tốt hơn rất nhiều so với ổ đĩa cứng HDD cũ, điều này là một điều đáng mừng. Trong số rất nhiều thông tin và chỉ số kỹ thuật của SSD, điều mà anh em thường chú ý nhất là tốc độ đọc ghi, vậy nên quan tâm đến con số nào - tuần tự hay ngẫu nhiên - khi chọn mua ổ cứng thể rắn?
Các nhà sản xuất SSD thường quảng cáo sản phẩm với tốc độ đọc ghi tuần tự - sequential read/write speed - bởi đây là những con số lớn nhất, thu hút nhất, và ngày xưa thường là kết quả thử nghiệm bằng phần mềm ATTO Disk Benchmark. Tất nhiên, đằng sau con số đó là tốc độ đọc ghi ngẫu nhiên (random read/write speed), một con số quan trọng không kém trong việc mang lại trải nghiệm sử dụng tốt hơn. Thông thường, hiệu năng ngẫu nhiên thường bị ít chú ý, có lẽ vì giá trị số của nó thường nhỏ hơn so với tuần tự, và không nhiều người dùng thực sự để ý đến nó.
Tốc độ đọc/gghi tuần tự cho thấy hiệu suất truyền tải dữ liệu của ổ đĩa khi người dùng thực hiện đọc/gghi các tập tin có dung lượng lớn. Nếu bạn thường xuyên ghi hoặc truy cập các tập tin lớn như sao chép bộ cài game, xem video 4K lưu cục bộ... tốc độ đọc/gghi tuần tự sẽ phát huy tác dụng, và tốc độ càng cao thì thời gian tải càng nhanh. Ngược lại, tốc độ đọc/gghi ngẫu nhiên cho biết hiệu suất truyền tải dữ liệu của các tập tin dung lượng nhỏ đến rất nhỏ, và điều bất ngờ là nó có ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm sử dụng hàng ngày. Để ví dụ, khi cài đặt Windows, quá trình sao chép rất nhiều tập tin nhỏ, và tốc độ ghi ngẫu nhiên càng cao thì thời gian cài đặt càng giảm. Mỗi khi bạn bắt đầu làm việc, quá trình khởi động Windows cũng bao gồm nhiều tập tin nhỏ được đọc và nạp vào bộ nhớ, và tốc độ đọc ngẫu nhiên càng cao thì khởi động càng nhanh. Điều này cũng đúng cho hầu hết các phần mềm và trò chơi.
IOPS cũng là một chỉ số quan trọng nói về khả năng truyền tải của SSD, viết tắt của Input/Output Operations per Second - đo lường hiệu suất lưu trữ. Nếu ổ cứng cơ truyền thống thường đạt dưới 100 IOPS, thì SSD hiện đại có IOPS 4K từ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn IOPS. Như kết quả thử nghiệm của mẫu SSD WD_BLACK SN850X 1 TB của tôi, IOPS 4K đo bằng ATTO Disk Benchmark đạt khoảng 159,000 đọc và 187,000 ghi, tương ứng với tốc độ đọc/gghi file 4K là hơn 600 MBps và hơn 700 MBps.
Kết quả thử nghiệm của WD_BLACK SN850X
Kết quả thử nghiệm cho Samsung 960 Pro 1 TB
Kết quả thử nghiệm cho ADATA SU800
Kết quả thử nghiệm cho Seagate IronWolf 10 TB
Khi xưa, ổ SSD 2.5 inch sử dụng giao tiếp SATA 6 Gbps thường chỉ có tốc độ đọc ngẫu nhiên 4K khoảng 25 - 40 MBps, mang lại trải nghiệm khởi động Windows đáng kinh ngạc so với HDD. Nhưng hiện nay, ổ NVMe PCIe M.2 SSD đã cải thiện hiệu năng đọc 4K ngẫu nhiên lên gấp đôi, gần đạt đến 100 MBps, làm tăng tốc độ khởi động Windows và các phần mềm. Một số kết quả RND4K Q1T1 read mà tôi thử nghiệm như Kingston KC3000 1 TB đạt 88.56 MBps, WD_BLACK SN850X 1 TB đạt 95.56 MBps, và ổ PCIe 5.0 SSTC-PHI-E262TB đạt 84.50 MBps.
Nói chung, nếu bạn thường xuyên làm việc với các tập tin lớn như sao chép video, tốc độ đọc ghi tuần tự sẽ quan trọng. Nhưng nếu bạn sử dụng máy tính thông thường và muốn trải nghiệm mượt mà, hiệu năng đọc ghi ngẫu nhiên 4K sẽ quyết định. Đối với tốc độ đọc/ghi tuần tự, bạn có thể dễ dàng tham khảo từ quảng cáo của nhà sản xuất, nhưng với tốc độ đọc/ghi ngẫu nhiên, bạn thường chỉ có thể biết thông qua các bài đánh giá chia sẻ từ người dùng.