Buzz
Cách mà Hollywood miêu tả những công cụ của gián điệp trong loạt phim 007 thực sự là một trải nghiệm thú vị. Có thể kể đến một số ví dụ như việc giấu máy ghi âm trong chiếc Seiko 0674 trong tập The Spy Who Loved Me, biến viền bezel Rolex Submariner thành cưa máy trong Live and Let Die, hoặc đơn giản là một quả bom giấu trong chiếc Seiko M354 trong Moonraker, và gần đây nhất là trong Omega Seamaster 300 trong Spectre…
Trong thực tế, công việc của một gián điệp không phải lúc nào cũng căng thẳng và đầy hứng thú như trong phim. 90% thời gian, những điệp viên thực hiện nhiệm vụ chỉ làm một việc, đó là thu thập thông tin. Quá trình này bao gồm việc theo dõi, ghi âm, và quay video để gửi về cho tổ chức.Tự nhiên, kể từ sau cuộc chiến thứ Hai, cuộc đua công nghệ đã mở ra cơ hội tạo ra những sản phẩm hiện đại nhất thời điểm đó, phục vụ cho cả việc thu thập thông tin bí mật và phản gián. Ngoài việc tranh đua trí tuệ, các thiết bị 'cao cấp' của thời đại ấy cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc thu thập thông tin cho cả KGB và CIA.
Bây giờ, bạn có thể truy cập trang Bảo tàng Điệp viên, bạn sẽ thấy không ít các biện pháp mà cả người Nga và người Mỹ đã chọn để giấu thông tin, từ các cuộn phim siêu nhỏ được giấu trong xác chuột giả, đế giày với thiết bị phát sóng tích hợp, cho đến cả súng với hình dạng thỏi son môi của KGB, camera được thiết kế dưới dạng cây bút máy, đồng xu trống, hoặc bộ công cụ cắt gọt và phá khóa đủ nhỏ để... ẩn trong hậu môn của CIA...
Tuy nhiên, có lẽ nổi tiếng nhất vẫn là tấm gỗ khắc Quốc huy Hoa Kỳ, mà Xô Viết đã tặng cho Đại sứ Mỹ tại Liên Xô W. Averell Harriman vào năm 1945. Không ai biết rằng bên trong tấm gỗ quốc huy này có một khoang nhỏ để đặt thiết bị thu âm, cho phép KGB nghe lén những gì diễn ra bên trong Đại sứ quán Mỹ trong hàng năm. Cho đến năm 1951, khi tình báo Anh vô tình nghe được các cuộc trò chuyện của người Mỹ trên kênh phát sóng mở của không quân Liên Xô, vụ việc mới bị phát hiện.Đồng hồ cũng không ngoại lệ. Thời kỳ đồng hồ đeo tay là một vật dụng mà mọi người sử dụng hàng ngày, nó là một khung cảnh lý tưởng để ẩn những thiết bị thu âm hoặc quay video, phục vụ cho nhiệm vụ của các điệp viên.Camera Đồng Hồ Steineck ABC
Chiếc máy ảnh có hình dạng giống chiếc đồng hồ đeo tay (mặc dù trông rất nặng nề và rõ ràng) này được Steineck Kamerawerke sản xuất và bán từ năm 1948 đến năm 1951. Được sáng chế bởi tiến sĩ người Thụy Sĩ, Rudolph Steineck, chiếc 'đồng hồ' này thực tế không có bất kỳ bộ phận hiển thị giờ nào. Case toàn bộ có kích thước 42.5mm chiều dài, 35mm bề ngang này được trang bị ống kính 12.5mm f/2.5, tốc độ màn trập 1/125 giây, và có hai chế độ mở khẩu để chụp ảnh ở điều kiện ánh sáng yếu và đủ sáng.
Do kích thước bị hạn chế, 'đĩa phim' xoay trong Steinick ABC chỉ có đường kính 24mm, đủ chụp 8 tấm ảnh, mỗi tấm phim có kích thước 5.5mm. Với kích thước nhỏ như vậy, độ chính xác của đĩa xoay phim phải đảm bảo cao, sai số cho phép chỉ ở mức +/-0.25mm khi lắp phim. Để đạt được điều này, ở phía sau của đồng hồ và vỏ thép, có hai chấm màu xanh lá cây và đỏ. Bằng cách đặt nắp máy ảnh sao cho hai chấm xanh lá thẳng hàng, sau đó xoay theo chiều kim đồng hồ để hai chấm đỏ thẳng hàng.
Thực tế, không cần sản xuất phim riêng cho chiếc 'đồng hồ' này, vì đã có lỗ dập sẵn để cắt phim 35mm, kích thước phổ biến thời điểm đó là 8mm.
Khi nhấn nút chụp, đĩa chứa phim sẽ xoay 45 độ để đến tấm phim mới, và khi đã chụp xong 8 tấm ảnh, đĩa xoay sẽ dừng lại, nút chụp cũng không thể nhấn thêm được nữa. Gần ống kính có một dấu chấm, khi đã chụp hết 8 tấm, dấu chấm này sẽ chuyển sang màu đỏ để thông báo là đã hết phim.
Trên thực tế, chiếc máy ảnh đeo tay này chỉ được bán từ năm 1948 đến năm 1951, vì nó quá dễ nhận biết, không đáp ứng được yêu cầu của các điệp viên. May mắn là khi chụp, điệp viên không cần phải tháo chiếc đồng hồ này ra, chỉ cần đeo nó trên tay và thực hiện các cử động tự nhiên, rồi nhìn xuống gương rangefinder ngay trên ống kính để lấy nét.Chronograph Protona
Internet là một nguồn thông tin tuyệt vời vì mọi dữ liệu đều được lưu trữ một cách phong phú, đa dạng và đầy đủ về mọi chủ đề và nguồn gốc. Tuy nhiên, việc tìm kiếm thông tin trên internet cũng khá mệt mỏi, đặc biệt là đối với những chủ đề lịch sử, cần phải dựa vào các thông tin bí mật hoặc đã bị mất trong quá trình lưu trữ và số hóa. Thông tin về chiếc đồng hồ Chronograph của Protona và Hanhart là một ví dụ điển hình. Không thể tìm thấy thông tin chính xác về thời điểm ra mắt của chiếc đồng hồ ghi âm Protona Watch Spy Recording Device, chỉ có thông tin về thiết bị đi kèm với chiếc đồng hồ đeo tay này.Năm 1951, Monske & Co GmbH của Tây Đức tạo ra một thiết bị ghi âm nhỏ gọn mang tên Mi-51, sau này được thương mại hóa với tên gọi là Minifon. Tuy nhiên, từ ban đầu, Mi-51 được phát triển để phục vụ nhu cầu tình báo và phản gián. Cấu trúc hoàn chỉnh của hệ thống Mi-51 như sau:
Bọc xanh lá là nơi để đặt băng từ để ghi âm, cùng với 4 microphone khác nhau và 1 cặp tai nghe để phát lại các đoạn băng đã ghi âm. Đáng chú ý nhất là một trong 4 microphone đi kèm với Minifon Mi-51, có hình dạng giống một chiếc đồng hồ đeo tay, với case thép có đường kính 41mm và mặt số chronograph. Giống như chiếc camera Steineck ABC, chiếc đồng hồ này chỉ có mặt số mà không có chức năng hiển thị giờ, vì toàn bộ không gian bên trong lớp vỏ đã được sử dụng để đặt microphone ghi âm. Trong bộ này cũng có một microphone đủ nhỏ để giấu phía sau cổ áo vest.Khả năng của Mi-51 là không có hệ thống nào khác có thể so sánh được trong thời gian đó. Nó có thể ghi âm liên tục trong 2 tiếng rưỡi. Các phiên bản sau này thậm chí còn có khả năng ghi âm trong 5 giờ. Và vì sử dụng các công nghệ tiên tiến nhất của thời điểm đó, Mi-51 không hề rẻ. Vào giữa những năm 1950, giá của nó là 350 Deutsche Marks, tương đương với khoảng 1.700 USD ngày nay sau khi tính theo tỷ lệ lạm phát.
Microphone sẽ kết nối với bộ ghi âm chạy bằng pin, đủ nhỏ để giấu trong người, sau đó đeo đồng hồ lên cổ tay, nối dây để ghi lại các cuộc trò chuyện. Tay áo sẽ giúp che dây truyền tín hiệu âm thanh về máy ghi âm. Do độ nhạy cao của microphone Mi-51, các mật vụ được khuyến cáo không để đồng hồ và microphone chạm vào gấu tay áo, vì điều này sẽ làm tăng nhiễu âm, làm mất rõ tiếng nói.
Có lẽ câu chuyện nổi tiếng nhất về chiếc 'đồng hồ ghi âm' này liên quan đến điệp viên Martha Peterson của CIA, làm việc ngay tại trung tâm Moscow. Câu chuyện này được đăng trên trang Worn & Wound vào năm 2017. Vào tháng 7 năm 1977, Peterson thực hiện nhiệm vụ giám sát để bảo vệ nguồn tin của mình, đồng thời phải trốn tránh sự truy đuổi của KGB. Nhiệm vụ này có tên mã là Operation TRIGON, dựa trên mật danh của điệp viên Aleksandr Ogorodnik, một viên chức ngoại giao của Liên Xô tại Bogota, Colombia. Ogorodnik được tiếp cận thông tin mật liên quan đến chiến lược ngoại giao của Liên Xô ở khu vực Mỹ Latin, và sau đó là Bộ Ngoại giao của Liên Xô, khi làm việc ở Moscow. Trong cùng năm 1977, Ogorodnik bị bắt và tự sát bằng cyanide để tránh sự tra khảo.Một đêm, khi Peterson đến để nhận thông tin mà mật vụ đã để lại trước đó, bà bị tấn công bởi 3 mật vụ KGB. Tình huống trở nên như trong phim hành động khi Peterson, một võ sĩ đai xanh Taekwondo, đấu lại và làm bị thương một trong ba mật vụ, nhưng cuối cùng vẫn bị bắt. Khi đưa về trụ sở của KGB tại tòa nhà Lubyanka, Peterson mang trên tay chiếc đồng hồ ghi âm. Sau một ngày tra khảo tại Lubyanka, bà Peterson bị trục xuất về Mỹ. Bà làm việc cho CIA cho đến khi nghỉ hưu vào năm 2003.
Thật đáng tiếc cho Protona. Năm 1961, họ gặp khó khăn trong kinh doanh và năm 1962, công ty đã bị Telefunken - một tên lớn trong ngành điện tử tiêu dùng của Đức thời điểm đó - mua lại. Sau đó, vào năm 1967, hoạt động sản xuất máy ghi âm và kinh doanh của Protona hoàn toàn dừng lại. Tuy nhiên, dù vậy, bộ thiết bị ghi âm Mi-51 vẫn được các điệp viên tin dùng, bao gồm cả những người của HVA ở Đông Đức, BND của Tây Đức và thậm chí cả CIA và KGB.Seiko với camera Tropel T100
Giới tình báo phương Tây hiện đang gọi Tropel T100 và T50 là 'vũ khí giúp chiến thắng cuộc chiến lạnh.'
Kích thước vô cùng nhỏ gọn của T100 cho phép che giấu nó vào bất kỳ đồ vật hàng ngày nào: bút, bật lửa, thỏi son... Và vào thập kỷ 1970, các sỹ quan kỹ thuật thuộc OTS (Văn phòng Dịch vụ Kỹ thuật), còn được gọi là Q-Branch trong thế giới thực, đã quyết định tích hợp T100 vào chiếc đồng hồ điện tử của Seiko. Cuối cùng, chiếc đồng hồ này cũng được trang bị khả năng hiển thị giờ.Có một 'bí mật' từng được nói rằng, để xác định một người có phải là gián điệp hay không, chỉ cần hỏi giờ là biết. Nếu họ không trả lời được, thì có nghĩa là chiếc đồng hồ họ đang đeo có thể là thiết bị theo dõi, bởi vì vào thời điểm đó, công nghệ chưa đủ tiến bộ để thu nhỏ các thiết bị điện tử như máy chụp hình hoặc microphone vào trong một chiếc đồng hồ nhỏ gọn. Nhưng với máy đồng hồ điện tử, chạy bằng máy quartz của Nhật Bản, điều này đã trở nên khả thi.
Với đồng hồ điện tử, chỉ cần một phần rất nhỏ của bề mặt để hiển thị thời gian dưới dạng số trên màn hình LCD, do đó vẫn còn rất nhiều không gian để che giấu ống kính và hệ thống màn trập của máy ảnh.Theo sử gia ngành tình báo Keith Milton, camera ẩn bên trong chiếc đồng hồ Seiko có thể lưu trữ dải phim cỡ nhỏ chỉ 38cm, đủ để chụp 100 bức ảnh chất lượng cao. Tuy không có tính năng lấy nét, điều này không cản trở việc điều chỉnh khoảng cách từ ống kính đến tài liệu cần chụp, với khoảng cách chính xác là 28cm, vừa đảm bảo rõ nét vừa không bỏ sót chi tiết nào. Một hướng dẫn đơn giản được cung cấp: khoảng cách 28cm 'tương đương với chiều dài từ khuỷu tay đến bàn tay của một người trưởng thành.'
Tropel T100 hoạt động với màn trập êm ái đến mức có thể sử dụng để chụp tài liệu ngay cả trong văn phòng của KGB, mà không làm một sĩ quan nào trong phòng cảm thấy bất ngờ.Việc che giấu Tropel T100 vào các vật phẩm hàng ngày như đồng hồ hay bút máy đã là một thành tựu đáng kinh ngạc, nhưng việc sản xuất một chiếc máy ảnh cỡ nhỏ như vậy cũng là một thành tựu của thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Toàn bộ cấu trúc bên trong máy, từ hệ thống giữ phim đến cơ cấu trục xoay để chuyển phim sau mỗi lần chụp, cũng như ống kính và màn trập, đều được xem xét và phát triển một cách tỉ mỉ. Theo Robert Wallace và Keith Milton trong cuốn sách Spytech, bí mật về công nghệ gián điệp của CIA, 'việc lắp ráp máy ảnh T100 giống như việc sản xuất đồng hồ. Công ty đã tự tạo ra các linh kiện và phụ tùng của máy ảnh dưới kính lúp và đèn halo được đặt trên đầu.'
Các máy ảnh Tropel T100 được ẩn trong những đồ vật hàng ngày thông thường, chỉ dành cho các điệp viên và nhân viên tình báo hoạt động sâu trong lòng địch, sống ở những vùng đất cực kỳ nhạy cảm. Thậm chí, CIA còn mua các đồng hồ từ Liên Xô, sau đó vận chuyển về Mỹ để chế tạo lại bên trong trước khi gửi trở lại. Điều này giúp các điệp viên tránh được sự nghi ngờ về nguồn gốc của đồng hồ và việc tiêu tiền mua hàng ngoại nhập.Tổng kết
