
Trong suốt gần một thế kỷ, các nhà tâm lý học trên khắp thế giới đã tham gia vào cuộc tranh luận sôi nổi xoay quanh câu hỏi: liệu số phận của chúng ta có thể coi là đã được định sẵn từ khi chúng ta sinh ra không? Có tồn tại khái niệm về tài năng bẩm sinh hay không
Vâng, câu trả lời là có. Chỉ có một số ít vận động viên, hoặc một số ít nhà văn, doanh nhân mới đạt được đến đỉnh cao của họ. Tuy nhiên, khi các nhà nghiên cứu đi sâu vào cuộc sống của những người được coi là “bẩm sinh” tài năng, họ nhận ra vai trò của sự chuẩn bị cẩn thận và không ngừng nỗ lực.
Đầu những năm 1990, trong một cuộc tranh luận về tài năng, nhà tâm lý học Anders Ericsson và đồng nghiệp đã tiến hành một nghiên cứu. Họ đã đến một học viện Âm nhạc để thực hiện nghiên cứu. Nhờ sự hỗ trợ của các giáo sư ở đó, ông đã liên lạc được với các cựu sinh viên tại học viện, và chia thành ba nhóm:
(1) nghệ sĩ solo hàng đầu thế giới
(2) nhóm nghệ sĩ được đánh giá là “tốt”
(3) các sinh viên không có đam mê thực sự và sau này trở thành giáo viên nhạc cụ trong hệ trường công.
Ngạc nhiên thay, khi Ericsson gặp họ, đặt câu hỏi và tổng hợp dữ liệu, một mẫu hình nổi bật: những người chơi nhạc không chuyên, giáo viên chỉ luyện tập ít hơn 3 giờ mỗi tuần trong thời thơ ấu, cho đến khi họ đạt đến tuổi 20, chỉ có khoảng 2,000 giờ luyện tập.
Ở phía ngược lại, thời gian luyện tập của nghệ sĩ chuyên nghiệp vượt xa, trước khi đến tuổi 20, họ đã tích lũy trung bình 10,000 giờ luyện tập. Điều đặc biệt trong nghiên cứu của Ericsson, là ông và đồng nghiệp không tìm thấy bất kỳ “thiên tài bẩm sinh” nào luyện tập ít hơn đồng trang lứa (!) hoặc ngược lại, không tìm thấy bất kỳ “kẻ cần cù” nào – những người làm việc chăm chỉ hơn tất cả, nhưng lại không có đủ điều kiện để trở thành những người giỏi nhất.
Những người đứng đầu không chỉ làm việc chăm chỉ hơn, họ làm việc chăm chỉ hơn rất nhiều so với người khác – họ làm việc chăm chỉ rất, rất, rất nhiều! Ý tưởng quan trọng là: để hoàn thiện một nhiệm vụ phức tạp, cần một mức luyện tập tối thiểu, đã được chứng minh qua nghiên cứu về tài năng chuyên môn trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Thực tế, các nhà nghiên cứu tin rằng để thực sự thành thạo: cần phải dành 10,000 giờ!
Một ví dụ thực tế là Buffett, người được coi là thông minh nhất và có tư duy tài chính thiên bẩm, thực tế bắt đầu kiếm được 1 triệu USD đầu tiên khi ông 30 tuổi, gần 20 năm sau khi ông mua cổ phiếu đầu tiên vào năm 11 tuổi. Trong 20 năm đó, Buffet làm việc chăm chỉ: ông đọc báo cáo tài chính hằng ngày, tìm hiểu sâu về đầu tư giá trị. Ông tìm cách gặp ban lãnh đạo, thăm trụ sở công ty, trò chuyện với các chuyên gia, đọc sách, đọc tạp chí chuyên ngành, đọc tin tức kinh tế lịch sử, đến mức Munger (đối tác lâu năm của Buffet) đã gọi ông là “máy học” (a learning machine). Tuy nhiên, rõ ràng Buffett cũng gặp may mắn: tốt nghiệp Wharton, được bố mẹ khuyến khích đầu tư từ rất sớm và được học triết lý đầu tư giá trị từ Benjamin Graham ngay từ khi còn ở trường đại học.
Vì vậy, Malcolm Gladwell - tác giả của cuốn sách Những kẻ xuất chúng, đưa ra quan điểm cuối cùng về 'cơ hội phụ trội' trong cuộc đời. Đó là câu chuyện về những người được trao cơ hội vàng để làm việc chăm chỉ thực sự và họ đã nắm bắt được cơ hội đó, thường là khi họ trưởng thành đủ để xã hội công nhận nỗ lực của họ!
Trích từ cuốn sách Những kẻ xuất chúng, của Malcolm Gladwell
