Buzz
Steve Jobs đã trò chuyện với Roy Disney (cháu gọi Walt Disney bằng chú) qua điện thoại sau khi Đi tìm Nemo nhận được 4 đề cử Oscar vào đầu năm 2004 và phá vỡ mọi kỷ lục của phim hoạt hình? Câu chuyện không đơn giản chỉ là một cuộc điện thoại chúc mừng thành công, vì ngay khi bộ phim trở thành huyền thoại mới của nhân loại, thì liên minh tạo ra nó, Disney - Pixar, đã sụp đổ. Bí mật của sự sụp đổ ấy được tiết lộ trong cuốn sách Cuộc chiến Disney, với lời thừa nhận của Steve Jobs: “Tôi không thể nào ký hợp đồng với Disney nếu Michael Eisner vẫn còn ở đó.”
Michael Eisner, người đã cứu Disney thoát khỏi thảm cảnh bị chia thành từng phần để bán, cuối cùng là ai mà khiến cho Jobs phải gay gắt đến như vậy?
Eisner đảm nhận quản lý Disney khi công ty đối mặt với nhiều thách thức nhất, sản xuất các bộ phim có chi phí cao gấp đôi so với các đối thủ, và cổ phiếu bị các nhà đầu tư lớn chi phối thâu tóm, đặt Disney vào tình trạng đổi chủ. Eisner, từng thành công với Paramount về cả nghệ thuật và thương mại thông qua chiến lược chỉ làm những bộ phim tốt với ngân sách thấp, trở thành ứng cử viên lý tưởng để phục hồi Disney. Thật vậy, trong 20 năm của Eisner từ 1984 đến 2005, Disney đã mở rộng thư viện phim từ 158 lên 900 phim, tăng giá trị doanh nghiệp lên 32 lần đến 69 tỷ đô năm 2005, và tăng giá cổ phiếu từ 1,33 đô lên 28,25 đô.
Tuy nhiên, Eisner chưa bao giờ được sự đồng thuận của đồng nghiệp. Ông mời Jerrey Katzenberg về Disney, Katzenberg đã đưa xưởng hoạt hình Disney từ việc đối mặt với nguy cơ phá sản đến sản xuất những bộ phim kinh điển như Nàng tiên cá và Người đẹp và quái vật, nhưng cũng làm đổ vỡ mối quan hệ với Eisner. Xung đột giữa hai người leo thang khi Eisner không thực hiện lời hứa để Katzenberg giữ chức vụ giám đốc điều hành và muốn tự kiểm soát, gây ra tin đồn và hoài nghi từ cả hai phía. Mối quan hệ 19 năm của họ cuối cùng kết thúc trước sự kết thúc của Ariel và người yêu mới quen của cô.
Steve Jobs của Pixar có mối quan hệ tốt với các nhà quản lý Disney, trừ Eisner. Ông đã phàn nàn với Roy Disney về Eisner, nói rằng “Ông ta thay đổi ý kiến từng ngày, từng giờ, từng phút.” Điều này đã làm cho mối quan hệ giữa Jobs và Roy trở nên mạnh mẽ hơn, vì Roy, người mà Eisner đã thuyết phục khi mới gia nhập Disney, cũng có những bất đồng với Eisner.
Vấn đề là Eisner chưa bao giờ coi Pixar là đối tác xứng đáng. Ông coi mối quan hệ giữa Disney và Pixar như thời điểm bắt đầu vào năm 1991, khi Pixar chưa có danh tiếng nào so với Disney và thỏa thuận chỉ là Pixar sẽ nhận một khoản tiền cố định để sản xuất phim cho Disney phân phối. Dù Pixar đã thành công sau khi Đồ chơi ra mắt (1995), có thể chia sẻ lợi nhuận với Disney trong tương lai, Eisner vẫn khó chịu với Pixar và sự công nhận từ truyền thông. Buổi chiếu thử thứ hai của Đi tìm Nemo làm ông thất vọng, và ông không hài lòng với bộ phim sau khi ra mắt.
Eisner mắc phải sai lầm trong việc quản lý mối quan hệ với Pixar, một lỗi lặp lại trong mọi mối quan hệ của ông. Các đồng nghiệp và đối tác của Eisner không cảm thấy được tôn trọng. Roy Disney cho rằng Eisner “tự tin và giữ quyền lực như một kẻ quản trí.” Trong một công ty như Disney, nơi mà hình ảnh của một người cụ thể, Walt Disney, gắn liền với công ty, không ngạc nhiên khi người đứng đầu cho rằng mình có thể thể hiện màu sắc cá nhân trong việc điều hành. Tuy nhiên, Eisner đã làm điều đó bằng cách áp đặt ý kiến của mình lên tất cả đồng nghiệp, kể cả những người mang họ Disney.
Eisner đã biến bản thân thành một kẻ độc tài mà không nhận ra rằng cũng có những giới hạn mà kẻ độc tài cần phải tuân theo. Mất đi sự ủng hộ từ các thành viên chính trong đội ngũ lãnh đạo là một bước tự sát.
Người tiền nhiệm Ron Miller, mặc dù không phải là một kẻ độc tài như Michael Eisner, cũng đã trải qua một cuộc rời bỏ không dễ dàng. Sau thành công của Splash, một bộ phim gây tranh cãi dành cho người lớn, Roy Disney đã từ chức khỏi hội đồng quản trị. Tuy nhiên, sau đó phần sở hữu của Roy đã tăng lên, khiến ông trở lại với sự ủng hộ của hội đồng quản trị. Họ đã yêu cầu thay đổi ban giám đốc để tránh sự thôn tính, và Miller đã từ chức.
Sai lầm của Eisner là khiến Roy Disney rời bỏ công ty. Nhưng chỉ trong vài tháng, Roy đã chiến thắng trong chiến dịch Cứu lấy Disney, và hội đồng quản trị đã thay đổi lãnh đạo. Eisner rời bỏ Disney vào cuối tháng 9/2005. Vào tháng 1/2006, Disney dưới sự điều hành của Robert Iger đã mua lại Pixar thành công.
Roy Disney coi việc Eisner rời bỏ như một sự giải phóng, giống như cảnh trong Phù thuỷ xứ Oz khi Munchkins được giải phóng khỏi mụ phù thuỷ độc ác và reo mừng, ‘Tính tang, mụ phù thuỷ tiêu đời rồi.’ Roy nhìn thấy Eisner như một mụ phù thuỷ trong thế giới Disney. Roy không tự cho mình là Walt, nhưng với chữ Disney trong tên, ông nghiễm nhiên nghĩ mình phải là người thừa hưởng di sản của Walt. Những ai chen vào giữa ông và quyền lực Disney sẽ bị loại bỏ.
Thanh Huệ - Mytour
