Theo những kí ức cuối cùng của tôi, chiếc xe đạp địa hình màu đỏ đẹp lung linh - đẹp nhất trong số những chiếc xe mà tôi từng nhìn thấy trong những ngày cuối cùng của thập kỷ 90.
Gần đây, giá xăng có xu hướng tăng và đạt đến mức cao mới liên tục, khiến số tiền phải chi cho xăng mỗi tháng cũng tăng theo. Cách đây mấy ngày, tôi nghe mọi người đang thảo luận về trường hợp của một người đàn ông đã chuyển sang đi làm bằng xe đạp từ 4 năm trước, kết hợp với kết quả kiểm tra sức khỏe định kỳ của tôi chỉ ra tình trạng 'tăng cân, béo phì, mỡ máu' đã đến mức 'đáng lo ngại', vì thế tôi đã quyết định mua một chiếc xe đạp cho mình để sử dụng như một phương tiện đi lại.

Đi làm bằng xe đạp
Tôi hy vọng việc mua xe sẽ như một phát đạn bắn trúng nhiều mục tiêu: giảm tiêu hao xăng, giảm cân và nâng cao sức khỏe.
Kỷ niệm tuổi thơ…
Khoảnh khắc tôi khao khát sở hữu một chiếc xe đạp gần nhất có lẽ đã là khoảng 25 năm trước. Năm 1997, vào mùa hè, hầu hết mọi đứa trẻ đều mê mẩn trò chơi 'ghép xe trúng thưởng' do Coca-Cola tổ chức.
Luật chơi rất đơn giản để mọi người đều có thể tham gia: dưới lớp lót cao su trắng của mỗi nắp chai Coca-Cola có hình ảnh các bộ phận của xe đạp như ghi đông, lốp xe, chắn bùn,... Chỉ cần sưu tầm và ghép đầy đủ thành hình một chiếc xe, bạn sẽ trúng giải là một chiếc xe đạp thực sự.

Những bộ phận của xe đạp dưới nắp chai Coca-Cola trong chiến dịch dùng xe đạp làm phần thưởng để 'kích cầu'
Theo nhớ của tôi, đó là chiếc xe đạp địa hình màu đỏ tuyệt đẹp - đẹp nhất trong số những chiếc xe mà mắt trẻ con từng nhìn thấy vào cuối thập niên 90 của thế kỷ trước. Hình ảnh chiếc xe đạp đỏ xuất hiện khắp mọi nơi: trên TV trong quảng cáo giữa giờ chiếu hoạt hình hoặc phim dành cho trẻ em, trên các tờ rơi sặc sỡ màu sắc tại các cửa hàng tạp hóa... và thậm chí cả trong những giấc mơ của chúng tôi.

Chiếc xe đạp địa hình trong chiến dịch quảng cáo - khuyến mãi 'đổi nắp chai lấy xe đạp' của Coca-Cola trưng bày trước một cửa hàng ở Hà Nội. Hình ảnh chụp ngày 06/5/1997 của tác giả Hoàng Đình Nam.
Có lẽ ai cũng mong muốn có một món quà đẹp như vậy, và điều mà chúng tôi mong chờ nhất khi đi ăn cỗ là được tranh nhau mở nắp các chai Coca-Cola chỉ để xem bên dưới in hình gì. Những đứa trẻ nào chăm chỉ nhất trong việc 'nhặt' chai thường sẽ có được hầu hết các bộ phận của chiếc xe, trừ một chi tiết duy nhất là yên xe.
Hồi đó, tôi cũng như bao đứa trẻ khác vẫn say mê, miệt mài trong việc sưu tầm nắp chai - thậm chí lục cả thùng rác. Sau này, chiến dịch này bị báo chí chỉ trích vì làm người lớn tốn tiền và trẻ em tốn thời gian để tìm kiếm đủ bộ nắp chai, bởi nắp 'số 4' hình yên xe trở thành 'truyền thuyết đô thị' vì gần như không ai tìm thấy.

Một chiếc xe đạp trong chiến dịch quảng cáo của Coca-Cola được bán đấu giá với giá gần 200 euro
Phải đến khi trưởng thành thì tôi mới hiểu rằng đây là một chiêu trò marketing tuyệt vời của Coca-Cola. Nó tạo ra cảm giác 'gần thành công', luôn chỉ còn một chút nữa là đến đích và cần nỗ lực thêm chút nữa là sẽ thành công! Chính điều này đã giúp Coca-Cola trở thành đồ uống phổ biến nhất trong số trẻ con thời đó, thay thế cho mọi loại nước ngọt và đồ ăn nhẹ khác.
Sau khi chiến dịch quảng cáo kết thúc mà vẫn chưa tìm được nắp chai hình yên xe, tôi đã năn nỉ bố mẹ mua cho tôi một chiếc xe đạp giống như vậy. Lúc đó tôi không biết gia đình mình không phải là gia đình giàu có, vẫn cứ đòi hỏi và khóc lóc khiến bố mẹ phải khổ sở. Bây giờ nghĩ lại, đôi khi vẫn cảm thấy xấu hổ!
… đến mua xe ngày nay
Sau hơn 20 năm không cầm lái xe đạp, tôi cảm thấy hoàn toàn lạ lẫm khi muốn mua một chiếc mới. Trong ký ức của tôi, vào thời điểm trước đây, muốn mua xe đạp thì chỉ có thể chọn lựa giữa xe đạp Thống Nhất (tại ngã tư Thái Hà - Chùa Bộc - Tây Sơn) hoặc 'xe Tàu', nhưng bây giờ có vô số thương hiệu như Giant, Galaxy, Avibus, TrinX, Vinabike,... với giá từ vài trăm ngàn đến cả chục triệu, thậm chí trăm triệu! Mỗi dòng xe của các hãng lại có nhiều tùy chọn về cấu hình: loại bánh đề, loại phanh, chất liệu khung, màu sắc,... nên có nhiều phân khúc giá khác nhau.

Tôi không rành về việc này, cảm thấy 'bối rối' khi muốn chọn một chiếc xe đạp phù hợp với túi tiền vì có quá nhiều thông tin. Thực sự, tôi nghĩ rằng mua một chiếc xe máy ngày nay còn đơn giản và ít cần suy nghĩ hơn là mua một chiếc xe đạp.

Sau một tuần nghiên cứu, dựa trên kiến thức học từ YouTube, tôi đã chọn được một mẫu xe phù hợp. Tới cửa hàng bán xe, tôi lại tiếp tục sốc lần thứ hai khi nhìn thấy: Trong căn nhà tại khu tập thể trên đường Võ Thị Sáu đầy xe đạp đủ loại, đủ màu sắc và thương hiệu.

Cửa hàng này do một cặp vợ chồng trẻ quản lý và mọi không gian đều được sử dụng để treo xe, thậm chí lối đi giữa các phòng cũng được gắn khung sắt và treo xe đạp lên. Trừ phòng vệ sinh, tôi thấy mọi nơi đều có xe đạp - kể cả phòng ngủ.

Trong hơn 2 tiếng ngắm xe, chờ anh chủ lắp xe cho khách, tôi đã đếm được gần chục người đến mua xe. Có người để đi làm, có người muốn dùng để tập thể dục, có người mua xe cho con... Nhiều mẫu xe trông qua thì có vẻ 'bình thường', nhưng hỏi giá mới biết là hàng chục triệu - dù là xe mới hoặc đã qua sử dụng.

Về mẫu mã, công nghệ thì đa dạng không kể xong nhưng thực sự là đứng trước một rừng lựa chọn như vậy mà tôi không cảm nhận được cái 'sướng', cũng không thấy con tim rộn ràng, thổn thức, và càng không tìm lại được cảm giác khao khát như với chiếc xe đạp của Coca-Cola.

Tâm trạng của tôi giống như tác giả câu chuyện 'Tôi đã tiêu 10K như thế nào' mà các bạn Vozer chắc cũng quen thuộc. Có những thứ mà nhiều tiền cũng không mua lại được, đúng không các bạn!
