Buzz
Một nghiên cứu mới đã chỉ ra rằng sự tiến hóa của rễ cây đã góp phần vào cuộc tuyệt chủng hàng trăm triệu năm trước trên Trái đất.
Giáo sư Gabriel Filippelli từ Đại học Indiana (Mỹ) đã công bố nghiên cứu trên tạp chí khoa học GSA Bulletin, nhấn mạnh vai trò của sự tiến hóa của rễ cây trong cuộc tuyệt chủng trên Trái đất.
Theo trang IFLScience, nhóm nghiên cứu đã tìm kiếm nguyên nhân gây ra sự suy giảm dân số ở nhiều nơi trong kỷ Devon, khoảng 419 - 358 triệu năm trước.
Trong giai đoạn này, các loài thực vật đầu tiên bắt đầu xuất hiện trên cạn, đồng thời, một loạt sự kiện tuyệt chủng ở biển đã tiêu diệt gần 70% sinh vật dưới nước.
Nghiên cứu trước đây đã cho thấy rằng sự xuất hiện của các loài thực vật đầu tiên đã gây ra sự giảm đáng kể trong nồng độ phốt pho trên mặt đất của Á - Âu.
Điều này đã dẫn đến giả thuyết ban đầu: hệ thống rễ cây có thể đã xâm nhập sâu vào lòng đất và ẩm thấp sông ngòi. Ở đó, chúng phát hành phốt pho vào sông, hồ, đại dương, gây ảnh hưởng lớn đến hệ sinh thái biển.
Tác giả nghiên cứu Gabriel Filippelli giải thích: 'Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy sự tiến hóa của rễ cây có thể đã khiến các đại dương ngày xưa ngập tràn chất dinh dưỡng dư thừa, tạo điều kiện cho sự phát triển mạnh mẽ của tảo.
Sự gia tăng phốt pho dinh dưỡng được gọi là hiện tượng 'phú dưỡng'. Hiện tượng này thường được quan sát thấy ở các hồ và sông khi có lượng phân bón dư thừa hoặc các nguồn dinh dưỡng do con người gây ra làm ô nhiễm nước.
Các chu kỳ nhanh chóng và phát triển mạnh mẽ của tảo này sẽ cạn kiệt hầu hết lượng oxy của các đại dương, dẫn đến sự kiện tuyệt chủng hàng loạt.
Để xác định các hiện tượng phú dưỡng từ thời cổ đại, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra các bản ghi địa chất từ 5 khu vực trầm tích ở các hồ thuộc kỷ Devon trên khắp Greenland và Scotland.
Như dự kiến, kết quả cho thấy có sự suy giảm đáng kể của lượng phốt pho trên cạn ở các thời điểm khác nhau trong suốt kỷ Devon.
Phát hiện mới cho thấy niên đại của những biến động này tương ứng với tuổi của các hóa thạch thực vật gỗ.
Điều này cho thấy sự xuất hiện của những cây có rễ thực sự là nguyên nhân của việc thoát ra chất phốt pho dinh dưỡng sâu vào lòng đất.
Đáng chú ý hơn, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng những thay đổi này thường xuyên trùng khớp với các sự kiện tuyệt chủng hàng loạt.
Nghiên cứu chi tiết cũng cho thấy việc phốt pho thoát vào đại dương diễn ra theo chu kỳ và phù hợp với biến động khí hậu trong khu vực.
Dữ liệu cho thấy sự liên kết rõ ràng giữa sự xuất hiện của các loại cây thân gỗ và việc thoát ra phốt pho đến môi trường.
Cụ thể hơn, trong những thời kỳ ẩm ướt, lượng phốt pho được sản xuất nhiều hơn. Bởi vì điều kiện ẩm ướt tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của thực vật, từ đó dẫn đến việc thoát ra lượng phốt pho lớn hơn.
Trong bình luận về ý nghĩa quan trọng của nghiên cứu này, ông Filippelli giải thích: 'Các hiểu biết mới về những sự kiện tuyệt chủng đáng sợ trong quá khứ của hành tinh có thể là một cảnh báo về những hậu quả của các điều kiện tương tự, mà hiện nay là do hoạt động của con người gây ra'.
