Rượu vang đỏ

Rượu vang đỏ hay còn gọi là vang đỏ hoặc rượu nho đỏ là một loại rượu vang phổ biến được sản xuất từ những giống nho có màu đậm. Vang đỏ thường có màu sắc phong phú, hòa quyện giữa đỏ, đen và tím. Trong quá trình chế biến, vỏ nho được nghiền cùng với thịt nho để tạo ra nước ép, sau đó lên men thành rượu.

Đặc điểm

Loại rượu này được làm từ nhiều giống nho đỏ hoặc đen khác nhau. Vì nước ép từ thịt nho không màu nên màu sắc của rượu phụ thuộc vào màu vỏ nho và thời gian tiếp xúc giữa vỏ nho với nước ép. Rượu đỏ mới thường chứa nhiều tannin, nhưng theo thời gian, tannin sẽ giảm và hòa quyện với các thành phần khác, khiến rượu vang đỏ thường được ủ lâu hơn so với rượu vang trắng. Rượu vang đỏ có thể mang những hương vị đặc trưng như anh đào, nho khô, dâu tây, mâm xôi, phúc bồn tử, lý chua, lý gai, sung, tiêu (trắng và đen), coca, da, bánh mì nướng, khói, cam thảo, café moka, quế, hành tỏi. Các nhà sản xuất thường pha trộn nhiều loại nho để tạo ra hương vị độc đáo.

Một số giống nho dùng để làm rượu vang đỏ như Cabernet Sauvignon, có nguồn gốc từ Bordeaux, với lớp vỏ dày giúp nho chín đạt màu đỏ sẫm. Rượu từ giống nho này thường được ủ lâu trong gỗ sồi để phát triển hương vị tối ưu. Giống nho Merlot, với vỏ mỏng hơn, thường được thu hoạch sớm hơn Cabernet Sauvignon, và quá trình ủ cũng nhanh hơn. Khi chưa chín, Merlot mang hương dâu đen (Black Cherry), còn khi chín sẽ có vị mận ngọt (Sweet Plum). Các giống nho khác như Pinot Noir, Zinfandel, Charbono, Barbera và Carignane cũng góp mặt.

Công dụng

Rượu vang đỏ chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe, giúp ngăn ngừa bệnh tim mạch. Lợi ích này chủ yếu nhờ vào các chất chống oxy hóa có trong vỏ nho. Vỏ nho chứa anthocyanin, một loại chất chống oxy hóa polyphenol. Uống rượu vang đỏ với mức độ hợp lý có thể bảo vệ thị lực nhờ resveratrol, giúp ngăn chặn sự phát triển của mạch máu bất thường trong và ngoài mắt. Resveratrol còn giúp chống lại các tác động tiêu cực của lối sống ít vận động, như công việc ngồi lâu của nhân viên văn phòng hoặc tình trạng không trọng lượng của phi hành gia.

Uống rượu vang đỏ có tác dụng ngăn ngừa ung thư. Việc tiêu thụ rượu vang đỏ đều đặn giúp giảm nguy cơ mắc ung thư vú ở phụ nữ, nhờ vào các hợp chất trong vỏ và hạt nho đỏ, những chất này giúp giảm hormone estrogen và tăng cường hormone testosterone ở phụ nữ mãn kinh. Rượu vang đỏ cũng chứa chất chống béo phì và kết hợp với sữa chua, giúp tiêu hóa tốt và duy trì cân nặng hợp lý. Các polyphenol trong rượu vang đỏ có khả năng ức chế tổng hợp protein liên quan đến bệnh tim mạch, và chúng có tác dụng chống oxy hóa mạnh mẽ, ngăn chặn các gốc tự do gây hại. Polyphenol trong vỏ nho cũng giúp chống lại bệnh tim bằng cách ức chế sản xuất Endothelin-1, một protein gây co mạch và giảm oxy tới tim.

Có khuyến cáo rằng, tiêu thụ rượu vang đỏ một cách điều độ (không quá 25g alcohol etylic mỗi ngày) có thể giảm tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch xuống dưới 40%. Rượu vang đỏ hoạt động theo ba cơ chế chính: chống oxy hóa, giãn mạch và chống huyết khối. Polyphenol trong vỏ nho và hạt nho giúp hấp thu dễ dàng qua ruột non nhờ vào sự hiện diện của ethanol. Nồng độ polyphenol trong rượu vang đỏ cao gấp 3-4 lần so với nước ép nho, nên nó hiệu quả hơn trong việc phòng chống xơ vữa động mạch, ung thư, bệnh do virus, và sa sút trí tuệ.

Chất oligomeric procyanidins, một polyphenol quan trọng có trong rượu vang đỏ truyền thống, đóng vai trò trong việc kéo dài tuổi thọ con người. Rượu vang đỏ từ lâu đã được biết đến là sản phẩm có lợi cho sức khỏe và ngày càng có nhiều chứng minh về tác dụng của oligomeric procyanidin đối với sức khỏe tim mạch. Hơn nữa, resveratrol, một hợp chất tự nhiên trong rượu vang đỏ, có thể hỗ trợ chống lại các bệnh phổi mãn tính và khí thủng. Resveratrol làm giảm hóa chất gây viêm phổi trong phổi của những người hút thuốc và bệnh nhân bị chứng tắc phổi mãn tính bằng cách giảm interleukin 8, một tác nhân gây viêm.

Uống một ly rượu vang đỏ mỗi ngày không chỉ tạo cảm giác ngon miệng mà còn có lợi cho vi khuẩn đường ruột sống ở niêm mạc ruột già. Polyphenol trong rượu vang đỏ ảnh hưởng tích cực đến sự cân bằng vi khuẩn đường ruột, giúp giảm huyết áp, triglyceride và tăng cholesterol HDL (loại cholesterol có lợi). Nghiên cứu gần đây cho thấy, việc tiêu thụ rượu vang đỏ ở mức độ hợp lý có thể kéo dài tuổi thọ và giảm béo phì. Thí nghiệm cho chuột ăn nhiều chất béo và uống vang đỏ đều đặn cho thấy sự giảm hấp thụ chất béo và giảm bệnh gan, tỷ lệ tử vong do chế độ ăn nhiều chất béo giảm 31%.

Tác dụng phụ

Rượu vang đỏ có thể gây ra cơn đau đầu nghiêm trọng, chỉ với một hoặc hai ngụm đầu tiên và có thể kéo dài trong nhiều giờ, gây cảm giác khó chịu. Đây là một trong những nguyên nhân lớn nhất gây đau nửa đầu vì rượu làm giãn mạch trong não. Một hợp chất trong vỏ nho có thể là nguyên nhân chính gây đau đầu. Rượu vang đỏ chứa nhiều histamine hơn rượu vang trắng vì nó được làm từ cả quả nho, bao gồm cả vỏ, không chỉ nước ép và cùi. Nhiều người thiếu enzyme phân hủy histamine trong ruột non, và rượu cũng ức chế enzyme, khiến nồng độ histamine trong máu tăng, làm giãn mạch máu và gây đau.

Tannin, hóa chất thực vật tạo hương vị cho rượu vang đỏ, chứa nhiều chất chống oxy hóa nhưng cũng giải phóng các chất hóa học liên quan đến cơn đau. Sulfites, một chất bảo quản trong rượu vang, cũng có thể gây đau đầu, nhưng nhiều loại rượu vang trắng và thực phẩm khác cũng chứa sulfite. Sulfite cũng có trong một số loại trái cây, trái cây khô, khoai tây chiên, dưa chua, nho khô và nước tương. Để điều trị đau đầu do rượu vang đỏ, nên uống nhiều nước, dùng đồ uống có caffein như trà hoặc cà phê, chườm lạnh hoặc đá lên vùng đau ít nhất 10-15 phút, nằm trong phòng tối và cố gắng ngủ. Khi uống, nên bắt đầu với lượng nhỏ và tăng dần, tránh uống khi bụng đói hoặc cơ thể bị mất nước, và uống một ly nước giữa các ly rượu.

Chú thích

Liên kết tham khảo

• Thông tin về rượu vang tại Encyclopædia Britannica (tiếng Anh)
• Rượu vang trong Từ điển bách khoa Việt Nam