
Nhân loại - Một lịch sử tràn đầy hy vọng là một trong những quyển sách bán chạy nhất theo Bảng Xếp hạng của New York Times và được đánh giá là một trong 50 quyển sách phi hư cấu xuất sắc nhất năm 2020 theo tờ Washington Post, đồng thời đã được đề cử cho Giải Thưởng Andrew Carnegie năm 2021.
Hiện nay, cuốn sách đã được dịch ra hơn 40 ngôn ngữ khác nhau trên toàn cầu.
Con người có hoàn toàn xấu xa?
Thông qua một loạt các câu chuyện thực sự về sự suy tàn của đảo Phục Sinh, thí nghiệm nhà giam dưới lòng đất của Đại học Stanford, và thí nghiệm về máy sốc điện của Stanley Milgram, tác giả Rutger Bregman đã chứng minh cho độc giả thấy rằng quan điểm cho rằng con người vốn ích kỷ, xấu xa là hoàn toàn sai lầm. Thay vào đó, con người là những sinh vật phức tạp, có cả mặt xấu lẫn mặt tốt.
Và sâu thẳm trong phần lớn của nhân loại là sự tử tế, thiện lương; những phẩm chất này, mặc dù bị nghi ngờ, vẫn được thể hiện rõ ràng khi các cộng đồng phải đối mặt với những thảm họa lớn trong xã hội như thiên tai, hỏa hoạn...
Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để giải đáp những vụ thảm sát vẫn còn ghi dấu trong lịch sử của nhân loại, như thảm họa diệt chủng người Do Thái do phát xít Đức gây ra? Điều gì đã khiến những binh sĩ Đức vẫn chiến đấu mạnh mẽ đến những giây phút cuối cùng của Thế chiến II?
Thực tế, không cần phải để độc giả tự đặt ra câu hỏi, với tư cách là một nhà nghiên cứu giàu kinh nghiệm, Bregman đã dành một phần ba cuốn sách gồm ba chương để trình bày các ví dụ và chứng minh các lý do làm cho sự tử tế của con người trỗi dậy.
Theo ông, các nguyên nhân bao gồm: sự thấu hiểu che khuất lý trí của các binh sĩ Đức, tính biến thái về nhân cách của các nhà lãnh đạo như Adolf Hitler. Ngoài ra, họ đã bị ép sử dụng tới 35 triệu viên ma túy đá gây ra tình trạng bạo lực hung hãn...
Câu hỏi mà tác giả đặt ra là: liệu mọi thứ có thể thay đổi nếu các tổ chức xã hội hoạt động dựa trên quan điểm tích cực về bản chất tốt đẹp của con người?
Những bằng chứng tích cực
Trong phần còn lại của cuốn sách, tác giả trình bày nhiều câu chuyện thành công về quản lý giáo dục dựa trên niềm tin vào con người.
Cụ thể như: câu chuyện về sự thành công của Buurtzorg – tổ chức chăm sóc sức khỏe có 14.000 nhân viên tại Hà Lan với phương pháp quản lý trao quyền hoàn toàn cho các nhóm; Trường tư thục dành cho học sinh đặc biệt ở miền Nam Hà Lan - nơi cho phép học sinh ở mọi lứa tuổi tự quyết định lộ trình học của mình cũng như giao tiếp, hợp tác với nhau giống như trong xã hội thực sự dưới sự hướng dẫn của các giáo viên được coi như là các huấn luyện viên.
Sự thành công của hơn 100 thành phố tại Brazil khi mở cửa cho công dân tham gia vào quyết định và đóng góp vào ngân sách đầu tư...; Việc đối xử tử tế với tù nhân tại nhà tù Halden, Na Uy đã giảm tỷ lệ tái phạm xuống thấp hơn 50% so với các trại giam truyền thống và giảm chi phí đáng kể...
Rutger Bregman đã chứng minh rằng hoàn toàn có thể xây dựng một nền dân chủ mới dựa trên niềm tin vào thiện tính của con người.
Tác giả viết: “Nếu chúng ta tin rằng: mọi người không đáng tin, thì chúng ta sẽ đối xử với người khác theo cách đó, thậm chí gây tổn thương cho tất cả. Và ngược lại, một số ý tưởng có sức ảnh hưởng lớn tới thế giới… bởi cuối cùng, bạn sẽ nhận được những điều mà bạn kỳ vọng'.
Khó có thể kể hết lời khen ngợi dành cho cuốn sách Nhân loại – Một lịch sử tràn đầy hy vọng. Thậm chí, ngay cả các nhà tư tưởng hiện đại nghiêng về lý thuyết vỏ ngoài - rằng con người là ích kỷ, xấu xa - như Frans de Waal, Yuval Noah Harari… cũng thừa nhận rằng cuốn sách đã khiến họ phải nhìn lại thiện tính của con người từ một góc độ mới, đồng thời lạc quan hơn về tương lai của nhân loại.
Theo Báo Quốc tế
