Buzz
Tôi vẫn nhớ ngày đầu tiên đến giảng đường đại học, khi bắt đầu môn học về Nguyên Lý Cơ Bản của Khoa Học Não Bộ, câu tư tưởng Phật giáo nổi tiếng được giáo sư trình chiếu: “Mọi sự bắt đầu từ tâm'. Ông hỏi chúng tôi: “Câu nói này liên quan như thế nào đến những gì chúng ta sẽ thảo luận trong môn học này?”. Lúc đó, không ai có câu trả lời, và tôi cũng không khác.
Sau này, tôi hiểu rằng thế giới mà chúng ta trải qua cuối cùng cũng là kết quả của não bộ phản ứng với thế giới vật chất; và rằng những cảm giác, nhận thức, và sự nhìn nhận đều bắt nguồn từ tâm trí. Chiếc váy màu vàng-trắng hoặc xanh đen cũng là do não bộ quyết định. Vũ trụ luôn biến đổi và tâm trí con người cũng vậy. Đôi khi sự không ổn định này khiến tâm trí ta rối bời, căng thẳng, và mất tập trung. Làm thế nào để duy trì sự bình an trong tâm trí giữa vòng quay không ngừng của mọi thứ?
Thiền sư Thích Nhất Hạnh trong một cuộc phỏng vấn nói: “Hơi thở có ý thức. Hơi thở luôn ở đó với tôi. Khi tôi chú ý đến hơi thở, tôi cảm thấy mình đang sống, tồn tại.” Đây là những quy tắc cơ bản của sự tỉnh thức, một trong những phương pháp mà ngày nay, càng nhiều nhà khoa học và các chuyên gia tư vấn áp dụng để giúp chúng ta đạt được sự yên bình trong tâm trí. Khi chúng ta tập trung hơn vào một điểm cố định (thường là hơi thở) và không để suy nghĩ phân tán chiếm lấy tâm trí, chúng ta dễ dàng đạt được sự tỉnh thức.
Ellen Langer, trong cuộc phỏng vấn với Alison Beard, đã khởi đầu cuốn sách “Tỉnh Thức' với một định nghĩa: tỉnh thức là việc tự chủ chú ý, tập trung vào những điều mới mẻ, sống trong hiện tại, nhạy cảm với thực tế, bối cảnh, và quan điểm hiện tại. Đây cũng là một trong những nguyên tắc cơ bản của loạt sách về Trí Tuệ Xúc Cảm của Harvard Business Review về các vấn đề liên quan đến cảm xúc như hạnh phúc, sự thấu hiểu, sự chú ý tập trung... mà được đề cập liên tục trong 10 cuốn sách này.
Theo Langer, sự tỉnh thức giúp cá nhân có hiệu suất cao hơn, nhớ tốt hơn, và sáng tạo hơn. Sự tỉnh thức giúp chúng ta tập trung vào công việc hiện tại và thực hiện nó tốt nhất có thể, thay vì lo lắng hoặc chỉ trích bản thân về việc không thể làm nhiều việc khác. Từ sự chú ý này, mỗi cá nhân trở nên nhạy bén hơn với sự thay đổi, hấp dẫn hơn và thu hút người khác hơn.
Mặc dù ý tưởng có vẻ mơ hồ, nhưng thực hành tỉnh thức trong cuộc sống hàng ngày thực sự là điều đơn giản. Hai thói quen cơ bản nhất là tự hỏi và tự rèn luyện. Tự hỏi nghĩa là luôn đặt ra câu hỏi cho bản thân, quan sát tâm trí của mình có đang lạc đi đâu, có đang hoạt động tự động hay không? Tự rèn luyện nghĩa là dành ra một chút thời gian mỗi ngày, thậm chí chỉ 5-10 phút để rèn luyện và nhắc nhở não bộ về tỉnh thức: nhắm mắt, ngồi thẳng lưng, thư giãn và tập trung hoàn toàn vào hơi thở, đếm mỗi nhịp thở vào ra và chỉ suy nghĩ về nó. Dần dần, những bài tập nhỏ này trở thành bài tập cardio cho não bộ, giúp làm quen với tỉnh thức và biến nó thành thói quen suy nghĩ và hành động.
Nghe có vẻ như là lý thuyết và mẫu mực, nhưng thực tế, việc luyện tập tỉnh thức, đặc biệt là qua thiền định hoặc suy nghĩ chú tâm, có thể thay đổi cấu trúc và hoạt động của não bộ. Kết quả tổng hợp từ một nhóm nhà khoa học tại Đại học British Columbia và Đại học Công nghệ Chemnitz đã chỉ ra rằng luyện tập tỉnh thức ảnh hưởng đến 8 vùng não khác nhau. Trong số đó, hai vùng quan trọng nhất là vùng vỏ não trước (ACC) liên quan đến khả năng tự điều chỉnh và vùng hải mã - liên quan mật thiết với trí nhớ và cảm xúc. Tỉnh thức giúp những khu vực này hoạt động ổn định và hiệu quả hơn rất nhiều so với bình thường, từ đó giúp dễ dàng đối mặt với thay đổi, chấp nhận, thích nghi và hồi phục sau những tình huống tiêu cực.
Tuy vậy, tỉnh thức không phải là chìa khóa tất cả vấn đề về tâm lý, cảm xúc mà chúng ta có thể gặp trong công việc và cuộc sống. Đôi khi, việc ép buộc bản thân phải lạc quan, tập trung và tỉnh táo có thể tạo ra áp lực phụ phái khiến chúng ta cảm thấy mệt mỏi hơn. Tỉnh thức cũng không phải là cách duy nhất để cải thiện sức khỏe tâm lý cho cộng đồng vì điều này vô tình đặt một bài toán chung lên vai mỗi người. Đặc biệt với các nhà lãnh đạo, họ không thể chỉ đưa ra bài học về tỉnh thức và ép buộc nhân viên tham gia rồi hy vọng mọi vấn đề liên quan đến cảm xúc sẽ được giải quyết.
Chủ đề 'Tỉnh thức' chỉ là một phần trong tập hợp 10 quyển sách của bộ sách Trí tuệ Xúc cảm này, nhưng nó được nhắc đến liên tục trong tất cả các chủ đề khác nhau vì tính ứng dụng cao của nó đối với mọi khía cạnh của tâm lý con người. Trong phạm vi lớn hơn, bộ sách là tổng hợp của các bài viết theo chủ đề liên quan đến Trí tuệ cảm xúc trên tạp chí danh tiếng Harvard Business Review. Những bài viết này được tuyển chọn kỹ lưỡng, tổng hợp từ ý kiến, nghiên cứu, khảo sát của các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực tâm lý, khoa học não bộ, tư vấn chính sách... Mỗi quyển sách tập trung vào một vấn đề khác nhau, đặc biệt chú trọng vào môi trường làm việc và vai trò của các nhà lãnh đạo. Quan điểm cổ điển cho rằng trong môi trường chuyên nghiệp, đặc biệt là với những người đứng đầu, cảm xúc là điều dễ chi phối và có thể dẫn tới các quyết định sai lầm.
Với cách trình bày dễ hiểu, đi kèm dẫn chứng cụ thể và kết quả nghiên cứu, bộ sách HBR Trí Tuệ Xúc Cảm không chỉ mang tính giáo dục mà còn gần gũi, thực tế, và có ứng dụng cao. Số lượng bài viết trong mỗi cuốn không quá dày đặc mà đủ để đề cập đến các vấn đề khác nhau liên quan đến mỗi chủ đề, giúp độc giả dễ dàng tìm thấy lời khuyên hữu ích và thiết thực. Hình thức trình bày đa dạng, từ bài viết lý luận, hướng dẫn cụ thể đến trích dẫn phỏng vấn hoặc báo cáo nghiên cứu, làm cho cuốn sách trở nên đa chiều và hấp dẫn hơn. Ngôn ngữ sử dụng rất thông thường, giải thích các khái niệm phức tạp bằng cách sử dụng từ ngữ đơn giản, giúp mọi người dễ tiếp cận. Mặc dù là bộ sách của một tạp chí chuyên về quản lý và lãnh đạo, nhưng nội dung của sách, từ tỉnh thức đến sự thấu hiểu, từ tập trung đến đối phó với thử thách, đều liên quan đến mọi người trong chúng ta.
Cảm xúc là một phần bản năng của chúng ta, tồn tại ở mọi môi trường, từ công việc đến cuộc sống cá nhân. Nó cần được tôn trọng và coi trọng, không chỉ vì tính nhân văn mà còn vì ảnh hưởng của nó đối với mối quan hệ và hiệu suất làm việc cũng như sự phát triển cá nhân. Bộ sách không phải là một cuốn sách toàn diện về Trí Tuệ Xúc Cảm và cũng không được thiết kế như vậy. Thay vào đó, nó là một nguồn cảm hứng, một hướng dẫn nhẹ nhàng để cải thiện Trí Tuệ Cảm Xúc hàng ngày. Nếu bạn đang cảm thấy bất an, tiêu cực hoặc thường xuyên suy nghĩ tiêu cực ảnh hưởng đến cuộc sống và công việc của bạn, hoặc đơn giản là bạn muốn trở thành một con người tốt hơn, có sức ảnh hưởng tích cực đối với mọi người xung quanh, thì bộ sách này chính là lựa chọn phù hợp cho bạn. Mỗi cuốn sách nhỏ gọn, đủ nhẹ để mang theo bất cứ nơi nào, cũng đủ nặng để khiến bạn suy nghĩ về mỗi câu từ và dòng chữ, đem lại rất nhiều tri thức từ những người thành công và đáng ngưỡng mộ.
Nội dung của bộ sách được giới thiệu bởi Công ty Cổ phần Sách Alpha Books
