Sách nói về cuộc chinh phạt đẫm máu tại Jerusalem

Peter Frankopan nổi tiếng với công trình lịch sử đồ sộ - Những Con Đường Tơ Lụa. Cuộc Thập Tự Chinh Thứ Nhất tiếp tục khám phá sự nhất quán trong quan điểm toàn cầu về lịch sử của ông. Với vị trí giảng viên lịch sử tại Đại Học Oxford, Anh, Frankopan coi phương Đông là trung tâm, nơi bắt nguồn của những biến cố lớn trong lịch sử nhân loại.

Ông phân tích sâu về bối cảnh bùng nổ của người Thổ theo đạo Hồi - nguyên nhân dẫn đến sự suy tàn của đế chế Kitô giáo Byzantium dưới thời hoàng đế Alexios I Komnenos. Các thành phố ở Tiểu Á, Constantinople và đặc biệt là Jerusalem dần bị người Thổ Hồi giáo chiếm đóng trong suốt 20 năm.

Cuốn sách tái hiện lại một phần của lịch sử thánh chiến

Vào ngày 27/11/1095, tại Clermont, Pháp, Giáo hoàng Urban II phát đi thông điệp kêu gọi một cuộc hành trình đến Jerusalem nhằm tái chiếm Thành Thánh và giải thoát những người Kitô giáo đang bị người Thổ Hồi giáo đàn áp.

Một chi tiết quan trọng mà tác giả Frankopan chỉ ra là thực tế rằng lời kêu gọi hành quân thực sự là phản ứng lại lời kêu gọi viện trợ quân sự từ hoàng đế Alexios I Komnenos. Phương Tây nhanh chóng được cuốn vào một cuộc chiến mang tính chất thánh chiến để đáp lại lời kêu gọi từ phương Đông.

Gần 900 năm sau, qua bút pháp của Peter Frankopan, Alexios I Komnenos lại một lần nữa trở thành tâm điểm trong lịch sử cuộc Thập tự chinh. Ông mô tả cảnh những binh sĩ phương Tây suy yếu dần do bệnh tật, kiệt sức - nhiều người chết trên đường trước khi đặt chân đến Jerusalem, số khác tham gia vào những cuộc tàn sát của cộng đồng Do Thái (vì cho rằng họ chịu trách nhiệm về cái chết của Chúa Giêsu) và thậm chí giết nhầm những người đồng đạo của họ. Sử gia cũng chi tiết hóa về sự chia rẽ trong binh sĩ Thập tự chinh, khi mà các lãnh đạo từ nhiều quốc gia khác nhau cạnh tranh quyền lực. Họ không thể đạt được sự đồng thuận và quân đội Thập tự chinh cũng mắc kẹt trong một mớ hỗn độn quyền lực với hoàng đế Byzantium...

Các trận đánh ở Nicaea, Antioch và Jerusalem được tái hiện sinh động bởi Peter Frankopan. Quân Thập tự chinh đổ vào Jerusalem vào ngày 15-7-1099, như được ghi lại trong một tài liệu: 'Gần như toàn bộ thành phố ngập trong xác người chết, nhiều đến mức những người sống sót phải kéo xác ra khỏi cổng thành và tạo thành những đống cao bằng những ngôi nhà'. Hoặc một mô tả khác về bên trong thành: 'máu của những người bị giết ngập đến mắt cá chân', thậm chí còn có cảnh mổ bụng những người chết để lấy vàng...

Theo Frankopan, các sự kiện này định hình lại thời Trung cổ châu Âu. Cuộc thập tự chinh của phe Kitô giáo đã gây ra những thay đổi sâu sắc trong cấu trúc xã hội, dân tộc và kinh tế của Jerusalem - thành phố từng là nơi sinh sống của người Hồi giáo, Do Thái giáo và Kitô giáo suốt hàng thế kỷ. Cuộc Thập tự chinh đầu tiên kết thúc bằng chiến thắng vang dội, khi tiếng ca ngợi vang lên cùng với tiếng than van tang thương.

Xuất bản lần đầu vào năm 2012, cuốn sách này nhanh chóng được độc giả và giới học giả trên toàn thế giới đón nhận. Kênh BBC History nhận xét: 'Frankopan thể hiện những phẩm chất của một nhà sử học và một nhà văn thực sự... Thật là hài lòng khi thấy quan điểm của người Byzantine về Cuộc Thập tự chinh thứ nhất được diễn đạt một cách uyên bác và tinh tế như vậy'. Còn John Julius Norwich, tác giả của cuốn Byzantium, cho rằng đây là: 'Một cuốn sách tuyệt vời, kết hợp học thuật với tính tiếp cận đại chúng một cách hoàn hảo. Đây là một bổ sung quan trọng nhất cho tài liệu về Thập tự chinh từ thời của Steven Runciman'.

Cùng với cuốn Những con đường tơ lụa (The Silk Roads), Cuộc thập tự chinh thứ nhất - Tiếng gọi từ phương Đông cho thấy sự công phu trong việc biên khảo từ hàng trăm nguồn tài liệu quan trọng. Frankopan đã trình bày sách với ngôn từ sống động, giúp đại chúng dễ tiếp cận.

Nguyễn An Nam - Theo Vnexpress