Buzz
Nổi tiếng với bút pháp đậm chất cảm xúc khi viết về Sài Gòn qua những tác phẩm như “Sài Gòn về đêm”, “Gia Định hồi ức - Sài Gòn hẹn thương”, “Kỷ niệm mực tím Sài Gòn”, Cù Mai Công một lần nữa đưa người đọc khám phá một phần lịch sử của thành phố - nơi mà từng khắc khoải chỉ là những nhà cửa lẻ loi với những bức tường rải rác của dân địa phương miền Nam, nhưng dưới tác động của những di dân, đã trở thành một khu vực sôi động và giàu có - khu vực Ông Tạ. Sử dụng sức mạnh của ký ức từ cha mẹ và những người dân địa phương đến nơi này vào năm 1954, tác giả lồng ghép lại khía cạnh ban đầu của cộng đồng di dân từ Bắc đến Ông Tạ, đưa người đọc điều tra qua những địa danh, ngôi nhà, và lối sống đã phần nào tạo nên vẻ đặc biệt của mảnh đất “hòa quyện với tâm hồn”.
' Phong cách ẩm thực '
Sự di cư của cư dân Bắc 54 đã mang theo văn hóa ẩm thực miền Bắc trở thành một phần không thể thiếu của Ông Tạ. Vùng đất này đã trở thành nơi hội tụ của hai văn hóa mà không ai biết từ khi nào, đã nhanh chóng hòa mình vào nhau, phản ánh sự gắn bó chặt chẽ của những con người này. “Dù ở chợ nào, chắc chắn các món sáng, bữa trưa, và tiệc tối của bà con lúc đó đều là món ăn miền Nam. Nhưng những món ăn Bắc như phở, bún riêu, canh bún, canh cua rau đay, rau muống xào tỏi, cà pháo - mắm tôm, bánh chưng bánh dày, bột sắn… thì thực sự là một điều mới mẻ”. Tuy nhiên, nhờ khẩu vị đa dạng của dân Ông Tạ, thậm chí cả Bắc 54 cũng không có thói quen khước từ ẩm thực miền Nam, họ sẵn sàng thưởng thức bất cứ món ngon nào - “Chẳng khác gì cách ẩm thực của người Sài Gòn từ ngày nào”, làm cho Ông Tạ trở thành nơi có món ăn “đậm chất” Bắc 54 - nhiều người vẫn nhớ mãi đến… thịt chó.
Dưới bút đơn giản nhưng đậm hoài niệm, khi đọc, ta ngửi thấy mùi bánh dày đậu ở miệng.
Nếp sinh sống.
Trong “Sài Gòn một thuở - Dân Ông Tạ đó!” 3, khu Ông Tạ tựa như một thực thể, mang linh hồn, tính cách, không chỉ là biểu tượng của lịch sử Sài Gòn, mà còn là nơi gợi lại những kỷ niệm xưa.
Năm 1964, khi vùng Ông Tạ vẫn còn nhiều nhà trên gác gỗ, thậm chí còn nhà lá, nền đất; một số nhà đã được nâng cấp thì tại ngã ba Ông Tạ xuất hiện một tòa nhà cao tầng: nhà ảnh Á Đông. Điều này không chỉ là một địa danh mà còn là biểu tượng của hy vọng, ước mơ sống của những người di cư từ Bắc 54 lên vùng đất mới.
Tôn giáo đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết văn hóa của hai miền. Tính đa dạng văn hóa của người Ông Tạ ban đầu có vẻ như đã nhạt nhòa, nhưng họ nhanh chóng hòa nhập với miền Nam, góp phần tạo ra sức mạnh phát triển của cộng đồng. Sự khác biệt về tôn giáo cũng nhanh chóng được làm mờ đi.
Trường xưa, bạn cũ.
Từ nhà ra đường, tác giả đưa người đọc về những ngày thơ ấu từ lớp xóm, trường làng trên đất lầy sình.
Nhờ những trường làng, lớp xóm ấy mà hệ thống giáo dục vùng Ông Tạ được hình thành và phát triển, làm cho kí ức tuổi thơ của các em được tô thêm màu hồng.
Từ trường mầm non, từng ngôi trường trung học nổi tiếng mọc lên, trong đó có Nguyễn Thượng Hiền - nơi đã chứng kiến hàng nghìn thí sinh dự thi trong một niên khóa.
Qua đôi mắt của tác giả Cù Mai Công, khu Ông Tạ không chỉ là một kí ức mà còn là một giấc mơ tươi đẹp. Tác giả đắm chìm trong những khoảnh khắc của quá khứ, tua lại thời gian để đưa độc giả tìm về với những góc phố xưa.
“Sài Gòn một thuở - Dân Ông Tạ đó 3” là cuốn sách hoàn hảo kết thúc bức tranh văn học về khu Ông Tạ, về văn hóa, sinh hoạt của con người và cũng là những tình cảm thương nhớ, tự hào, tâm huyết của Cù Mai Công.
Lan Phương
