
Sáng tác bài Luyện tập áp dụng sự kết hợp của các phương pháp lập luận
Phần I
Lời giải chi tiết:
I - BÀI TẬP TẠI NHÀ
1. Các phương pháp lập luận đã học. Mô tả những đặc điểm chính của từng phương pháp.
Giải đáp:
Các phương pháp lập luận đã học:
- Phương pháp phân tích: tách đối tượng thành nhiều thành phần nhỏ để có thể hiểu rõ đối tượng một cách tỉ mỉ, chi tiết.
- Phương pháp lập luận so sánh: làm rõ thông tin về một sự vật bằng cách so sánh với một sự vật khác, phổ biến hơn, cụ thể hơn để chỉ ra sự giống và khác nhau giữa chúng.
- Phương pháp lập luận giải thích: giải thích các vấn đề liên quan đến một đối tượng một cách cụ thể, rõ ràng để người nghe, người đọc hiểu rõ, đầy đủ.
- Phương pháp lập luận chứng minh: mục tiêu của việc chứng minh là làm cho người khác tin tưởng vào các ý kiến sai hoặc hiểu đúng, từ đó đưa ra ý kiến của mình để thuyết phục người khác.
- Phương pháp lập luận bình luận: nhằm mục đích đề xuất sự đồng tình từ phía người đọc với nhận định, bình luận của mình về một hiện tượng trong cuộc sống hoặc trong văn học.
- Phương pháp lập luận bác bỏ là sử dụng lý lẽ và bằng chứng để phủ nhận những quan điểm, ý kiến.
2. Trong các đoạn trích sau đây (trong SGK), tác giả đã áp dụng những phương pháp lập luận nào?
Giải đáp:
- Các phương pháp lập luận trong đoạn trích Tuyên ngôn độc lập:
+ Phương pháp lập luận phân tích
+ Phương pháp lập luận chứng minh
+ Phương pháp lập luận nhận xét
+ Phương pháp lập luận phủ định
- Những phương pháp này được sử dụng kết hợp, linh hoạt trong đoạn văn.
3. Viết bài văn thuyết phục trong đó sử dụng linh hoạt ít nhất ba phương pháp lập luận khác nhau.
Đề xuất trả lời:
Trước khi bắt đầu viết, học sinh cần rõ yêu cầu của đề về nội dung cần tranh luận, các phương pháp lập luận, và phạm vi tài liệu sử dụng...
Ví dụ:
a. Đề bài: Suy nghĩ của bạn về tình yêu tự do sau khi đọc bài thơ Tự do của Phan Ê-luy-a
b. Phân tích đề bài:
- Nội dung: Tình yêu tự do
- Phương pháp lập luận: Phân tích, chứng minh, nhận xét
- Tài liệu tham khảo: Bài thơ Tự do và một số tác phẩm khác.
Phần II
Giải thích chi tiết:
II - BÀI TẬP TẠI NHÀ
1. Tìm kiếm bài viết, đoạn văn thuyết phục xuất sắc mà áp dụng nhiều phương pháp lập luận
Giải thích:
Học sinh có thể tìm kiếm các tác phẩm thuyết phục, có thể từ chính sách giáo khoa Ngữ văn 12, 11..
Ví dụ: Bài viết Một thời kỳ trong văn học của Hoài Thanh (Ngữ văn 11), Nguyễn Đình Chiểu - một nhân vật lớn trong văn học dân tộc của Phạm Văn Đồng (Ngữ văn 12).
Sau khi tìm kiếm, học sinh đọc và nghiên cứu bài viết, phát hiện các phương pháp đã được sử dụng trong văn bản. Đánh giá sự thành công và nguyên nhân của thành công đó.
Cũng có thể tìm kiếm các bài nghiên cứu của các tác giả khác.
=> Tác giả sử dụng kết hợp các phương pháp: phân tích, so sánh, chứng minh, nhận xét linh hoạt, khiến bài viết cảm động, thuyết phục, hấp dẫn.
- Nêu ý kiến của bạn (Đồng ý hay không? Vì sao?)
- Kết luận: Khẳng định tính chính xác của vấn đề, hoặc phủ nhận những sai lầm trong quan điểm cần bác bỏ.
