Sá sùng, một sinh vật kỳ lạ từ thiên nhiên
Sá sùng thường được gọi là 'địa sâm' với hình dạng giống như giun đất nhưng lớn hơn, có màu nâu tím và là một loại sinh vật quý hiếm, dài từ 5 - 10cm, đường kính khoảng 20cm, nặng từ 1 - 3kg. Sá sùng thường sống ở các khe cát nơi nước thủy triều lên, xuống tạo ra những đống cát. Ở Việt Nam, chúng tập trung nhiều ở các vùng biển như Côn Đảo, Nha Trang, Quảng Bình, Quảng Ninh,...
Đặc biệt, sá sùng sông Gianh ở Quảng Bình được ngư dân khai thác một cách cẩn thận vì khu vực này biển ít sóng nên thuỷ triều điều hòa, làm cho sá sùng sông Gianh được đánh giá cao về chất lượng và giá trị dinh dưỡng.

Sá sùng sông Gianh Quảng Bình có nhiều màu sắc, khi chạm vào cảm thấy mềm mại và mát mẻ
Đôi nét về sá sùng sông Gianh ở Quảng Bình
Nếu bạn đã từng nghe về loại rượu Võ Xá Quảng Bình được tạo ra trong thời kỳ mở rộng và bảo vệ lãnh thổ đất nước, thì món sá sùng sông Gianh ở Quảng Bình cũng nổi tiếng với những câu chuyện về dòng sông Gianh và những sinh vật quý hiếm từng dành cho vua thời xưa, giờ đây đã trở thành một món ăn sang trọng.
2.1 Thông tin đặc sản sá sùng sông Gianh ở Quảng Bình
Giá cả tham khảo: 1 - 2 triệu/kg (sá sùng tươi) và 3 - 5 triệu/kg (sá sùng khô)
Địa chỉ: Nhà hàng Tròn, xã Quảng Thuận, thị xã Ba Đồn, Quảng Bình (gần bến phà Gianh cũ)
Khi đến tham quan du lịch Quảng Bình, bạn sẽ được thưởng thức các món ăn từ sá sùng tại các nhà hàng và có thể mua được nhiều loại sá sùng tươi và khô để mang về làm quà.
2.2 Nguồn gốc và quá trình khai thác sá sùng sông Gianh ở Quảng Bình
Sông Gianh, một trong những điểm đến nổi tiếng của cẩm nang du lịch cùng với Đèo Ngang, trên dãy Hoành Sơn đã chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử quan trọng và là nơi giao tranh trong suốt hơn 50 năm. Dưới lòng sông còn ẩn chứa nhiều loài sinh vật quý hiếm, nuôi sống nhiều thế hệ người Việt suốt hàng ngàn năm.

Sông Gianh là nơi tập trung nhiều sá sùng nhất và cũng chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử. Ảnh: Phong Nha Explorer
Sá sùng sông Gianh ở Quảng Bình thường xuất hiện nhiều nhất từ tháng 3 đến tháng 7 hàng năm, thời gian này cũng là lúc giá sá sùng tăng cao. Việc đánh bắt thường diễn ra từ 3 - 4 giờ sáng, chờ đợi đến khi nước rút để tiện lộ mồi mà chúng để lại từ đêm trước. Thức ăn chính của sá sùng là những loại hữu cơ và sinh vật phù du trên mặt nước.

Thời gian tốt nhất để đánh bắt sá sùng là từ tháng 3 đến tháng 7 khi chúng xuất hiện nhiều nhất
Vùng ven sông Gianh trước đây ít ai chú ý đến loại sinh vật này, cho đến khi khu vực miền Nam bắt đầu tìm kiếm và khai thác, mới phát hiện ra loài sá sùng này tập trung ở đây nhiều không kể, từ đó món sá sùng sông Gianh Quảng Bình mới trở nên phổ biến và trở thành đặc sản hàng đầu.
Việc bắt và khai thác sá sùng khá gian nan, các bãi bồi ven sông có vô số hang lỗ là nơi sinh sống của nhiều loài sinh vật khác, phải rất nhanh nhẹn mới có thể bắt được loài sá sùng cực kỳ nhạy bén này. Đó có thể là bí quyết của người dân ven biển, đã tích luỹ được kỹ năng từng ngày mới có thể tìm kiếm và bắt được sá sùng. Chính vì vậy sá sùng nói chung và sá sùng sông Gianh Quảng Bình nói riêng luôn có giá trị cao là điều dễ hiểu.

Sá sùng sông Gianh sau khi bắt được cần được chế biến sạch sẽ làm dạng tươi hoặc khô với giá cả khác nhau
Giá trị dinh dưỡng của sá sùng biển
Có thể bạn đã từng nghe, đặc sản vùng đất này có món ốc ruốc Quảng Bình chứa nhiều khoáng chất cần thiết cho cơ thể, thì món sá sùng sông Gianh cũng là nguyên liệu thuộc nhóm dưỡng chất đặc biệt, góp phần không nhỏ trong việc bổ sung và khôi phục sức khỏe cho người bệnh và tăng cường sinh lực cho người cao tuổi.

Sá sùng sông Gianh Quảng Bình được đánh giá có hàm lượng dinh dưỡng cao hơn so với sá sùng ở các vùng khác
Theo nhiều chuyên gia nghiên cứu, sá sùng sông Gianh Quảng Bình chứa nhiều dưỡng chất hơn so với các loại sá sùng ở các vùng khác, do đặc điểm vùng đất và môi trường sống tại đây phong phú, bổ sung nhiều hoạt chất như: 17 nguyên tố khoáng chất như mangan, canxi, kẽm, cùng với protein cao lên đến 10.3%, chất xơ và vitamin đầy đủ như: A, B1, B6, B12,... Điều này giải thích tại sao sá sùng sông Gianh Quảng Bình từng được coi là món ngon và quý hiếm dành cho tiến vua trong lịch sử.

Sá sùng được sử dụng trong nhiều món ăn để bổ sung dinh dưỡng và tăng cường sức khỏe
Sá sùng sông Gianh Quảng Bình là sản phẩm quý và đắt đỏ được coi trọng
Ít người ngờ rằng dưới lớp bùn cát phù sa của sông Gianh, lại ẩn chứa cả một loại sinh vật quý hiếm mang tên sá sùng. Theo truyền thống, sá sùng từng là một trong những món quà dành cho vua thưởng thức trong các buổi yến tiệc hoặc chỉ dành riêng cho quan lại và những người giàu có.
Không khó hiểu khi sá sùng sông Gianh Quảng Bình vẫn được xem là một loài hiếm có và có giá đắt, bởi sự hiếm có và giá trị dinh dưỡng của loài sinh vật này, được biết đến với những đặc tính tăng cường sinh lực, bổ thận tráng dương và bồi bổ cơ thể.
Sá sùng sông Gianh được coi như một kho báu mà thiên nhiên đã ban tặng cho vùng đất đầm lầy khó khăn của Quảng Bình. Nhờ vào loài sinh vật quý hiếm này, điều kiện kinh tế và đời sống của người dân địa phương đã được cải thiện đáng kể.

Sá sùng sông Gianh Quảng Bình khi sấy khô có giá lên đến từ 3 đến 5 triệu đồng/kg, thường được sử dụng để nấu canh, cháo hoặc phở thay thế cho tôm khô.
Ngày nay, sá sùng sông Gianh Quảng Bình được người dân tập trung chủ yếu khai thác và chế biến thành nhiều món ngon đặc biệt như: sá sùng nấu phở, cháo, sá sùng khô ngâm rượu, sá sùng chiên giòn,... trở thành món đặc sản của Quảng Bình, mong muốn lan tỏa hương vị của dòng sông Gianh dung di, hiền hòa đến với mọi người. Để khi ai đến đây đều nhớ về dòng sông oanh liệt, vang khí hào hùng của quá khứ.
Tuyết Nhung
Nguồn: Tổng hợp
