Sao cực

Buzz

Ngày cập nhật gần nhất: 15/4/2026

Nội dung bài viết

Khám phá lịch sử

Sao Bắc Cực

Xem thêm

Đọc tóm tắt

- Các ngôi sao circumpolar ở Bắc Bán cầu quay quanh sao Polaris.
- Sao cực là những ngôi sao gần trục quay của một thiên thể, ví dụ như Polaris là sao Bắc Cực của Trái Đất.
- Trong lịch sử, Kochab từng là sao gần Bắc Cực hơn Polaris.
- Đáng chú ý là các sao Bắc Cực được sử dụng để xác định hướng bắc từ thời cổ đại.
- Polaris, được biết đến với tên gọi Dhruva trong Vishnu Puranas, là điểm cố định trên bầu trời với độ sáng biểu kiến là 1,97.

Các ngôi sao ở Bắc Bán cầu, được gọi là sao circumpolar, có vẻ như đang quay quanh Polaris. Kỹ thuật phơi sáng lâu sẽ tạo ra hiệu ứng đường đi của sao trong ảnh.

Sao cực là ngôi sao có vị trí gần như thẳng hàng với trục quay của một thiên thể; nghĩa là một ngôi sao có vị trí gần với một trong các cực của thiên thể đó. Trên Trái Đất, sao cực sẽ nằm ngay trên đầu khi nhìn từ Bắc Cực hoặc Nam Cực. Sao cực gần cực bắc gọi là sao Bắc Cực, còn sao cực gần cực nam gọi là sao Nam Cực.

Hiện nay, sao Bắc Cực của Trái Đất là Polaris (Alpha Ursae Minoris) và sao Nam Cực là Polaris Australis (Sigma Octantis).

Khám phá lịch sử

Vào thời kỳ cổ đại, sao Kochab (Beta Ursae Minoris) từng ở gần cực bắc hơn Polaris. Mặc dù không có ngôi sao nào gần cực bắc có thể quan sát được bằng mắt thường lúc bấy giờ, nhưng điểm trung gian giữa Polaris và Kochab khá gần với cực, và toàn bộ chòm sao Tiểu Hùng (trước đây được gọi là Cynosura, tức 'đuôi chó' trong tiếng Hy Lạp) đã được người Phoenicia dùng để xác định hướng bắc.

Stobaeus vào thế kỷ thứ 5 đã mô tả Polaris là ἀειφανής (phiên âm là aeiphanes), có nghĩa là 'luôn hiện diện trên đường chân trời', 'luôn tỏa sáng', khi Polaris vẫn cách thiên cực bắc khoảng 8°. Trong Vishnu Puranas, Polaris được nhân cách hóa với tên gọi Dhruva ('bất động, cố định').

Tên gọi stella polaris được đặt ra trong thời kỳ Phục Hưng, mặc dù vào thời điểm đó, người ta đã nhận ra rằng Polaris cách thiên cực vài độ; Gemma Frisius vào năm 1547 đã xác định Polaris cách thiên cực 3°8'.

Sao Bắc Cực

Sao Polaris nằm trong chòm sao Tiểu Hùng.

Sao Bắc Cực là tên gọi của ngôi sao gần nhất với điểm cực trên thiên cầu bắc. Hiện nay, ngôi sao này là Polaris (Alpha Ursae Minoris) trong chòm sao Tiểu Hùng.

Trong lịch sử, sao Bắc Cực đã được các nhà thám hiểm, thủy thủ và người đi rừng sử dụng để xác định vĩ độ của mình trên Trái Đất. Từ bất kỳ điểm nào trên bán cầu bắc, góc từ đường chân trời đến sao Bắc Cực (hay còn gọi là độ cao của nó) bằng với vĩ độ của người quan sát. Ví dụ, nếu sao Bắc Cực cách chân trời 30°, người quan sát đang ở vĩ độ 30°.

Polaris có độ sáng biểu kiến là 1,97. Khoảng năm 3.000 trước Công Nguyên, sao Thuban trong chòm sao Thiên Long nằm gần điểm cực bắc và được coi là sao Bắc Cực. Với độ sáng biểu kiến là 3,67, sao Thuban khi đó mờ hơn sao Bắc Cực hiện tại gấp năm lần. Sao Chức Nữ trong chòm sao Thiên Cầm dự kiến sẽ trở thành sao Bắc Cực vào khoảng năm 14.000.

Polaris
Thuban
Sao Chức Nữ
Nam Thập Tự
Sigma Octantis

Sao
Hình thành	Bồi tụ Đám mây phân tử Bok globule Young stellar object Tiền sao Tiền dãy chính Herbig Ae/Be T Tauri FU Orionis Đối tượng Herbig–Haro Hayashi track Henyey track
Tiến hóa	Dãy chính Red-giant branch Horizontal branch Red clump Nhánh tiệm cận khổng lồ super-AGB Blue loop Tinh vân tiền hành tinh Tinh vân hành tinh PG1159 Dredge-up OH/IR Instability strip Luminous blue variable Blue straggler Quần thể sao Siêu tân tinh Superluminous supernova / Hypernova
Phân loại quang phổ	Sớm Muộn Dãy chính O B A F G K M Lùn nâu WR OB Subdwarf O B Gần mức khổng lồ Khổng lồ Xanh Đỏ Vàng Khổng lồ sáng Siêu khổng lồ Xanh Đỏ Vàng Cực siêu khổng lồ Vàng Carbon S CN CH Lùn trắng Đặc biệt về mặt hóa học Am Ap/Bp HgMn Helium-weak Bari Heli cực đoan Lambda Boötis Lead Technetium Be Shell B(e)
Tàn dư	Đặc Lùn trắng Hành tinh heli Lùn đen Neutron Radio-quiet Xung Đôi X-ray Từ Lỗ đen sao X-ray binary Burster SGR
Giả thuyết	Lùn xanh Xanh lá cây Lùn đen Kỳ lạ Boson Electroweak Lạ Preon Planck Tối Dark-energy Quark Q Đen Gravastar Sao lỗ đen Thiên thể Thorne–Żytkow Sắt Blitzar Lỗ trắng Planck star
Tổng hợp hạt nhân sao	Đốt cháy deuteri Đốt cháy lithi Phản ứng chuỗi proton-proton Chu trình CNO Helium flash Quá trình ba-alpha Quá trình alpha Đốt cháy carbon Đốt cháy neon Đốt cháy oxy Đốt cháy silic Quá trình s Quá trình r Fusor Tân tinh Symbiotic Tàn tích Luminous red nova
Cấu trúc	Core Vùng đối lưu Microturbulence Oscillations Vùng bức xạ Khí quyển Quang cầu Vết sao Chromosphere Vành nhật hoa Gió sao Bubble Bipolar outflow Đĩa bồi tụ Asteroseismology Helioseismology Circumstellar dust Circumstellar envelope Eddington luminosity Cơ chế Kelvin–Helmholtz
Đặc tính	Designation Dynamics Nhiệt độ hiệu dụng Độ sáng Kinematics Từ trường Cấp sao tuyệt đối Mass Độ kim loại Sự tự quay Ánh sao Biến quang Photometric system Chỉ mục màu Biểu đồ Hertzsprung-Russell Color–color diagram
Hệ sao	Đôi Contact Common envelope Eclipsing Symbiotic Phức hợp Quần tinh Mở Cầu Super Hệ hành tinh
Trái Đất làm trung tâm quan sát	Mặt Trời Solar radio emission Hệ Mặt Trời Ánh sáng Mặt Trời Sao Bắc cực Circumpolar Chòm sao Khoảnh sao Cấp sao Biểu kiến Extinction Photographic Vận tốc xuyên tâm Chuyển động riêng Parallax Photometric-standard
Danh sách	Proper names Arabic Chinese Extremes Nặng nhất Nhiệt độ cao nhất Lowest temperature Lớn nhất Smallest volume Sáng nhất Historical brightest Độ sáng tuyệt đối lớn nhất Gần nhất Nearest bright With exoplanets Brown dwarfs White dwarfs Milky Way novae Siêu tân tinh Candidates Remnants tinh vân hành tinh Timeline of stellar astronomy
Liên quan	Phó sao Sao lùn nâu Sub-brown dwarf Hành tinh Năm ngân hà Thiên hà Guest Tương tác hấp dẫn Intergalactic Planet-hosting stars Tidal disruption event
Sao Cổng thông tin Sao

Theovi.wikipedia.org

Copy link

Nội dung từ Mytour nhằm chăm sóc khách hàng và khuyến khích du lịch, chúng tôi không chịu trách nhiệm và không áp dụng cho mục đích khác.

Nếu bài viết sai sót hoặc không phù hợp, vui lòng liên hệ qua Zalo: 0978812412 hoặc Email: [email protected]