Buzz
Chật vật với khoản lỗ kỷ lục và bị Qualcomm đàm phán mua lại cổ phần, Intel đang dần mất đi ánh hào quang trước Nvidia do tầm nhìn sai lầm.
Theo tờ Fortune, cổ phiếu của Nvidia sẽ thay thế Intel trong chỉ số Dow Jones, khiến nhiều nhà đầu tư bất ngờ.
Chỉ số công nghiệp Dow Jones là một trong ba chỉ số chứng khoán chính lâu đời ở Mỹ, được theo dõi chặt chẽ trên Phố Wall. Chỉ số này bao gồm 30 cổ phiếu lớn, được coi là một trong những thước đo chính của nền kinh tế Mỹ.
Việc Nvidia chính thức thay thế Intel trong chỉ số này vào phiên 8/11/2024 sẽ đánh dấu một bước ngoặt quan trọng cho sự phát triển của trí thông minh nhân tạo trong ngành bán dẫn. Nhờ đầu tư vào chip AI, Nvidia hiện có giá trị vốn hóa lớn thứ hai thế giới với 3,32 nghìn tỷ USD, chỉ đứng sau Apple.
Trong khi Nvidia phát triển mạnh mẽ, Intel, một trong hai công ty công nghệ đầu tiên của Mỹ có mặt trong chỉ số Dow Jones, lại đang phải đối mặt với nhiều dấu hiệu tiêu cực. Ngoài việc bị loại khỏi chỉ số, WSJ còn đưa tin Qualcomm đang thảo luận về việc mua lại một phần của Intel.
Điều đau lòng nhất là Intel đã từng cân nhắc mua lại Nvidia vào năm 2005 với giá 20 tỷ USD, nhưng do đánh giá sai, hội đồng quản trị của Intel đã từ chối thương vụ này.
Hiện tại, tổng giá trị vốn hóa thị trường của Intel đã giảm xuống chỉ còn 98,99 tỷ USD.
Báo cáo kinh doanh gần đây cho thấy Intel đã ghi nhận khoản lỗ lên đến 16,6 tỷ USD, con số lớn nhất trong 56 năm hoạt động của hãng, vượt xa mức lỗ 1,1 tỷ USD mà các chuyên gia phân tích dự đoán trước đó.
Tuy nhiên, việc để Nvidia vượt mặt chỉ là phần nổi của tảng băng chìm; chính tầm nhìn hạn hẹp của Intel mới là nguyên nhân khiến ông vua chip này bị soán ngôi. Không chỉ đánh giá sai tiềm năng của Nvidia vào năm 2005, Intel còn thất bại trước TSMC, một công ty mà họ từng xem thường vào thập niên 1980 và giờ đây phải hối tiếc.
Xem thường TSMC
Vào thập niên 1980, ý tưởng cho phép TSMC nhận sản xuất chip theo hợp đồng cho các nhà thiết kế đã bị nhiều người châm chọc.
Nguyên nhân chủ yếu là vì Intel, công ty sản xuất chip hàng đầu lúc bấy giờ, chỉ thiết kế và sản xuất chip cho riêng mình. Vì vậy, việc chỉ nhận sản xuất và phụ thuộc vào thiết kế của khách hàng trong thời kỳ đó bị coi là điều kỳ lạ.
Tuy nhiên, chỉ sau 40 năm, trong khi Apple và thậm chí Qualcomm hợp tác với TSMC để sản xuất chip bán dẫn, Intel lại đang tự mắc kẹt do không kịp thay đổi theo sự phát triển công nghệ.
Giờ đây, khi Qualcomm đề xuất mua lại một phần Intel như một chiến lược hợp tác, nhằm tận dụng khả năng sản xuất của gã khổng lồ này, có vẻ như mọi chuyện đã quá muộn màng.
Cuối thập niên 1980, nhà đồng sáng lập AMD, Jerry Sanders, từng nổi tiếng với câu nói: "Đàn ông đích thực nên xây dựng nhà máy sản xuất chip".
Đến năm 2024, tờ Business Insider (BI) cho rằng câu nói này sẽ thích hợp hơn với nội dung: "Một quốc gia thì cần có nhà máy sản xuất chip".
Theo BI, những nhà máy sản xuất chip là những cơ sở khổng lồ, cần hàng tỷ USD và nhiều năm để xây dựng, chưa kể việc vận hành chúng hiệu quả, tìm đầu ra cho sản phẩm cũng như cạnh tranh trên thị trường là rất khó khăn.
Trong suốt nhiều thập kỷ qua, Intel luôn là công ty hàng đầu trong lĩnh vực này.
Tuy nhiên, kể từ sau năm 2018, vị thế của Intel dần bị suy giảm do mắc phải nhiều sai lầm, tạo điều kiện cho TSMC vươn lên trở thành nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới.
Hiện tại, Intel chỉ có giá trị dưới 100 tỷ USD, thậm chí không lọt vào top 150 công ty bán dẫn lớn nhất thế giới về vốn hóa, trong khi TSMC có tổng giá trị gần 1 nghìn tỷ USD và nằm trong top 10.
Tờ BI nhận định đây là một sự sa sút đáng kể đối với Intel, ảnh hưởng không chỉ đến vị thế của công ty mà còn đến nền kinh tế và vị thế của Mỹ.
Nếu các doanh nghiệp muốn có những con chip tốt nhất cho điện thoại, xe điện, thiết bị điện tử, vệ tinh, hay thậm chí là tên lửa, họ sẽ phải tìm đến TSMC hoặc Samsung, nơi có khả năng sản xuất số lượng lớn các sản phẩm tiên tiến nhất, chứ không phải Intel.
Nhiều "nhà sản xuất chip" nổi tiếng ở Mỹ hiện nay không thực sự sản xuất chip bán dẫn mà thường thuê ngoài cho TSMC, chẳng hạn như Nvidia, Qualcomm hay AMD. Thậm chí Apple, mặc dù tự thiết kế chip, cũng để TSMC sản xuất chúng.
Xin nhắc lại, việc sản xuất những con chip phức tạp, công nghệ cao ở quy mô lớn mà không có bất kỳ khuyết điểm nào là một nhiệm vụ rất khó khăn. Điều này cần đầu tư lớn về tiền bạc, thời gian và công nghệ.
Nhiều "nhà sản xuất chip" nổi tiếng mà chúng ta thường nghĩ đến ở Hoa Kỳ thực ra không sản xuất chip. Nvidia, Qualcomm, AMD và các công ty khác thiết kế chip, rồi thường để TSMC sản xuất chúng. Apple và nhiều công ty công nghệ lớn khác cũng làm như vậy.
Một lần nữa, sản xuất những sản phẩm phức tạp này ở quy mô lớn mà không có bất kỳ lỗi nhỏ nào là vô cùng khó khăn.
"Với hàng tỷ bóng bán dẫn trên chip, chỉ một vấn đề nhỏ với một số lượng bóng bán dẫn đó có thể khiến toàn bộ con chip trở nên vô dụng. Quá trình sản xuất có thể mất tới sáu tháng và liên quan đến hàng trăm bước, đòi hỏi sự cẩn thận đến từng chi tiết. Mỗi khi có lỗi, nhà máy sẽ phải điều chỉnh và thử nghiệm lại. Nếu sự thay đổi đó có hiệu quả, thông tin sẽ được lưu lại cho lần thử tiếp theo. Do đó, càng có nhiều đợt sản xuất thì họ càng học hỏi tốt hơn, và hiện TSMC đang nắm giữ nhiều đơn hàng nhất", bài phân tích của Ian King vào năm 2018 mô tả.
Mặc dù Intel sở hữu đầy đủ nguồn lực và công nghệ, nhưng họ đã đi chệch hướng, và giờ đây việc "quay xe" để bắt kịp với thế giới trở nên vô cùng khó khăn.
Đây là một vòng luẩn quẩn: nếu không có kinh nghiệm trong sản xuất số lượng lớn chip, khách hàng sẽ không chọn Intel mà chuyển sang TSMC. Nhưng không có khách hàng, Intel cũng không thể mở rộng sản xuất và tích lũy kinh nghiệm.
Do đó, dù Qualcomm có muốn giúp đỡ, họ cũng không thể làm gì được.
Khác biệt ở tầm nhìn
Theo BI, việc Qualcomm xem xét mua lại một phần Intel là một sự hợp tác kỳ lạ.
Rõ ràng Qualcomm không quan tâm đến lĩnh vực sản xuất chip của Intel mà tập trung hơn vào thiết kế chip, đây là điểm mạnh của họ.
Nói một cách đơn giản, thay vì thuê ngoài TSMC, Qualcomm đã tìm đến Intel, công ty duy nhất ở Mỹ biết cách sản xuất chip quy mô lớn với công nghệ tiên tiến nhất.
Tuy nhiên, mối quan hệ này có thể không mang lại lợi ích gì cho ngành công nghiệp chip bán dẫn của Mỹ.
Quay ngược lại lịch sử, trong suốt nhiều thập kỷ, Intel đã kết hợp chặt chẽ giữa thiết kế và sản xuất chip bán dẫn. Mô hình này phát huy hiệu quả khi công ty có thể xây dựng các nhà máy theo đúng thông số kỹ thuật của các nhà thiết kế nội bộ.
Thế nhưng, thế giới đã chuyển sang một cách tiếp cận khác do TSMC dẫn đầu, nghĩa là thay vì tự thiết kế và sản xuất, TSMC giờ chỉ điều hành các nhà máy sản xuất quy mô lớn cho các công ty thiết kế chip.
Ban đầu, ý tưởng này bị xem thường, nhưng dần dần đã được chấp nhận nhờ vào việc tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động. Các công ty thiết kế đã giảm được chi phí và tập trung nguồn lực vào lĩnh vực mạnh của mình, trong khi TSMC học hỏi và liên tục nâng cao khả năng sản xuất chip quy mô lớn với chất lượng ổn định.
Sai lầm lớn nhất của Intel là đã bỏ qua ý tưởng này, và khi Apple, Qualcomm, cùng AMD chọn TSMC, mọi thứ đã trở nên quá muộn.
Việc nhận được các đơn hàng lớn đã giúp TSMC có kinh nghiệm sản xuất chip tốt hơn bất kỳ đối thủ nào khác, bao gồm cả Intel, với kinh nghiệm sản xuất các chip bán dẫn cho nhiều thương hiệu khác nhau.
Ngược lại, Intel đang tự mắc kẹt, vì các nhà máy của họ chỉ sản xuất cho nội bộ.
Hậu quả là khi thị trường chip điện thoại thông minh bùng nổ, Intel không đủ sản lượng để theo kịp TSMC trong cuộc cạnh tranh giành khách hàng. Cơn sốt AI càng làm cho Nvidia và TSMC tăng tốc, để lại Intel trong tình trạng lạc hậu.
Theo BI, sự cứng nhắc trong hoạt động sản xuất của Intel đang dần hủy hoại tập đoàn này, và để khắc phục điều đó, hãng sẽ phải tiêu tốn rất nhiều tiền, thời gian, thậm chí phải đối mặt với nguy cơ sụp đổ.
Hiện tại, Intel thậm chí đã phải chi tiền cho TSMC để sản xuất một số dòng chip của mình.
Để giải quyết vấn đề này, chính phủ Mỹ đã thuyết phục các công ty thuê nhà máy sản xuất của Intel, và đây chính là bối cảnh khi Qualcomm xem xét việc mua lại một phần Intel.
Tuy nhiên, hiệu quả của giải pháp này còn cần thời gian để kiểm chứng.
*Nguồn: BI, WSJ, Fortune
