Buzz
NASA sẵn sàng phóng siêu tên lửa trong sứ mệnh Artemis-1, bắt đầu mục tiêu 'đưa con người quay trở lại Mặt Trăng sau 50 năm.'
Trong cuộc họp báo gần đây vào ngày 20/7, NASA công bố kế hoạch triển khai giai đoạn đầu tiên của sứ mệnh Artemis-1 vào cuối tháng 8 hoặc đầu tháng 9.
NASA đang xem xét ba ngày phóng khác nhau, bao gồm: 8h33 ngày 29/8, 12h48 ngày 2/9, 17h12 ngày 5/9 (theo giờ ở miền đông Bắc Mỹ).
Tuy nhiên, ngày phóng chính xác của Hệ thống Phóng Không gian (SLS) sẽ được NASA thông báo trước khoảng 1 tuần.
Dù đã làm việc tại NASA trong 37 năm, Rick LaBrode, giám đốc chuyến bay chính của Artemis 1 – dự kiến cất cánh vào cuối tháng 8, cho biết sứ mệnh trở lại Mặt Trăng của người Mỹ là thời khắc cao điểm trong sự nghiệp của ông.
Sự kiện vào cuối tháng 8 cũng là lần đầu tiên một phi thuyền chở người sẽ được đưa lên Mặt Trăng, kể từ sứ mệnh Apollo cuối cùng vào năm 1972.
Trò chuyện với các phóng viên tại Trung tâm Kiểm soát Sứ mệnh của Cơ quan Vũ trụ Mỹ tại Houston (Texas, Mỹ), ông LaBrode chia sẻ: 'Đây thực sự là điều thú vị nhất mà tôi từng tham gia'.
Tại Trung tâm Kiểm soát Sứ mệnh ở Houston, một nhóm nhân viên của NASA sẽ làm việc 24/7 để giám sát sứ mệnh Artemis 1 lên Mặt Trăng. Ảnh: AFP
Người Mỹ sẽ trở lại Mặt Trăng: Một hành trình mới
Giám đốc chuyến bay chính của Artemis 1 chia sẻ, trước ngày phóng có thể sẽ là một đêm dài và ông khó có thể ngủ nhiều.
Trước những màn hình lớn biểu tượng của hệ thống kiểm soát sứ mệnh, ông LaBrode nói: 'Tôi sẽ rất phấn khích và không thể ngủ được nhiều, tôi tin chắc về điều đó'.
Sứ mệnh Artemis 1 sẽ bắt đầu với việc phóng Hệ thống Phóng Không gian (SLS). Đây là siêu tên lửa mạnh nhất thế giới khi hoạt động.
Tàu Orion và tên lửa SLS. Ảnh: NASA
Chuyến bay này sẽ đưa phi hành đoàn Orion vào quỹ đạo xung quanh Mặt Trăng. Tàu vũ trụ sẽ ở trong không gian trong 42 ngày trước khi trở về Trái Đất.
Vào năm 2024, các phi hành gia sẽ lên tàu Orion trong cùng một chuyến đi, và vào năm 2025 sớm nhất, người Mỹ sẽ một lần nữa đặt chân lên Mặt Trăng.
Theo NASA, trong thời gian sự mệnh Artemis 1 diễn ra, một nhóm nhân viên của cơ quan này sẽ làm việc 24/7 tại trung tâm kiểm soát sứ mệnh. Trung tâm này cũng đã được cải thiện và sửa chữa để sự kiện này. Các đội liên quan đã luyện tập cho khoảnh khắc đặc biệt trong 3 năm qua.
Ông Brian Perry, sĩ quan Động lực học chuyến bay, cũng là người sẽ điều khiển quỹ đạo của tàu Orion sau vụ phóng, chia sẻ rằng, đây là một hành trình hoàn toàn mới, với một tên lửa mới, một tàu vũ trụ mới và một trung tâm điều khiển hoàn toàn mới. Do đó, ông cùng các cộng sự sẽ làm việc chăm chỉ để giữ sự tập trung.
Huấn luyện không ngừng
Ngoài việc chuẩn bị tại trung tâm điều khiển, các phi hành gia tham gia sứ mệnh trở lại Mặt Trăng cũng được huấn luyện ở bể bơi trong nhà lớn nhất thế giới tại phòng thí nghiệm Neutral Buoyancy. Bể bơi có dung tích hơn 23 triệu lít nước, dài hơn 60m, rộng 30m và sâu tới 12m.
Các phi hành gia được huấn luyện trong bể bơi khổng lồ của NASA, nơi cũng chứa một bản sao của Trạm Vũ trụ Quốc tế. Ảnh: AFP
Đây cũng là bể bơi mô phỏng điều kiện không trọng lực giúp phi hành gia luyện tập trước khi bay vào không gian.
Theo NASA, một mặt của Neutral Buoyancy là bản sao của Trạm Vũ trụ Quốc tế và được nhấn chìm dưới nước. Mặt còn lại tái tạo môi trường trên Mặt Trăng dưới đáy bể bơi với cả những tảng đá mô hình khổng lồ.
Phó giám đốc phòng thí nghiệm Lisa Shore nói: 'Chúng tôi mới bắt đầu đổ cát vào đáy bể bơi chỉ vài tháng gần đây. Tảng đá lớn đó chỉ được lấy ra cách đây hai tuần. Mọi thứ đều mới mẻ với chúng tôi và còn nhiều công việc phải chuẩn bị'.
Đại diện của NASA cho biết, khi ở dưới nước trong bể bơi này, phi hành gia có thể trải nghiệm cảm giác gần như không trọng lượng. Tuy nhiên, để chuẩn bị cho chuyến đi lên Mặt Trăng, môi trường mô phỏng cần tái tạo lực hấp dẫn chỉ bằng 1/6 so với hành tinh này.
Thực tế, từ một căn phòng ở trên bờ hồ, phi hành gia được hướng dẫn từ xa với thời gian trễ là 4 giây, giống như họ sẽ gặp khi ở trên bề mặt Mặt Trăng.
Hiện có 6 phi hành gia đang được huấn luyện. Nhóm thứ 2 gồm 6 người sẽ được huấn luyện vào cuối tháng 9 tới. Họ sẽ mặc bộ đồ không gian mới do NASA sản xuất đặc biệt cho sứ mệnh Artemis.
Ông John Haas, trưởng văn phòng của phòng thí nghiệm, chia sẻ: 'Thời kỳ hoàng kim của phòng thí nghiệm này là khi chúng tôi đang bay tàu con thoi và lắp ráp trạm vũ trụ'.
Cụ thể, vào thời điểm đó, đã diễn ra 400 buổi huấn luyện với phi hành gia trong bộ đồ vũ trụ hoàn chỉnh hàng năm, một con số vượt trội so với khoảng 150 buổi hiện nay. Chương trình Artemis đã làm phòng thí nghiệm phải xem xét việc tăng số buổi huấn luyện.
Artemis có thể mở ra một thời kỳ hoàng kim mới?
Phi hành gia Victor Glover từng hoạt động trên Trạm Vũ trụ Quốc tế.
Theo NASA, mỗi phiên huấn luyện trong hồ bơi có thể kéo dài tới 6 giờ. Victor Glover nói: 'Mỗi phiên huấn luyện như chạy marathon 2 lần, nhưng lại bằng chính đôi tay của bạn'.
Victor Glover là phi hành gia đã trở về Trái Đất vào năm 2021 sau 6 tháng ở Trạm Vũ trụ Quốc tế.
Glover có thể là một trong những phi hành gia tham gia vào các sứ mệnh quay trở lại Mặt Trăng của NASA.
Thực tế, phi hành gia có thể bắt đầu làm quen với việc đi bộ trên Mặt Trăng thông qua tai nghe thực tế ảo, trong điều kiện tối ở vùng cực nam của Mặt Trăng, nơi Artemis sẽ hạ cánh.
Ở đó, Mặt Trời ít mọc ở trên đường chân trời, tạo ra những bóng đen dài làm giảm tầm nhìn. Do đó, phi hành gia cần quen với tàu vũ trụ mới Orion và thiết bị trên đó.
Trong buổi mô phỏng, nhân viên NASA được huấn luyện để đổ bộ tại trạm vũ trụ quay quanh Mặt Trăng, gọi là Lunar Gateway hoặc Gateway. Đây là một phòng thí nghiệm quỹ đạo và trung tâm liên lạc, là điểm đỗ cho tàu vũ trụ và thiết bị Mặt Trăng.
Ở một số nơi khác trong trung tâm, có một bản sao của tàu Orion, với diện tích chỉ 9 m3 cho 4 người và đang được sử dụng.
Debbie Korth, phó giám đốc chương trình Orion tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA, cho biết: 'Phi hành gia được huấn luyện về các biện pháp thoát hiểm khẩn cấp ở đây'.
Mô phỏng tàu Orion tại Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston.
Làm việc trong chương trình Orion hơn một thập kỷ, Debbie Korth cho biết, mọi người ở Houston đều hào hứng với việc quay trở lại Mặt Trăng và tương lai của NASA.
'Tôi cảm thấy như đây là một thời kỳ hoàng kim mới', Debbie Korth chia sẻ hào hứng.
Theo NASA, các nhiệm vụ Artemis bao gồm Artemis 1, 2 và 3 sẽ khám phá Mặt Trăng và tìm hiểu về nguồn gốc và cấu trúc địa học của nó.
Artemis được coi là bước đầu tiên để thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Nó cũng mở ra cánh cửa cho du lịch Mặt Trăng và khai thác tài nguyên quý như heli-3 và nguyên tố đất hiếm.
NASA cho biết ngay cả người dân bình thường cũng có thể đăng ký gửi tên của họ lên tàu Orion để bay quanh Mặt Trăng.
Sự thành công của Artemis phụ thuộc vào hiệu suất của SLS, siêu tên lửa mạnh nhất từng được chế tạo.
Mặc dù SLS ngắn hơn tên lửa Saturn V, nhưng lại mạnh hơn với khả năng cung cấp lực đẩy lớn hơn 15%.
Bài viết tham khảo từ: NASA, Livescience, AFP, Phys
