Buzz
Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học phát hiện và có thể mô tả chi tiết cơ quan sinh dục của khủng long, đi kèm với đó là một mảnh phân khủng long đã hóa thạch.
Mới đây, giới khoa học đã phát hiện ra một mẫu vật của con khủng long chết cách đây khoảng 120 triệu năm, điều ngạc nhiên là mẫu vật này đã để lại một “cần tăng dân số”. Không giống như các loài động vật có vú sẽ thường có hai hoặc ba lỗ riêng biệt để bài tiết chất thải rắn, chất thải lỏng, giao cấu và sinh sản. Khủng long là loài đơn huyệt và chỉ có một lỗ duy nhất để thực hiện tất cả các chức năng vừa kể trên. Và đây là lần đầu tiên các nhà khoa học có thể mô tả và tái tạo chi tiết cơ quan đa năng này của khủng long.
Combo bộ phận sinh dục này được xác định có niên đại vào kỷ Phấn Trắng sớm, thuộc về một loài khủng long mặt sừng có kích thước nhỏ có tên Psittacosaurus. Mẫu vật đặc biệt này đã giúp cho các nhà khảo cổ có thể tái tạo lại lỗ huyệt của loài này dưới dạng 3 chiều, theo một nghiên cứu được công bố trong tờ Current Biology.
Nghiên cứu này được dẫn dắt bởi Jakob Vinther, một nhà cổ sinh vật học tại Đại học Bristol, các nhà nghiên cứu nói thêm rằng 'theo hiểu biết của họ, ở khoảng thời gian trước đây không hề có hóa thạch khủng long nào bảo tồn được bộ phận đặc biệt này”. Công trình nghiên cứu này có thể trả lời các câu hỏi về đời sống ân ái của khủng long, cơ chế của hệ thống loại bỏ chất thải của chúng và khám phá ra những sự tương đồng giữa lỗ huyệt ở động vật đã tuyệt chủng với động vật hiện đại.
Jakob Vinther cho biết thêm, trên thực tế các mẫu vật da hóa thạch của khủng long thường rất hiếm khi được phát hiện và chúng thường ở dưới dạng loang lổ, nhưng khi chúng tôi nhìn vào mẫu hóa thạch đó, vùng da chân dường như luôn bị thiếu. Mẫu vật Psittacosaurus lần này đã được chôn vùi trong một cái hồ và môi yếm khí cũng như không có tro của núi lửa đã kiềm chế sự phân rã và ngăn chặn những loài động vật ăn xác thối xé nó ra từng mảnh. Bởi vậy mẫu hóa thạch này đã có thể bảo tồn được bộ lông cũng như những gì dường như là một mảnh phân hóa thạch trong lỗ huyệt.
Mẫu vật quý này tiết lộ những thông tin hấp dẫn về giải phẫu khủng long chưa được nghiên cứu sâu, bao gồm cả việc sử dụng tín hiệu hình ảnh hoặc mùi hương để giao tiếp trong quá trình sinh sản.
Từ góc nhìn của động vật có vú như con người, việc chỉ có một lỗ huyệt có vẻ kỳ lạ, nhưng thực tế là đa số động vật có xương sống đã tiến hóa với một lỗ huyệt để đáp ứng nhu cầu sinh sản và loại bỏ chất thải, khác biệt hoàn toàn so với các động vật có vú.
Chim, bò sát, lưỡng cư và cá là một trong những nhóm động vật chỉ có một lỗ huyệt, cung cấp dữ liệu quý giá cho các nhà khoa học nghiên cứu cách hoạt động của 'lỗ' này trong môi trường sinh học hiện đại.
Mẫu vật của Psittacosaurus tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Senckenberg ở Frankfurt, Đức, đã mang đến thông tin quý giá này. Vinther nhấn mạnh về sự độc đáo của mẫu vật khi nói rằng chúng 'không giống như những gì đã từng thấy trước đây'.
Lỗ huyệt được bảo quản tốt đến mức có một 'khối màu kem không hình dạng được xác định được suy ra là một phân hóa thạch nằm trong lỗ huyệt'. Có thể con khủng long này đã chết trong quá trình thải chất thải.
Mẫu vật quý này cho thấy những hiểu biết đầy thú vị về phần giải phẫu khủng long chưa được nghiên cứu kỹ, bao gồm cả việc sử dụng tín hiệu hình ảnh hoặc mùi hương để giao tiếp với các cá thể khác, có lẽ trong quá trình giao phối.
Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu và mô tả, các nhà khoa học vẫn chưa chắc chắn liệu Psittacosaurus có một lỗ huyệt hình khe như cá sấu hay lỗ huyệt tròn như chim. Tuy nhiên, xung quanh lỗ mở của mẫu vật có sắc tố rõ ràng, cùng với một số vết sưng phồng bên cạnh lỗ huyệt, điều này có thể mở ra cơ hội nghiên cứu về hành vi “ẩn” của Psittacosaurus.
Vinther và đồng nghiệp suy đoán rằng con khủng long có thể đã sử dụng màu sắc để truyền đạt thông điệp về thị giác. Các vết phồng có thể chứa các tuyến mùi hương, tương tự như ở cá sấu hiện đại, cho phép loài khủng long truyền đạt thông điệp, chẳng hạn như khả năng tiếp nhận của nó với bạn tình.
Vinther nhấn mạnh: “Chúng tôi thấy rằng con khủng long này đã làm cho phần mở của vách ngăn trở nên hấp dẫn về mặt thị giác, đây có thể là một cái nhìn thoáng qua hiếm hoi về thời kỳ khủng long”.
