Một nhà thiên văn học nghiệp dư đã phát hiện tín hiệu từ vệ tinh 'xác sống' đã ngừng hoạt động được gần 50 năm, có tên là LES-5
Theo thống kê, có hơn 2000 vệ tinh nhân tạo đang hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất. Khi đến cuối vòng đời, hầu hết những vệ tinh này đều chấm dứt hoạt động trước khi hoàn toàn tiêu diệt khi rơi xuống Trái Đất.
Tuy nhiên, có hàng nghìn vệ tinh bị hỏng nhưng vẫn lơ lửng trên quỹ đạo, một hiện tượng được gọi là 'vệ tinh xác sống' - chúng không hoạt động nhưng cũng chưa hoàn toàn hỏng.

Có hàng nghìn vệ tinh 'xác sống' vẫn rảnh rỗi bay quanh Trái Đất
'Hầu hết các vệ tinh 'xác sống' không còn dưới sự kiểm soát của con người hoặc đã hỏng hóc ở một mức độ nào đó', Scott Tilley, một nhà thiên văn học nghiệp dư ở Canada chia sẻ.
Mặc dù không có đào tạo chính thức về thiên văn học, Scott Tilley vẫn đam mê theo đuổi việc tìm kiếm các vệ tinh 'xác sống'.
Vào năm 2018, Scott Tilley trở nên nổi tiếng khi phát hiện tín hiệu từ IMAGE – một vệ tinh của NASA bị 'mất tích' từ năm 2005. Phóng vào năm 2000, IMAGE nghiên cứu và theo dõi tác động của gió Mặt Trời đến quyển không khí của Trái Đất. Với sự trợ giúp của Tilley, NASA đã thiết lập lại liên lạc với tàu thám hiểm này sau 13 năm mất tín hiệu liên lạc.

Nhà thiên văn học nghiệp dư Scott Tilley
Sau thành công đó, Scott Tilley tiếp tục tìm kiếm vệ tinh 'xác sống' lâu hơn, vượt xa tuổi đời của IMAGE.
'Vệ tinh 'xác sống' lâu đời nhất mà tôi phát hiện là Transit 5B-B. Nó được phóng lên vào năm 1965', ông nói. Đây là một vệ tinh dẫn đường năng lượng hạt nhân của Hải quân Hoa Kỳ. Hiện vẫn còn bay quanh Trái Đất ở quỹ đạo cực. Dù bị 'lãng quên' từ lâu, nhưng Scott Tilley vẫn rất hứng thú với Transit 5B-B mỗi khi nó đi qua cả hai cực của Trái Đất.
Phát hiện vệ tinh 'xác sống' đã ngừng hoạt động gần 50 năm
Gần đây, Scott Tilley phát hiện tín hiệu từ vệ tinh 'xác sống' đã ngừng hoạt động gần 50 năm, được gọi là LES-5. Được phát triển bởi Phòng thí nghiệm Lincoln thuộc Viện Công nghệ Massachusetts, LES-5 được phóng lên quỹ đạo vào năm 1967 để thử nghiệm công nghệ truyền hình vệ tinh.
Vào năm 1972, LES-5 chính thức ngừng hoạt động và được đưa vào 'quỹ đạo nghĩa trang', ở độ cao 700-1.000km so với mặt biển. Đây là nơi 'an nghỉ' của các vệ tinh khi kết thúc vòng đời, tránh va chạm với các vệ tinh đang hoạt động ở quỹ đạo thấp hơn.

Vào năm 1967, trước khi được phóng lên quỹ đạo, vệ tinh LES-5
Mặc dù bị 'lãng quên' suốt hàng thập kỷ, nhưng theo Scott Tilley, các tấm pin năng lượng mặt trời của LES-5 vẫn có thể tạo điện, giúp hệ thống ăng ten của vệ tinh hoạt động bình thường.
Trong quá trình tìm kiếm LES-5, Scott Tilley phát hiện một bài báo ghi rõ tần số vô tuyến mà vệ tinh này sử dụng. Từ dấu vết này, Tilley quyết định kết nối với ăng ten UHF của LES-5.
'Để thực hiện điều này, tôi cần lắp đặt ăng ten và tìm kiếm các linh kiện, trang thiết bị cần thiết. Tất cả cần thời gian để thu thập và lắp ráp lại với nhau'.
'Điều khiến tôi ngạc nhiên nhất là hệ thống thu phát tín hiệu của LES-5 vẫn hoạt động', ông nói. Ông Tin Tin còn tin rằng LES-5 có thể nhận tín hiệu điều khiển từ mặt đất, biến nó thành vệ tinh lâu đời nhất hoạt động trên quỹ đạo địa tĩnh.
Về phía Viện Công nghệ Massachusetts – 'cha đẻ' của LES-5, đơn vị này vẫn đang tiến hành nhiều dự án mật cho quân đội Mỹ. Tuy nhiên, khi trang NPR liên lạc để hỏi LES-5 có còn nhận tín hiệu điều khiển hay không, đại diện của viện nghiên cứu từ chối trả lời.
