Ts. Hàn Huy Dũng cùng với các đồng nghiệp dự kiến sản xuất máy rửa tay tự động với quy mô lớn, hỗ trợ Việt Nam trong việc phòng chống dịch hiệu quả trong tình hình lệnh cách ly đã được gỡ bỏ.
Những thiết bị rửa tay này được thiết kế nhỏ gọn và sử dụng công nghệ cảm ứng tự động. Người dùng chỉ cần đưa tay vào, và máy sẽ tự động phun dung dịch sát khuẩn. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và sử dụng dung dịch sát khuẩn một cách hiệu quả, đồng thời tránh tiếp xúc với bề mặt, giảm nguy cơ lây nhiễm virus SARS-CoV-2.
Sáng kiến này được thực hiện bởi một nhóm gồm ba tiến sĩ: Hàn Huy Dũng (Phó Bộ môn Điện tử và Kỹ thuật Máy tính, Viện Điện tử Viễn thông, Đại học Bách khoa Hà Nội); Dương Tuấn Hưng (Trưởng phòng Hoá môi trường, Viện Hoá học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam); và Nguyễn Hữu Phước Nguyên (Đồng sáng lập và CEO của Selex Motors).
Sau chuyến đi từ Anh về Việt Nam, tôi không thấy máy rửa tay được trang bị ở bất kỳ nơi công cộng nào
Khi đến Anh vào đầu tháng 3, vào thời điểm Chính phủ đang thực hiện chính sách miễn dịch cộng đồng, Ts. Dũng cảm thấy sốc khi nhận thấy người dân vẫn ra đường mà không đeo khẩu trang và tiếp xúc gần gũi với nhau.
Quan sát tại các quán ăn, quán cà phê, và văn phòng làm việc đông người, tôi nhận ra rằng mọi người vẫn duy trì sinh hoạt như thường lệ mà không có dấu hiệu của dịch Covid-19. Không có bình xịt sát khuẩn sẵn có tại các địa điểm, và nước rửa tay chỉ được cung cấp trong nhà vệ sinh.
Mặc dù đã cố gắng tự bảo vệ, nhưng sau chuyến đi đến Anh khoảng một tuần, trên chuyến bay trở về Việt Nam, anh Dũng đã bắt đầu phát hiện ra những dấu hiệu đầu tiên của bệnh Covid-19.
'Tôi chỉ cảm thấy đau lưng nhẹ nhàng, nhưng tưởng chừng là do bay lâu nên mới như vậy. Khi đến Việt Nam và được xét nghiệm, kết quả vẫn là âm tính. Tuy nhiên, theo quy định của Chính phủ, tôi phải tự cách ly tập trung trong 14 ngày. Mấy ngày sau đó, tình trạng bệnh của tôi trở nên nghiêm trọng hơn và tôi được các quân nhân chuyển ngay đến bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở Đông Anh'.

Trong khi đang điều trị Covid-19 trong bệnh viện, anh Dũng tiếp tục làm việc.
Từ Anh trở về, đi qua sân bay, khu cách ly tập trung và thậm chí ở các bệnh viện hàng đầu chống Covid-19, anh Dũng nhận ra rằng không có một chỗ nào cả được trang bị máy rửa tay tự động.
Khác biệt với tình hình ở Anh, hầu hết các địa điểm công cộng tại Việt Nam đều có nhiều bình xịt sát khuẩn. Tuy nhiên, theo anh, cách rửa tay này vẫn chưa đủ an toàn vì người dùng vẫn phải tiếp xúc trực tiếp với bình để lấy dung dịch. Quá trình này nếu không thực hiện đúng cách có thể tăng nguy cơ nhiễm bệnh. Đặc biệt, những người lao động sẽ gặp rủi ro cao hơn khi phải thay thế các bình đã hết dung dịch, đã từng được hàng trăm, thậm chí hàng nghìn người chạm vào.
Trong thời gian cách ly điều trị Covid-19, anh Dũng đã hiểu rõ những tổn thất mà căn bệnh này gây ra, đó là sự suy sụp về sức khỏe, tinh thần và mất đi rất nhiều thời gian quý báu.
'Nhìn qua phòng bên cạnh, chỉ cách phòng của tôi một lớp kính, một vài bệnh nhân nặng phải dùng máy thở. Với họ, thậm chí chỉ việc thở cũng đã là một cực khổ. Việc này cho thấy bệnh này thật sự ghê rợn, bởi trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường quên rằng thở là để sống'.
Tuy nặng hay không, hầu hết bệnh nhân Covid-19 đều được đưa vào phòng cấp cứu để cách ly điều trị. Tính từ tháng 3 đến nay, đã hơn một tháng, anh Dũng chưa gặp được gia đình. Mọi công việc, kế hoạch đều bị gián đoạn. Rất nhiều người khác cũng như anh cảm thấy bức bối, không thoải mái như đang bị bỏ lại trong tình trạng bệnh nhân Covid-19.
'Lúc đó, tôi nghĩ, nếu có thể làm gì đó cho cộng đồng, giúp mọi người phòng dịch tốt hơn, để không có bệnh nhân nặng, cũng không có cảnh người vẫn khỏe mà phải vào phòng cấp cứu điều trị thì tốt biết bao'.
Và rồi, ý tưởng về một chiếc máy rửa tay tự động đã được hình thành.

Chiếc máy rửa tay này được nhóm của anh Hưng, Dũng, Nguyên sáng chế.
'Tôi thường tự hỏi, tại sao không có một công ty lớn nào đứng ra sản xuất máy rửa tay?'
Công nghệ để tạo ra một chiếc máy rửa tay không quá phức tạp. Nhiều sinh viên và học sinh ở các trường đại học đã tự chế tạo thành công thiết bị này. Tuy nhiên, anh Dũng chưa thấy nơi nào sản xuất trên quy mô lớn, với giá thành hợp lý. Đa số máy rửa tay hiện nay trên thị trường đều có giá từ 1,2 đến 1,6 triệu đồng.
Khi lệnh cách ly được dỡ bỏ, máy rửa tay sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc phòng dịch hiệu quả hơn. Nhưng với mức giá trên, khá khó để trang bị cho rộng rãi các địa điểm công cộng như bệnh viện, trường học, cơ quan...
'Và tôi vẫn tự hỏi, tại sao một thiết bị hữu ích như thế nhưng không có một tập đoàn lớn nào đứng ra sản xuất hàng loạt để phục vụ cộng đồng?'.
Anh Dũng chia sẻ vấn đề này với anh Nguyên, người đang làm việc tại một công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực xe điện, và anh Hưng, một chuyên gia hóa học. Cả hai đều thấy ý tưởng này rất tích cực. Quan trọng hơn, khi có bạn bè mắc bệnh, họ mới cảm nhận thực sự sự nguy hiểm của Covid-19 đang rất gần gũi với bản thân và gia đình, và cảm thấy trách nhiệm phải làm một điều gì đó có ích cho cộng đồng.

Anh Nguyên là một trong 100 chuyên gia thành viên của Mạng lưới Đổi mới Sáng tạo Việt Nam.
Trong vòng 3 tuần, anh Nguyên đã tập trung nguồn lực của công ty để thiết kế và tìm phương án sản xuất sản phẩm. Điều này là một thách thức lớn vì sản phẩm có nhiều thành phần không sẵn có trong nước và trong bối cảnh biên giới đóng cửa, việc tìm đối tác cung cấp với giá hợp lý không dễ dàng.
'Nhiều đối tác từ Trung Quốc, Ấn Độ đều không đồng ý với thời gian và mức giá mà chúng tôi đề xuất. Đó mới là lúc tôi nhận ra, việc sản xuất một chiếc máy rửa tay có giá rẻ không dễ dàng chút nào'. Nhóm dự án đã phải áp dụng công nghệ thiết kế và sản xuất ô tô, xe máy một cách sáng tạo với nhiều lần điều chỉnh thiết kế để có phương án sản xuất tốt nhất.
Hiện tại, anh Nguyên đã tạm dừng việc sản xuất xe máy điện để tập trung vào máy rửa tay. Vào cuối tháng 4, những chiếc máy đầu tiên sẽ được cung cấp ra thị trường với giá chỉ từ 1/3-1/2 so với giá của các sản phẩm nhập khẩu, nhưng vẫn đảm bảo chất lượng.
'Mặc dù biết rằng nhu cầu cho máy rửa tay có thể sẽ lớn, nhưng tôi chỉ hy vọng dự án này sẽ thu hồi vốn. Điều vui nhất là trong thời gian cách ly xã hội, chúng tôi vẫn có thể làm công việc có ý nghĩa, đóng góp một phần nhỏ vào cuộc chiến chống dịch', anh Nguyên chia sẻ.

Hình ảnh khi đặt máy rửa tay trong các phòng bệnh. Công ty của anh Nguyên sẽ tặng 20 máy đầu tiên cho các bệnh viện và trường học, sau đó, mỗi khi bán được 10 chiếc sẽ tặng thêm một chiếc cho các địa điểm thực sự cần.
Ngoài việc sản xuất máy rửa tay, công ty của anh Nguyên cũng hợp tác với một đối tác khác để sản xuất nước sát khuẩn theo tiêu chuẩn của WHO. Anh Hưng (Viện Hóa học) cho biết, công thức nước sát khuẩn đạt chuẩn đã được WHO công bố rộng rãi. Tuy nhiên, các loại nước sát khuẩn hiện có trên thị trường rất đa dạng và khó để phân biệt xem loại nào đúng theo tiêu chuẩn của WHO.
'Vì vậy, khi anh Nguyên và anh Dũng mời tham gia dự án này, tôi rất muốn đóng góp kiến thức hóa học của mình, giúp mọi người có được loại nước sát khuẩn đúng theo tiêu chuẩn WHO, thực sự đảm bảo cho tay của họ luôn sạch sẽ'.
