Buzz
Ấn Độ chỉ còn hai ngày nữa để thực hiện việc hạ cánh các tàu sứ mạng robot gần cực nam Mặt trăng.Tàu sứ mạng Luna-25 của Nga được lên kế hoạch để thử hạ cánh vào ngày 21 tháng 8 nhưng đã lao xuống bề mặt Mặt trăng trước đó một ngày, trong khi Ấn Độ sẽ cố gắng hạ cánh tàu thăm dò Chandrayaan-3 vào ngày 23 tháng 8.
Theo Brett Denevi, một nhà nghiên cứu thiên văn tại Viện Vật lý Ứng dụng Johns Hopkins, dự kiến họ sẽ hạ cánh gần nhau trên bề mặt Mặt Trăng.
Trước đó, bà nói: “Chúng chỉ cách nhau vài trăm kilomet, cả hai đều sẽ không hạ cánh ở cực nam Mặt Trăng, mà thay vào đó là ở khu vực cực nói chung.”
Theo tin từ Reuters ngày 20-8, Cơ quan Vũ trụ quốc gia Nga (Roscosmos) xác nhận tàu thăm dò Luna-25 (Mặt Trăng-25) đã đâm xuống bề mặt Mặt Trăng sau khi mất kiểm soát. Thông cáo của cơ quan này nói rằng: 'Thiết bị bay theo quỹ đạo không đoán trước được và bị phá hủy khi chạm xuống bề mặt Mặt Trăng'.
Cực nam hiện có vẻ là nơi lý tưởng nhất để đổ bộ lên Mặt Trăng vào thời điểm này. Cả Trung Quốc và NASA đều đang lên kế hoạch gửi các sứ mệnh riêng của họ đến khu vực này - tuy nhiên, nó cũng bao gồm vài nơi lạnh nhất. Điều này bởi vì một số hố hay miệng núi lửa gần cực nam luôn nằm trong bóng tối vĩnh viễn.
“Những khu vực này không bao giờ được chiếu sáng bởi ánh mặt trời, vì vậy chúng vô cùng lạnh lẽo,” bà Denevi chia sẻ.
Cực nam Mặt Trăng với các hố và miệng núi lửa, hình ảnh tổng hợp từ 1,500 bức ảnh chụp bởi tàu không gian Clementine. Vùng cực nam nói chung nằm trong vùng tròn ở giữa. Ảnh: Wikipedia.Nếu bạn trích xuất nó ra, bạn có thể sản xuất nhiên liệu tên lửa (hydro) hoặc không khí hít thở (oxi) cho các phi hành gia trên bề mặt.
Tàu sứ mệnh Luna-25 đã cất cánh vào tháng 8 từ một bệ phóng tại Sân bay vũ trụ Vostochny ở Viễn Đông của Nga. Ảnh: Tổng công ty Vũ trụ Roscosmos/AP.Sứ mệnh Luna-25 của Nga đã quay trở lại sau vài thập kỷ và kết thúc chỉ trong một ngày
Cơ quan vũ trụ Nga Roscosmos thông báo rằng họ đã mất liên lạc với tàu Luna 25 từ 18h57 ngày 19/8 khi tàu gặp sự cố trong quá trình tiến vào quỹ đạo trước khi hạ cánh. Dự kiến, tàu Luna 25 sẽ hạ cánh xuống Mặt Trăng vào ngày 21/8. 'Tàu di chuyển theo quỹ đạo không thể dự đoán và đã ngừng hoạt động sau khi va chạm với bề mặt Mặt Trăng', Roscosmos cho biết. Cơ quan này đã thành lập một ủy ban nội bộ đặc biệt để điều tra nguyên nhân của sự cố của tàu Luna-25. Nga không còn xa lạ với Mặt Trăng nữa, theo Anatoly Zak, nhà báo chủ quản của trang RussianSpaceWeb.com. Khi còn là một phần của Liên bang Xô Viết, họ đã tiến hành hơn một chục chuyến bay đến Mặt Trăng. 'Nhiệm vụ cuối cùng đó diễn ra vào năm 1976,' ông Zak nói. Ông nói rằng sứ mệnh mới này thực sự dựa trên thiết kế cũ của Liên Xô. 'Đây là một phiên bản nâng cấp trong thế kỷ 21 của tàu vũ trụ Liên Xô đã hạ cánh trên Mặt Trăng vào những năm 70.' Nhằm tôn vinh di sản đó, tên gọi của nó là Luna-25, một trong những sứ mệnh tiếp theo trong loạt sứ mệnh kinh điển của Liên Xô. Trước khi gặp thất bại vào ngày 20/8, ông Zak tiết lộ rằng sứ mệnh này đã được lên kế hoạch từ cuối những năm 1990. Đây là một tàu đổ bộ có bốn chân nhỏ với một cánh tay robot mà có thể sử dụng để thu thập các mẫu từ bề mặt. Vì nó là một thiết kế đã được chứng minh là hiệu quả, nên nó sẽ hoạt động tốt. Tuy nhiên, tất cả những người đã thiết kế và thực hiện các sứ mệnh Luna trước đây cách đây gần nửa thế kỷ đều đã nghỉ hưu. Do đó, ông Zak không chắc chắn liệu con tàu mới này có thể đáp xuống mặt đất một cách hoàn hảo hay không. “Ông đánh giá rằng cơ hội thành công là 50-50,”. Thật không may, cuối cùng khả năng thất bại 50% đã xảy ra.
Tàu vũ trụ Chandrayaan-3 đã cất cánh từ Trung tâm vũ trụ Satish Dhawan ở Sriharikota, bang Andhra Pradesh vào ngày 14 tháng 7 năm 2023. Đây là lần thứ hai Ấn Độ cố gắng hạ cánh trên Mặt Trăng trong những năm gần đây. Ảnh: R.SATISH BABU/AFP Getty Images. Sứ mạng tàu Chandrayaan-3 của Ấn Độ là một cơ hội thử lại sau thất bại trước đó
Theo một số cách, việc hạ cánh trên Mặt Trăng phức tạp hơn so với hạ cánh trên một hành tinh như Trái Đất. Jason Davis, biên tập viên của Hội Hành tinh, một tổ chức phi lợi nhuận tập trung vào việc khám phá không gian, nói rằng: “Mặt Trăng là một thử thách đặc biệt vì nó không có khí quyển.” Thiếu không khí có nghĩa là không có cách nào để giảm tốc độ bằng cách sử dụng dù. Thay vào đó, tàu vũ trụ phải dựa vào động cơ đẩy để phá vỡ quỹ đạo của chúng vào thời điểm thích hợp.
Mặt Trăng thực sự vẫn có một bầu khí quyển, nhưng nó rất mỏng và mong manh, được gọi là ngoại quyển (exosphere). Không có không khí thoáng. Các nguyên tố trong khí quyển của Mặt Trăng bao gồm heli, argon, natri và kali. Ảnh: BigThink.
Davis nói: “Bạn phải thực hiện rất nhiều tính toán phức tạp khi hạ cánh để tắt các động cơ đẩy đúng cách. Không được phép có nhiều sai số.'
Tổ chức Nghiên cứu Vũ trụ Ấn Độ (ISRO) đã nhận biết điều này rõ ràng. Vào năm 2019, họ đã cố gắng hạ cánh trên Mặt Trăng trong một phần của sứ mạng tàu Chandrayaan-2. Tuy nhiên, khi các động cơ trên tàu đổ bộ hoạt động theo một cách không mong muốn, 'tàu vũ trụ không xác định được vị trí và rơi,' Davis nói.
Chandrayaan-3 về cơ bản là một sự lặp lại của nỗ lực thất bại năm 2019 đó, ông Davis tường thuật. Tàu đổ bộ được trang bị các công cụ để nghiên cứu hoạt động địa chấn trên Mặt Trăng, cùng với các khía cạnh khác của môi trường tại khu vực đó, như bức xạ và nhiệt độ. Nó cũng mang theo một chiếc xe tự hành nhỏ hoạt động bằng năng lượng mặt trời.
Minh họa về tàu đổ bộ và xe tự hành (bên trái) của Chandrayaan-2 trên Mặt Trăng. Các thiết bị phần cứng của Chandrayaan-3 dự kiến sẽ trông tương tự. Ảnh: ISRO.
Davis cho rằng Ấn Độ có thể đã học được nhiều điều quý báu từ việc phân tích dữ liệu từ nỗ lực hạ cánh thất bại vào năm 2019. Điều này đồng nghĩa với việc Chandrayaan-3 có khả năng thành công cao hơn, ông nói.
Một lần nữa, bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra trên Mặt Trăng.
Theo NPR.
