Sau khi từng vượt qua Tesla Model 3 để trở thành 'vua của xe điện', tại sao xe điện giá rẻ này đang chịu sự suy giảm liên tục, thậm chí đối diện nguy cơ bị loại bỏ?

Mẫu xe điện giá rẻ bán chạy nhất của Trung Quốc đã không thể duy trì doanh số bán hàng sau khi giá tăng và thị trường trở nên bão hòa với sự xuất hiện của nhiều đối thủ mới.

Hongguang Mini EV đã tạo nên cơn sốt trên khắp Trung Quốc khi ra mắt vào tháng 7/2020 bởi liên doanh SAIC-GM-Wuling Automobile.

Giá khởi điểm của chiếc xe điện mini này là 28.000 tệ (tương đương 4.300 USD theo tỷ giá hiện tại). Mặc dù chỉ có thể di chuyển được 120 km mỗi lần sạc, nó vẫn được coi là sự lựa chọn tốt nhất để lái xe trong thành phố. Từ khi ra mắt, doanh số của Hongguang Mini EV đã liên tục tăng, đặc biệt là ở các thành phố cấp thấp. Theo Wuling, chiếc xe đã vượt qua cả Tesla Model 3 và nhiều đối thủ khác để trở thành mẫu xe sử dụng năng lượng mới bán chạy nhất trong 20 tháng liên tiếp, tính đến hết tháng 5/2022.

Tuy nhiên, đà tăng trưởng của xe đã bắt đầu giảm. Chỉ có khoảng 25.000 chiếc Hongguang Mini được bán ra trong tháng 4, theo Hiệp hội xe du lịch Trung Quốc. Đây là mức giảm 6% so với cùng kỳ năm trước, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên doanh số bán hàng của xe giảm. Trong tháng 5, doanh số tiếp tục giảm 2%.

Tình trạng phong tỏa ở Thượng Hải có thể được coi là một nguyên nhân. Tuy nhiên, có lẽ phần quan trọng nhất là do sự gia tăng mạnh mẽ của các mẫu xe sử dụng năng lượng mới - cách gọi của Trung Quốc đối với xe điện - khiến cho nhiều đối thủ khác tham gia vào thị trường, tạo ra áp lực lên Hongguang Mini EV.

Một lý do quan trọng khác là giá của chiếc xe không còn là 28.800 tệ nữa. Giá khởi điểm của xe đã tăng hơn 10% vào tháng 3, lên 32.800 tệ. Đổi lại, xe được trang bị thêm hệ thống điều hòa không khí.

'Một số người đã chuyển sang sử dụng các mẫu xe cạnh tranh, một phần vì Hongguang Mini EV có ít trang bị hơn', Zhang Xiang - một chuyên gia phân tích trong ngành ô tô, cho biết.

Xe điện giá rẻ mang lại lợi nhuận rất thấp. Mặc dù Hongguang Mini có doanh số bán ra ấn tượng, tỷ suất lợi nhuận ròng của liên minh SAIC-GM-Wuling chỉ đạt hơn 1% vào năm ngoái. Trong khi đó, SAIC Volkswagen Automotive báo cáo tỷ suất lợi nhuận 6%.

Hongguang Mini EV đã đóng góp lớn vào việc các đối thủ như QQ Ice Cream của Chery Automobile và BenBen E-Star của Changan Automobile trở nên phổ biến hơn. Chính sách của chính phủ đã thúc đẩy thị trường theo hướng này.

Trung Quốc yêu cầu một số hãng ô tô phải sản xuất và bán một số lượng nhất định các loại xe sử dụng năng lượng mới. Các công ty có thể bán các khoản tín dụng vượt mức cho các công ty không đáp ứng đủ hạn ngạch. Số tiền kiếm được từ việc bán hạn ngạch này có thể bù đắp phần nào cho lợi nhuận thấp từ các mẫu xe điện giá rẻ.

Tuy nhiên, việc vội vàng chế tạo các phương tiện sử dụng năng lượng mới đã khiến giá trị của mỗi điểm tín dụng giảm xuống. Giá trung bình cho mỗi điểm tín dụng năm ngoái là 2.800 tệ (418 USD), theo truyền thông Trung Quốc. Tuy nhiên, con số này đã giảm xuống còn chưa đến 150 USD trong năm nay.

Chi phí nguyên vật liệu tăng cao trong năm nay cũng làm suy giảm lợi thế của việc sản xuất xe điện giá rẻ. Với những thách thức này, các nhà sản xuất ô tô đang bắt đầu thay đổi hướng đi.

Dong Yudong, CEO của thương hiệu Ora từ Great Wall Motor cho biết hồi tháng 2 rằng công ty sẽ ngừng nhận đặt hàng một số mẫu xe điện nhất định. Một trong số đó, Black Cat, có giá khởi điểm khoảng 70.000 nhân dân tệ, khiến hãng lỗ hơn 10.000 nhân dân tệ cho mỗi chiếc bán ra.

Cạnh tranh trên thị trường bắt đầu dịch chuyển tới các dòng xe giá trung bình. Trong tháng 4, cả QQ Ice Cream và BenBen E-Star đều ngừng chấp nhận đặt hàng các phiên bản giá rẻ nhất - vốn có giá khoảng 30.000 nhân dân tệ mỗi chiếc.

Ora đã quyết định tập trung vào mẫu xe Good Cat, có giá hơn 140.000 nhân dân tệ (20.900 USD). Wuling đang lên kế hoạch ra mắt Air ev, phiên bản cao cấp hơn của Hongguang Mini, là mẫu xe đầu tiên của công ty dành cho thị trường toàn cầu.

Công ty đang xây dựng một nhà máy ở Indonesia, nhằm mục tiêu mở rộng thị trường Đông Nam Á, châu Phi, châu Âu và Nhật Bản. Với các mẫu xe trong tầm giá từ 100.000 đến 300.000 nhân dân tệ, sản phẩm của Wuling sẽ đối mặt với một loạt đối thủ cạnh tranh lớn, bao gồm BYD và các công ty nước ngoài. Cần nhớ rằng, người tiêu dùng mua xe trong tầm giá này có nhiều sự lựa chọn hơn về an toàn và chất lượng sản phẩm.