Sau vụ việc với quả chuối trước đó, đây là 8 tác phẩm nghệ thuật khiến bạn phải tự hỏi 'Tại sao?'

Một bức điện tín, một chiếc toa-lét bằng vàng hay một trái táo đơn giản có thể được coi là tác phẩm nghệ thuật sao?

Khi Maurizio Cattelan gắn một quả chuối lên tường và gọi đó là một tác phẩm trị giá 120.000 USD (hơn 2,7 tỷ VNĐ), cuộc tranh luận về giá trị nghệ thuật bắt đầu nổi lên.

Mặc dù thật không lý thú, tác phẩm 'Diễn viên hài' (tên của quả chuối dính vào tường) đã đặt ra một câu hỏi về khái niệm nghệ thuật và sự sáng tạo. Giá trị của một tác phẩm nghệ thuật có thể không nằm ở vật liệu tạo nên nó, mà ở sự chú ý nó thu hút từ thế giới.

Dưới đây là tám tác phẩm mà tuỳ vào góc nhìn, có thể là rác rưởi vô giá trị hoặc là kiệt tác đầy ý nghĩa.

'Thác nước' của Marcel Duchamp

Tác phẩm 'Thác nước' bao gồm một chiếc bồn tiểu được mua từ cửa hàng đồ dùng và đặt lên một cái khay để trưng bày. Kể từ khi xuất hiện vào năm 1917, nó đã gây ra nhiều tranh cãi về quan niệm của giá trị nghệ thuật. Marcel Duchamp, dùng tên giả là R. Mutt, gửi tác phẩm này đến một cuộc triển lãm thấp kém ở New York, nơi không cần sự đánh giá chuyên môn mà chỉ cần trả một khoản phí để được trưng bày bất kỳ 'tác phẩm' nào.

Tác phẩm đã bị giấu trong buổi triển lãm, nhưng tranh luận về nó vẫn tiếp tục cho đến nay. Đáng ngạc nhiên, vào năm 2004, một cuộc khảo sát đã cho thấy 'Thác nước' là tác phẩm nghệ thuật có ảnh hưởng lớn nhất trong thế kỷ hiện đại.

Trong số những tác phẩm gây ấn tượng của Duchamp, 'Thác nước' là một trong những vật dụng hàng ngày mà ông xem là tác phẩm nghệ thuật chính cống. Số phận của phiên bản gốc tác phẩm hiện nay không rõ, nhưng nghệ sĩ này đã tạo nhiều bản sao của 'Thác nước' trên con đường nghệ thuật của mình. Một trong số đó đã được bán với giá hơn 1,7 triệu USD (40 tỷ VNĐ) vào năm 1999.

'Táo' của Yoko Ono

Trước khi Maurizio Cattelan dán chuối lên tường, một nghệ sĩ người Nhật khác đã có ý tưởng kỳ lạ không kém, đó là trưng bày một quả táo. Tên của tác phẩm này đơn giản là: 'Táo'.

Tác phẩm xuất hiện vào năm 1966, nổi tiếng vì vai trò quan trọng trong đám cưới của John Lennon (The Beatles) và Yoko Ono. Trước ngày khai mạc triển lãm, John Lennon cầm trái táo này lên và cắn một miếng, khiến cho cô vợ tương lai Yoko Ono tức giận vô cùng.

'Giường tôi' của Tracey Emin

Tác phẩm nổi tiếng nhất từng được đề cử cho giải Turner Prize, một giải thưởng danh giá trong giới nghệ thuật trực quan.

Tác phẩm bao gồm một chiếc giường bê bối, phủ đầy dịch nhờn và các loại rác rưởi như bao cao su, đồ lót đã sử dụng. Nó được tạo ra sau khi Tracy Emin chán chường và nghiện rượu, khiến cô không rời chiếc giường nhiều ngày liền.

Giá trị nghệ thuật của tác phẩm vẫn gây nhiều tranh cãi, nhưng giá trị vật chất của nó đã tăng cao kể từ khi xuất hiện vào năm 1998. Năm 2003, tác phẩm được mua bởi nhà sưu tập Charles Saatchi với giá 150.000 Bảng Anh (4,5 tỷ VNĐ). Năm 2014, 'Giường tôi' lại xuất hiện và được bán đấu giá lên đến 2,5 triệu Bảng Anh (75 tỷ VNĐ) tại Luân Đôn.

'Tình yêu trong sọt rác' của Banksy

Năm 2018, sau khi bức 'Cô gái với trái bóng bay' được bán ra, tác phẩm tự hủy ngay trong buổi đấu giá do Sotheby tổ chức tại Luân Đôn. Sự việc khiến khán giả và giới nghệ thuật bất ngờ.

Banksy, người nghệ sĩ giấu mặt, đã lắp đặt một chiếc máy cắt giấy phía sau khung tác phẩm. Khi chiếc búa đấu giá được đánh xuống, máy tự động hoạt động và cắt mất một nửa bức tranh. Dù không còn nguyên vẹn, người đấu giá vẫn mua với giá ban đầu là 1,04 triệu Bảng Anh (30 tỷ VNĐ), vì họ đã đoán được rằng giá trị của tác phẩm sẽ tăng sau sự kiện này.

Sau đó, Banksy đổi tên tác phẩm thành 'Tình yêu trong sọt rác'.

Bốn tháng sau khi trải qua nhiều tranh cãi, tác phẩm được trưng bày lần đầu tại bảo tàng Frieder Burdar ở Đức.

Bức chân dung Iris Clert của Robert Rauschenberg

Iris Clert là chủ nhân người Hy Lạp của một phòng triển lãm văn hóa Paris. Trong những năm hoạt động, nhiều tác phẩm của các nghệ sĩ nổi tiếng đã xuất hiện trong phòng triển lãm của cô. Vào năm 1961, Iris đã kêu gọi một số nghệ sĩ vẽ tranh chân dung của bản thân nhằm mục đích trưng bày.

Đáp lại lời kêu gọi đó, nghệ sĩ đa tài Robert Rauschenberg, với sự ảnh hưởng to lớn đến nền nghệ thuật Mỹ, đã gửi một cú điện tín tinh nghịch, nói rằng: 'Đây là một bức chân dung của Iris Clert vì tôi nói thế -- Robert Rauschenberg'.

'Tác phẩm' không chỉ thách thức định nghĩa về chân dung mà còn chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu sắc về góc nhìn. 'Tôi' ở đây không chỉ là tác giả mà còn là những khán giả, người xem và tùy thuộc vào góc nhìn của họ mà bức điện tín này sẽ được hiểu theo nhiều cách khác nhau.

'Nước Mỹ' của Maurizio Cattelan

Tác phẩm này, gồm hơn 100 kí lô vàng 18-karat, đã được đúc tại thành phố Florence và có hình dạng của một toa-lét kiểu mẫu ở Guggenheim. 'Nước Mỹ' xuất hiện lần đầu vào năm 2016 tại bảo tàng Guggenheim ở New York và đã có hơn 100.000 người xếp hàng chỉ để được sử dụng nó.

Năm 2019, tác phẩm bỗng trở nên nổi tiếng khi bị lấy cắp khỏi cung điện Blenheim, nơi nó đang được trưng bày tạm thời. Từ khi mất tích, ba vụ bắt giữ đã xảy ra nhưng dấu tích của tác phẩm thì không thấy.

'Thành phố tâm hồn (Kim tự tháp trái cam)' của Roelof Louw

Bức điêu khắc của Roelof Louw, nhà họa sĩ người Châu Phi, được trưng bày lần đầu vào năm 1967. Tác phẩm làm hoàn toàn từ cam tươi chất thành kim tự tháp bên trong một khung đỡ bằng gỗ. Có tới 6.000 trái cam trong bức điêu khắc và mỗi khách tham quan được khuyến khích tham gia vào việc xây dựng tác phẩm bằng cách lấy đi một trái cam. Sau mỗi lần trưng bày, bức điêu khắc lại được bổ sung cam để bằng với số lượng ban đầu.

Bức điêu khắc đã được trưng bày nhiều lần. Lần gần đây nhất là ở Phòng triển lãm Tate vào năm 2016 tại Luân Đôn.

'Cây cầu số 114' của Nat Tate

Năm 2011, bức tranh này được bán tại một buổi đấu giá do Sotheby tổ chức với cái giá 7.250 Bảng Anh (200 triệu VNĐ). Đây là một trong 18 tác phẩm còn tồn tại của Nat Tate, một nghệ sĩ đã tự tử vào năm 1960. Nhưng thực ra, anh ta không hề chết, vì từ đầu, anh ta chỉ là hư cấu.

Nat Tate là một tên giả được lấy từ hai bảo tàng lớn ở Luân Đôn, Bảo tàng Quốc gia (National Gallery) và Phòng triển lãm Tate (Tate Gallery). Vào năm 1998, nhà văn và biên kịch người Anh William Boyd đã tạo ra nhân vật hư cấu này và xuất bản quyển sách 'Nat Tate: Nghệ Sĩ Mỹ 1928-1960'.

Để thêm phần hấp dẫn cho câu chuyện về người nghệ sĩ hư cấu, Boyd đã vẽ rất nhiều bức tranh dưới tên Nat Tate, trong đó có một bức bán với giá cao hơn 50% so với giá gốc. Khi cuốn sách về Nat Tate ra mắt, Boyd vẫn giữ bí mật rằng Tate chỉ là tưởng tượng, nhưng sự thật đã được tiết lộ trong buổi đấu giá các tác phẩm.

Theo CNN