Siberia cháy rực và cảnh báo từ Bắc Cực

Những vụ cháy rừng trên lãnh thổ lớn của Nga ở Bắc Cực đang nhấn mạnh sự cần thiết phải giảm khí thải do con người gây ra.

Tình trạng nắng nóng cực độ ở vùng Siberia của Nga đang phát ra tín hiệu cảnh báo về những gì có thể đợi chờ thế giới trong tương lai. Lần đầu tiên trong lịch sử, nhiệt độ tại thị trấn Verkhoyansk ở Siberia vượt quá 38 độ C vào ngày 20-6. Số liệu này đang được Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) kiểm chứng.

Ngay cả khi không có xác nhận chính thức, các chuyên gia tại WMO không khỏi lo ngại khi thấy lãnh thổ lớn của Nga tại Bắc Cực chìm trong sắc đỏ trên các hình ảnh vệ tinh mới nhất. Theo Reuters, tình trạng nắng nóng cực độ đang làm tăng quy mô các vụ cháy rừng ở khu vực xa xôi này. Lửa sau đó lan rộng ra các khu vực đất than bùn thường ngập nước ở điều kiện bình thường.

Các nhà khoa học lo ngại rằng những vụ cháy này là dấu hiệu sớm của tình trạng khô hanh nghiêm trọng hơn trong tương lai. Hỏa hoạn thường xuyên sẽ 'giải phóng' carbon từ đất và rừng, làm tăng lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính trong không khí. 'Đợt nắng nóng này đang thúc đẩy điều đó. Nó không chỉ làm cho thực vật và đất trở thành nhiên liệu cho lửa, mà còn làm gia tăng tình trạng biến đổi khí hậu tại Bắc Cực' - chuyên gia Thomas Smith của Trường Kinh tế London (Anh) nhận định với Reuters.

Theo ông Smith, dữ liệu vệ tinh về khu vực thu thập từ năm 2003 cho thấy lượng khí nhà kính do các đám cháy ở Bắc Cực tăng vọt trong hai mùa hè qua. Cụ thể, tổng lượng khí thải của tháng 6-2019 và tháng 6-2020 đã vượt quá tổng lượng khí thải trong các tháng 6 của giai đoạn 2003-2018. Ngoài ra, dữ liệu về khí quyển thu thập từ hơn 100 năm trước đến nay cũng cho thấy nhiệt độ không khí tại Bắc Cực liên tục phá kỷ lục trong những năm gần đây.

Các nhà khoa học đã lâu nhận thấy biến đổi khí hậu đang khiến Bắc Cực ấm lên nhanh gấp đôi so với phần còn lại của thế giới. Đợt nắng nóng bắt đầu từ tháng 5 ở vùng Siberia là minh chứng rõ ràng cho điều này. Chuyên gia Walt Meier từ Trường Đại học Colorado (Mỹ) cho biết nắng nóng cực đoan đang trở thành một hiện tượng phổ biến.

Khi nhiệt độ tăng và băng tan tại Bắc Cực, nhiều vùng sẽ trở nên tối hơn và hấp thụ nhiệt nhanh hơn, góp phần làm tăng nhiệt độ khí hậu. Điều này khiến mùa cháy rừng ở Bắc Cực kéo dài hơn. Thường thì mùa cháy rừng diễn ra vào tháng 7 và tháng 8 nhưng năm nay đã bắt đầu từ tháng 5.

Những vụ cháy ở Siberia thể hiện sự cần thiết phải giảm khí thải từ hoạt động của con người. Các nhà khoa học cảnh báo rằng những biến đổi lớn ở Bắc Cực có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống khí hậu toàn cầu.

Tại châu Âu, nắng nóng cực đoan gây ra nhiều vấn đề cho chính quyền trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Ở Tây Ban Nha, nhiệt độ đã lên đến 40 độ C trong tuần này. Ở Anh, ngày 25-6 được ghi nhận là ngày nóng nhất từ đầu năm với nhiệt độ 33 độ C tại sân bay Heathrow ở thủ đô London. Cùng ngày, chính quyền Bournemouth, một thị trấn ven biển ở miền Nam nước Anh, phải tuyên bố tình trạng sự cố nghiêm trọng khi nhiều người đổ xô đến các bãi biển địa phương mặc kệ hướng dẫn y tế công cộng về dịch Covid-19.