
Mặc dù cùng chung dòng máu vàng, cùng đặc tính cần cù, thông minh như người Việt, nhưng dân số của họ lại chỉ bằng một phần nhỏ của nước mình. Dù có rừng nguyên sinh và biển bạc, nhưng thu nhập của họ lại cao gấp 30 lần người Việt, một công nhân của họ có năng suất làm việc bằng 23 người Việt, và hệ thống giáo dục của họ được xếp hạng hàng đầu thế giới, trong khi Việt Nam không có trường nào lọt vào top 300 Đại học tốt nhất châu Á.
Bí quyết thành công của họ và nguyên nhân khiến con rồng Việt Nam không thể lớn mạnh là gì? Để tìm câu trả lời cho điều này, không có nơi nào chứa đựng câu trả lời chi tiết và chính xác hơn ngoài một bộ hồi ký dày gần 1700 trang, được chia thành 2 tập và mang tựa đề 'Câu chuyện của Singapore' và 'Từ thế giới thứ ba lên thế giới thứ nhất'. Bộ sách đã được dịch và phát hành tại Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 2 năm ngày mất của cố Thủ tướng Lý Quang Diệu.

Ông là minh chứng sống về sức mạnh của con người có thể thay đổi lịch sử. Nhưng con người ông như thế nào? Trong cuốn sách, độc giả sẽ được thấy Lý Quang Diệu không chỉ là một nhà lãnh đạo tài ba mà còn là một nhà văn tài năng với khả năng kể chuyện xuất sắc.
Ông kể về tuổi thơ của mình: Kỷ niệm sâu xa và sống động nhất của tôi là khi bị đưa xuống giếng trong sân nhà tại Singapore. Khi đó, tôi chỉ mới 4 tuổi. Tôi rất tò mò và đã làm hỏng hộp dầu chải đầu đắt tiền của cha tôi. Cha tôi rất nóng tính và vào đêm đó, ông đã đưa tôi ra khỏi nhà và xách tôi lên giếng. Làm sao tai tôi có thể chịu được đến mức không bung ra để tôi rơi xuống giếng? 50 năm sau, tôi đọc một bài báo trong tạp chí Scientific American giải thích cách mà sự đau đớn có thể ghi nhớ sâu trong não bộ, làm thế nào chất peptit có thể ghi nhớ sự kiện đó mãi mãi.
Trong một bài phát biểu nhân ngày Quốc khánh năm 1986, ông nói: “Tôi thường bị chỉ trích vì can thiệp vào đời sống riêng tư của người dân. Vâng, nếu tôi không làm như vậy, chúng ta sẽ không có được ngày hôm nay. Và tôi không hối hận một chút nào về việc can thiệp này, vì chúng ta sẽ không ở đây, chúng ta sẽ không đạt được tiến bộ kinh tế, nếu chúng ta không can thiệp vào các vấn đề cá nhân – từ hàng xóm của bạn là ai, bạn sống như thế nào, bạn được phép làm ồn ra sao, khạc nhổ như thế nào, hoặc bạn sử dụng ngôn ngữ gì. Chúng tôi quyết định điều gì là đúng.”
Quan điểm có phần 'phi dân chủ' của ông đã xuất hiện từ khi ông còn trẻ và sống dưới thời cai trị khắc nghiệt của quân Nhật gần 3 năm. Mặc dù đã từng bị lính Nhật “tát đến xoay cả người” và “đạp chân vào ngực làm ông té ngửa trên mặt đường” vì không chào hỏi, ông vẫn nhận thấy ít nhiều lợi ích của việc cai trị bằng cách tương đương, mà sau đó ông đã áp dụng để đưa người dân Singapore vào kỉ luật.
“Sự trừng phạt của quân Nhật rất nghiêm trọng đến mức rất ít có tội phạm. Trong bối cảnh đói khổ, vào những tháng cuối năm 1944, khi dân chúng gần như chết đói, điều kỳ lạ là mức độ tội phạm vẫn rất thấp... Hậu quả là tôi không còn tin vào những người ủng hộ phương pháp nhân hòa đối với vấn đề tội phạm và trừng phạt, thường cho rằng trừng phạt không giảm được tội phạm. Đó không chỉ là kinh nghiệm của tôi tại Singapore trước chiến tranh, trong thời Nhật chiếm đóng hay sau đó.” Hãy thử làm trò ngớ ngẩn hoặc nhổ kẹo cao su trên đường ở Singapore, bạn sẽ hiểu ông muốn nói gì!

Trong cuộc phỏng vấn với tờ New York Times vào năm 2010, ông nói về di sản của mình: “Phán quyết cuối cùng sẽ không phải là nằm trong cáo phó của tôi. Phán quyết cuối cùng là khi các nghiên cứu sinh tiến sĩ khai phá các kho lưu trữ, đọc những bài báo cũ về tôi, đánh giá những gì kẻ thù của tôi nói, lọc bớt bằng chứng và tìm ra sự thật. Tôi không khẳng định rằng mọi việc tôi làm đều đúng, nhưng mọi thứ tôi làm đều vì một mục đích đáng trân trọng.” Và trong 700 trang sách “Câu chuyện Singapore”, bạn sẽ tìm thấy mục đích đáng trân trọng đó.
Lý Tiểu Long - Mytour
