Rửa tay là biện pháp phòng bệnh đơn giản, hiệu quả, dễ áp dụng. Sử dụng nước và xà phòng để rửa tay là tốt nhất vì không chỉ loại bỏ vi khuẩn virus, mà còn có thể loại bỏ bùn đất, dầu mỡ... bám trên tay. Tuy nhiên, phương pháp này không thể nhanh và tiện lợi như sử dụng dung dịch sát khuẩn nhanh. Khi ở công sở, bệnh viện, siêu thị... rất khó yêu cầu mọi người rửa tay bằng nước và xà phòng (chỉ là đùa chút thôi!). Trong hai năm qua, do dịch COVID-19, các loại dung dịch sát khuẩn xuất hiện nhiều hơn trên thị trường. Dù có nhiều sản phẩm khác nhau, nhưng thành phần chính để diệt khuẩn thường chỉ là ethanol hoặc isopropanol. Hãy cùng tìm hiểu qua về hai chất này!Chúng ta đã quá quen với ethanol, hay còn được gọi là ethyl alcohol, rượu etylic, hoặc đơn giản là rượu, có công thức hóa học là C2H5OH. Con người đã sản xuất và điều chế ethanol từ hàng ngàn năm trước với mục đích chính là uống. Hiện nay, ethanol còn được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp, y tế... Ethanol là chất an toàn duy nhất đối với con người trong nhóm alcohol (nhóm các hợp chất hữu cơ có nhóm -OH). Các chất khác trong nhóm, như methanol (CH3OH, rượu metylic), nếu uống dù chỉ với số lượng ít cũng có thể gây mù mắt và tử vong.
Isopropanol, so với ethanol, ra đời từ những năm 1920, không thể uống được do độc tính, nhưng vẫn được ưa chuộng trong công nghiệp và y tế vì tính chất lý hóa gần giống ethanol. Isopropanol (hay còn gọi là isopropyl alcohol, rượu isopropyl) có công thức hóa học là C3H7OH. Đặc biệt, isopropanol ít gây khô da và kích ứng da hơn ethanol nên thường được sử dụng làm nguyên liệu chính trong dung dịch sát khuẩn.
Ethanol và isopropanol (isopropyl alcohol)
Cả hai chất này đều có khả năng tiêu diệt vi khuẩn, virus bằng cách làm biến đổi protein và làm tan lipid của chúng. Nồng độ tối ưu để diệt khuẩn và virus là từ 65% đến 70%. Nồng độ thấp hơn sẽ không đủ hiệu lực, trong khi nồng độ cao (ví dụ 90%) có thể giảm hiệu quả diệt khuẩn vì vi khuẩn tự tạo ra màng bảo vệ. Virus không gặp hiện tượng này vì không tự tạo được màng bảo vệ, nhưng nồng độ cao cũng làm bay hơi nhanh, giảm tác dụng tiêu diệt vi khuẩn. Trong y tế, cồn 70% thường được sử dụng và hầu hết dung dịch rửa tay nhanh đều có nồng độ này.
Thường người ta thêm glycerol, oxy già vào dung dịch rửa tay khô để giảm bay hơi và tăng hiệu quả diệt vi khuẩn. Tùy theo nhà sản xuất, có thể thêm chất tạo màu, hương liệu... vào sản phẩm.
Vì sự khác biệt giữa hai loại nhỏ, nên nồng độ quan trọng phải đảm bảo từ 65%-70%. Do isopropanol ít gây kích ứng da và bay hơi ít hơn ethanol nên được ưa chuộng hơn.
Ảnh từ wikipedia, webmd