So sánh những điểm đồng điệu trong thơ Nguyễn Khuyến và Tú Xương

Đề bài: So sánh những điểm đồng điệu trong thơ Nguyễn Khuyến và Tú Xương

So sánh những nét tương đồng trong thơ Nguyễn Khuyến và Tú Xương

I. Kế hoạch đối chiếu những điểm tương đồng trong thơ Nguyễn Khuyến và Tú Xương (Chuẩn)

- Nội dung:
+ Cả hai thể hiện lòng yêu nước trước sự biến động của thời cuộc.
+ Ngòi bút trào phúng, thâm thúy, và sâu cay.

- Nghệ thuật:
+ Thơ chữ Nôm độc đáo...(Tiếp Theo)

>> Chi tiết hơn về Dàn ý đối chiếu những điểm tương đồng trong thơ Nguyễn Khuyến và Tú Xương xem ở đây

II. Bài mẫu So sánh những điểm đồng điệu trong thơ Nguyễn Khuyến và Tú Xương (Chuẩn)

Được biết đến như những người sáng tạo văn hóa cuối thế kỷ XIX, Nguyễn Khuyến và Tú Xương có những đặc điểm chung trong cách sáng tác. Điều này tạo ra sự kết hợp độc đáo trong văn học Việt Nam.

Đầu tiên, cả Nguyễn Khuyến lẫn Tú Xương đều thể hiện tâm huyết với quê hương trước những biến động của thời đại. Đó là lời than thở vô vọng trước thực trạng đất nước lạc loài của Nguyễn Khuyến:

'Không thể giáo dục đúng đắn trong thời loạn lạc
Phải chịu đựng danh tiếng phai nhạt vì quá khứ tốt nghiệp'.

Hoặc là lời thanh âm đau lòng của Tú Xương trong bài thơ 'Vịnh khoa thi Hương:

'Nhân tài Bắc đâu mà chẳng gặp
Ngó lơ cảnh quê hương từ xa'.

Cả hai đều là những học giả Nho trong thời kỳ loạn lạc cuối thế kỷ XVIII, thời xã hội trải qua nhiều biến động, khủng hoảng. Với sự chiếm đóng của thực dân Pháp, cả nước chìm đắm trong cuộc khủng hoảng tư tưởng và văn hóa. Xót xa và bất lực trước tình hình đau lòng của đất nước, hai nhà thơ đều chia sẻ tâm huyết của mình thông qua bút phúc.

Bên cạnh đó, cả hai nhà thơ gặp nhau ở ngòi bút châm biếm sâu cay. Tiếng cười của họ trước hết là vũ khí để chế nhạo, châm biếm mạnh mẽ những hiện tượng đáng buồn trong xã hội. Nguyễn Khuyến sử dụng tiếng cười của tâm hồn để châm chọc vẻ lạnh lùng của những người tham gia ngày hội Tây ở vùng thuộc địa:

'Dựa sức cây đu nhiều chị nhún,
Tham tiền cột mỡ lắm anh leo'.

Tú Xương cũng tận dụng tiếng cười để châm biếm tình trạng suy đồi của Nho học và những thực tế đau lòng trong xã hội thuộc địa phong kiến tại nước ta:

'Nỗi thăng trầm của bậc học giả mang theo chiếc lọ

Náo nức quan trường, tiếng cười vang lên như vịnh ca thi Hương

Không chỉ thế, ở cả hai nhà thơ, người đọc đều chạm mặt với tiếng cười tự trào, tiếng cười nhẹ nhàng làm nên bản ngã của mình. Ở Nguyễn Khuyến, đó là tiếng cười nhìn nhận cái vô thường của mình - một tâm hồn trí thức với nửa cuộc đời dồi dào:

Tự hỏi về bản thân mình, có phần khiếp sợ
Thế nhưng lại nhấm nháp hương vị bia xanh, ngắm bảng vàng.

Ở Tú Xương, tiếng cười tự mình gặp khi để người vợ bước vào cuộc sống hối hả, ôm trọn gia đình:

Cha mẹ sống cuộc đời trong ánh bạc:
Có chồng lơ đãng chẳng khác gì không có!

Không chỉ trùng hợp về nội dung, cả hai nhà thơ còn chung một ngôn ngữ nghệ thuật. Thơ chữ Nôm đặc sắc, lẫn lộn trong sinh hoạt hàng ngày, dân dã, giản dị và mang một chút hài hước.

Như vậy, Nguyễn Khuyến và Tú Xương đều có những điểm đồng nhất trong sáng tác, tạo nên một sự kết hợp độc đáo trong bức tranh văn hóa của những nhà thơ trung đại Việt Nam.